I SA 3191/02

WyrokWSA w Warszawie2004-08-10

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Anna Lech, Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, jeśli sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, jeśli sprawa o odszkodowanie za daną nieruchomość została już prawomocnie rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. Ponowne rozpoznanie sprawy naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) i skutkowałoby wydaniem decyzji dotkniętej wadą nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku H. M. o odszkodowanie za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu z 1945 r. Wcześniej, decyzją z 1993 r., odmówiono przyznania odszkodowania spadkobiercy poprzedniej właścicielki. Starosta Powiatu W. umorzył postępowanie w 2002 r. na podstawie art. 105 kpa, uznając sprawę za rozstrzygniętą prawomocnie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. H. M. wniosła skargę do WSA w Warszawie, kwestionując zasadność umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę I SA 3191/02 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania H. M. od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] [...] oznaczoną jako "[...] [...] [...] [...] [...]" rej. hip. Nr [...], działka nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny: Niezabudowana nieruchomość położona przy ul. [...] [...] została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu wejścia w życie dekretu nieruchomość stanowiła własność I. B. I voto M. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1954 r. nr [....] Prezydium Rady Narodowej w m. W. odmówiło przyznania dotychczasowej właścicielce prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu. W dniu [...] marca 1991 r. spadkobierca b. właścicielki A. M. wniósł o zwrot nieruchomości, a następnie pismem z dnia [...] kwietnia 1991 r. zmienił treść żądania i zażądał wypłacenia odszkodowania za przejętą nieruchomość [...]. Ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. nr [...] odmówiono przyznania A. M. odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, z powodu niespełnienia przesłanek określonych w art. 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Z 1991 r. Nr 30, poz. 127), który przewidywał możliwość ustalenia odszkodowania za grunt [...], jeżeli przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz jeżeli poprzedni właściciel lub jego następca prawny zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Na podstawie dokumentów zgromadzonych w toku postępowania ustalono, że nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, ale pozbawienie właścicielki faktycznej możliwości władania I SA 3191/02 nieruchomością miało miejsce przed dniem 5 kwietnia 1958 r., bowiem na działce został wzniesiony budynek wielorodzinny, który oddano do użytku już w 1957 roku. Wnioskiem z dnia [....] czerwca 2000 r. H. M. będąca spadkobierczynią A. M. zwróciła się do Starosty Powiatu W. o odszkodowanie lub przyznanie zastępczej działki za nieruchomość przy ul. [...] [...]. Decyzją nr [...] r. z dnia [...] maja 2002r. Starosta Powiatu W., na podstawie art. 105 kpa, umorzył postępowanie administracyjne z wniosku H. M., uzasadniając to tym, że sprawa o odszkodowanie za grunt przy ul. [...] [...] została już prawomocnie rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1993 r. nr [....], którą odmówiono przyznania A. M. odszkodowania. Ponadto ponowne rozpoznanie sprawy naruszałoby powagę rzeczy osądzonej i sprawiałoby, że wydana w jego wyniku decyzja administracyjna byłaby dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Od decyzji Starosty Powiatu W. H. M. odwołała się do Wojewody [...] twierdząc, iż nie może się zgodzić z z wydaną decyzją, ponieważ godzi ona w prawo własności gwarantowane przez państwo. Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. o umorzeniu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ sprawa odszkodowania za nieruchomość [...] przy ul. [...] [...] została już prawomocnie rozstrzygnięta. Wydanie ponownej decyzji w tej samej sprawie naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej i skutkowałoby jej nieważnością w myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Na decyzję Wojewody [...] H. M. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której podniosła, że umorzenie postępowania było bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i I SA 3191/02 ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym oceny tej Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy. Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy podkreślić, że ustawodawca w art. 16 kpa ustanowił zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Oznacza ona, że dopóki ostateczna decyzja administracyjna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego, w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych, dopóty korzysta ona z ochrony, a przede wszystkim zawarte w niej rozstrzygnięcie wiąże strony postępowania oraz organ. Zatem w tej samej sprawie między tymi samymi stronami, w oparciu o taki sam stan prawny nie można prowadzić postępowania, a jeśli postępowanie zostało wszczęte, to podlega ono umorzeniu, ponieważ wydana w jego wyniku decyzja administracyjna byłaby dotknięta wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 kpa. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wojewoda [...] ostateczną decyzją z dnia [...] września 1993 r. nr [...] orzekł o odmowie przyznania A. M. odszkodowania za nieruchomość [...], której sprawa dotyczy. Wprawdzie decyzja ta zapadła pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, jednak obecnie obowiązujący w tej mierze przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) przewiduje możliwość przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] w oparciu o takie same przesłanki, jak przepis art. 83 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., na podstawie którego sprawę odszkodowania już ostatecznie rozstrzygnięto. W tej sytuacji postępowanie wszczęte I SA 3191/02 wnioskiem H. M., będącej następcą prawnym A. M., podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowe. Zatem obie decyzje – zarówno decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] maja 2002 r. o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. odpowiadają prawu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło