I SA 3165/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Lech Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I S.A. 3165/02 Uzasadnienie Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 13 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.)umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu podał następujący stan faktyczny: Kierownik Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1993 r. przydzielił chorążemu sztabowemu J. K. osobną kwaterę stałą nr [...] przy ul. [...] w W. – w decyzji uwzględniono żonę L. K. oraz dziecko. W dniu [...] maja 1993 r. Sąd Wojewódzki w [...] [...] Wydział Cywilno-Rodzinny orzekł rozwód związku małżeńskiego L. i J. K. i ustalił sposób korzystania z zajmowanej kwatery. W dniu [...] lipca 1995 r. rozwiedzionym małżonkom K. urodził się syn M. K.. Pismem z dnia [...] lipca 1999 r. L. K. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1993 r. o przydziale kwatery nr [...], przy ul. [...] w W. Podniosła w nim, że w lutym 1996 r. były mąż-J.K. opuścił na stałe wraz z dobytkiem tę kwaterę. Obecnie nie interesuje się tym lokalem, wykazując postawę bierną w kwestii uregulowania spraw mieszkaniowych. Pismem z dnia [...] października 1999 r., nr [...] Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (uznanym za decyzję) odmówiono L. K. stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nr [...], uzasadniając, że organ nie ma prawa pozbawiać żołnierza zawodowego prawa do kwatery stałej, pomimo tego, iż czasowo w niej nie przebywa. W odwołaniu skarżąca zarzuciła organowi szczególne zaniedbanie, niewykonywanie obowiązków oraz naruszenie praworządności. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Garnizonu [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2000 r. stwierdził, że odwołanie od pisma z dnia [...] października 1999 r., nr [...] jest niedopuszczalne. W uzasadnieniu podał, że choć to pismo zawiera pewne elementy decyzji, jednakże odwołanie od niego było niedopuszczalne, gdyż skarżąca L. K. nie posiada przymiotu strony. L. K. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 października 2001 r., sygn. akt I SA 365/00 uchylił zaskarżone postanowienie. Uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem brak przymiotu strony nie stanowi przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania z art. 134 kpa. Ustalenie interesu prawnego powinno nastąpić w toku rozpoznawania odwołania na podstawie stanu faktycznego wynikającego z dowodów zebranych przez organ pierwszej instancji, wraz z ewentualnym ich uzupełnieniem zgodnie z art. 136 kpa. Legitymację strony do wniesienia odwołania należy zawsze oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 kpa. Wystarczające jest dla skutecznego wniesienia odwołania przyjęcie subiektywnej wersji legitymacji procesowej strony, a zatem skuteczne powinno być odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja dotyczy jego prawa i obowiązków. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] ponownie rozpatrując odwołanie L. K. od decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 1999 r. nr [...] w sprawie wygaśnięcia decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] maja 1993 r. J. K. orzekł umorzenie postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu organ stwierdził, że bezspornym w spawie jest uznanie przez organ odwoławczy, że pismo nr [...] stanowiło decyzję w rozumieniu art. 107 kpa, co znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast organ nie podziela stanowiska L. K., że przysługuje jej przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 26 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej przysługującej żołnierzowi zawodowemu uwzględnia się między innymi stan rodziny, ale to nie znaczy, że małżonce, a tym bardziej byłej małżonce przysługuje prawo do kwatery, które jest prawem żołnierza zawodowego – osobistym i niezbywalnym. Przepisy art. 22 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - jednoznacznie wskazują, że prawo do kwatery przysługuje żołnierzowi zawodowemu od dnia powołania go do czynnej służby wojskowej, a prawo to realizuje się na wniosek żołnierza zawodowego- art. 24 ust. 1 powołanej ustawy. L. K. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę, na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 23 ust. 4 zd. 2 i ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) Ponadto podniosła, że organ odwoławczy nie dostrzega różnicy pomiędzy bezprzedmiotowością postępowania, a brakiem przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W istocie organ w niniejszej sprawie uchyla się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego - podlegała - w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Ze zgromadzonych akt administracyjnych wynika, że L. K. nie wniosła odwołania od pisma organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2002 r., lecz zwróciła się do Rzecznika Praw Obywatelskich o pomoc w przedmiotowej sprawie Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia [...] listopada 2002 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] o rozpatrzenie sprawy L. K., bowiem jego zdaniem sposób załatwienia budzi zastrzeżenia. Stosownie do art. 23 ust. 5 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nabycie uprawnień do kwatery stwierdza w drodze decyzji administracyjnej dyrektor oddziału terenowego Agencji na podstawie zaświadczenia właściwego miejscowo organu ewidencji ludności. Oznacza to, że sprawa stwierdzenia nabycia uprawnień do kwatery powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej niezależnie od merytorycznej oceny wniosku przez dyrektora oddziału terenowego Agencji. Wobec tego, iż wniosek L. K. nie został rozstrzygnięty decyzją administracyjną, została ona pozbawiona możliwości wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia. Rzecznik Praw Obywatelskich działając w trybie art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku praw Obywatelskich ( Dz. U. z 2001 r., Nr 14, poz. 147) przekazał uwagi dotyczące sposobu załatwienia sprawy Organ II instancji pismo to potraktował jako odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r., nr [...] i wydał decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umarzając postępowanie odwoławcze. Potraktowanie pisma Rzecznika Praw Obywatelskich jako odwołania było niedopuszczalne. Należy zatem uznać, że decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2002 r. została wydana z naruszeniem prawa. W sytuacji, gdy strona postępowania –L. K., nie wniosła odwołania od pisma, które zostało potraktowane jako decyzja organu pierwszej instancji organ nie powinien pisma Rzecznika Praw Obywatelskich potraktować jako odwołania. Wobec powyższego, że niedopuszczalnym było wydanie decyzji w trybie odwoławczym, w przypadku gdy strona nie wniosła odwołania decyzja organu II instancji nie mogła ostać się w obiegu prawnym. W tym stanie faktycznym i prawnym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.