I SA 3178/02
WyrokWSA w Warszawie2004-08-05
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Anna Lech, Anna Łukaszewska-Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy o tym, która jednostka samorządu terytorialnego nabywa z mocy prawa mienie Skarbu Państwa w trybie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, decyduje położenie majątku, czy też przejęcie jednostki organizacyjnej, w której władaniu majątek pozostawał w dniu 31 grudnia 1998 r.?Ratio decidendi
O tym, która jednostka samorządu terytorialnego nabywa z mocy prawa mienie Skarbu Państwa w trybie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., decyduje nie położenie majątku, lecz to, która jednostka przejęła jednostkę organizacyjną, w której władaniu w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawał określony majątek Skarbu Państwa. Władanie nieruchomością w rozumieniu tego przepisu nie jest tożsame z władztwem faktycznym, lecz dotyczy takiego rodzaju władania, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości, w szczególności w formach analogicznych do użytkowania bądź trwałego zarządu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Skarbu Państwa, która uchyliła decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia przez Powiat X mienia Skarbu Państwa (zabudowanej działki z ośrodkiem zdrowia). Minister uznał, że mimo położenia nieruchomości na terenie Powiatu X, to Powiat Y jest właściwy do jej nabycia, ponieważ w jego granicach znajdował się samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, który władał tą nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Powiat X wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przejmowania mienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Anna Lech NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Protokolant Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi P. G na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji mienia Skarbu Państwa oddala skargę
I SA 3178/02
UZASADNIENIE
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Starosty Powiatu [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] i orzekł o stwierdzeniu nabycia przez Powiat [...] z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., nieodpłatnie, na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), mienia Skarbu Państwa stanowiącego zabudowaną działkę oznaczoną w ewidencji gruntów w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie ewidencyjnym Kolonia [...] jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2, zabudowaną budynkiem ośrodka zdrowia.
Stan faktyczny sprawy organ przedstawił następująco:
Starosta Powiatu [...] wnioskiem z dnia 21 grudnia 2001 r. r. zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie, na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, decyzji stwierdzającej nabycie przez Powiat [...] mienia obejmującego własność oznaczonej wyżej nieruchomości. Uwzględniając powyższy wniosek Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa, nieodpłatnie, oznaczonego wyżej mienia.
Od decyzji Wojewody [...] odwołał się Zarząd Powiatu [...] podnosząc, że w załączniku do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2001 r. w sprawie wykazu samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które zostały przejęte przez gminy, powiaty i samorządy województw (Dz. U. Nr 65, poz. 659) Powiat [...] przejął uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny zakład opieki zdrowotnej w Z.
W toku postępowania odwoławczego Minister Skarbu Państwa stwierdził, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z treścią księgi wieczystej KW nr [...], jest Skarb Państwa. Ustalił także, iż zarządzeniem nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. Wojewoda [...] przekształcił Zespół Opieki Zdrowotnej w Z. w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej pod nazwą "Zespół Opieki Zdrowotnej w Z.". W załączniku do zarządzenia zawierającym wykaz nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa przekazanych w nieodpłatne użytkowanie dla samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w Z. pod pozycją 10 znajduje się "Kolonia [...]" To oznacza, że przedmiotowa nieruchomość została przekazana zakładowi opieki zdrowotnej w Z. pod tytułem prawnym użytkowania. Wprawdzie przedmiotowa nieruchomość jest położona na obszarze Powiatu [...] ale w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu Zespołu Opieki Zdrowotnej w Z. na podstawie tytułu prawnego, gdyż została przekazana w/w samodzielnemu publicznemu zakładowi opieki zdrowotnej w Z. w użytkowanie. Zgodnie z art. 47 ust. 3 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. przejęcie mienia Skarbu Państwa przez jednostki, które przejęły funkcje organu, który utworzył zakład opieki zdrowotnej następuje na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. W świetle przedstawionych dowodów zachodzą przesłanki określone w art. 60 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 13 października 1998 r. uzasadniające stwierdzenie nabycia przedmiotowego mienia przez Powiat [...].
Na decyzję Ministra Skarbu Państwa Powiat [...] wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając naruszenie art. 60 ust. 1 cyt. ustawy przez przyjęcie, że Powiat [...] jest właściwą jednostką samorządu terytorialnego, której mieniem z mocy tego przepisu stała się zabudowana nieruchomość we wsi Kolonia [...]. Organ odwoławczy z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 kpa, nie wziął pod uwagę, że jednostką właściwą do przejęcia mienia jest ten powiat, w granicach którego znajduje się majątek przekazywanej jednostki. Przepis art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie odnosi się do mienia jednostki a jedynie reguluje przejęcie spraw związanych z uprawnieniami organu założycielskiego. Minister Skarbu państwa nie uwzględnił też faktu, iż inwentaryzację przekazywanego mienia sporządził Powiat [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że wprawdzie przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze Powiatu [...], to jednak w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała się we władaniu Zespołu Opieki Zdrowotnej w Z. na podstawie tytułu prawnego, ponieważ zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. zawierającym wykaz nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa przekazanych w nieodpłatne użytkowanie dla samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w Z. pod pozycją [...] sporna nieruchomość została przekazana Zespołowi Opieki Zdrowotnej w Z. pod tytułem prawnym użytkowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W świetle przedstawionych dokumentów, spełniona została przesłanka określona w art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. uzasadniająca przyjęcie, iż Powiat [...] nabył z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa własność przedmiotowej nieruchomości.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż wbrew przekonaniu skarżącego, o tym, która jednostka samorządu terytorialnego jest właściwą do nabycia mienia w trybie cyt. przepisu ustawy, nie decyduje położenie składników majątkowych na obszarze tej, a nie innej jednostki lecz to, która z nich przejęła jednostkę organizacyjną, w której władaniu w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawał określony majątek Skarbu Państwa.
Jest poza sporem, że zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. w sprawie przekształcenia Zespołu Opieki Zdrowotnej w Z. w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej nieruchomość w Kolonii [...] została przekazana utworzonemu Zespołowi Opieki Zdrowotnej w Z. w nieodpłatne użytkowanie. Takie uregulowanie odpowiada przepisowi art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 z późn. zm.), który stanowi, że samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej gospodaruje samodzielnie przekazanymi w nieodpłatne użytkowanie nieruchomościami, a także majątkiem Skarbu Państwa i komunalnym oraz majątkiem własnym. Wartość wydzielonego zakładowi opieki zdrowotnej mienia państwowego stanowi fundusz założycielski zakładu (art. 56 ust. 2 cyt. ustawy). Skoro zatem Wojewoda [...] przekształcając dotychczasowy Zespół Opieki Zdrowotnej w Z. w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej wyposażył nowopowstały zakład w wydzieloną część mienia Skarbu Państwa i przekazał jej władztwo nad mieniem w postaci nieodpłatnego użytkowania, to taka forma odpowiada treści władania nieruchomością w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.(por. wyrok NSA z dnia 30.09.2003 r. I SA 1345/03 niepubl.).
Pojęcie "władania" wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. III RN 206/01, który wprawdzie odnosił się do art. 68 ustawy, lecz dotyczył identycznego pojęcia, którym posłużył się ustawodawca w obu przepisach. Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że władanie w rozumieniu tej ustawy nie jest tożsame z pojęciem władztwa faktycznego, lecz dotyczy tylko takiego rodzaju władania mieniem Skarbu Państwa, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości, w szczególności w formach analogicznych do użytkowania bądź trwałego zarządu.
Wprawdzie – jak wynika z akt sprawy – do dnia 1 stycznia 1999 r. nie został sporządzony akt notarialny o oddaniu nieruchomości w użytkowanie, stosownie do wymagań art. 245 kc, jednak nie ma to znaczenia dla przyjęcia, iż samodzielny publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Z. władał nieruchomością. W świetle wykładni dokonanej przez Sąd Najwyższy "władanie" w rozumieniu omawianej ustawy nie musi być utożsamiane z istnieniem stosunku cywilnoprawnego.
Z przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego nie wynika, aby nieruchomość w Kolonii [...] pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Powiatu [...]. Zatem to nie Powiat [...], a Powiat [...], który zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 czerwca 2001 r. przejął uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył samodzielny zakład opieki zdrowotnej w Z. władał przedmiotową nieruchomością w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Należało zatem uznać, że zaskarżona decyzja orzekająca o uwłaszczeniu Powiatu [...] przedmiotowym mieniem jest zgodna z prawem.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło