I SA 3416/01

WyrokWSA w Warszawie2004-01-16

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Ewa Dzbeńska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadacz samoistny nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, który nie był właścicielem gruntu, jest uprawniony do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej na podstawie tego dekretu?
Ratio decidendi
Posiadacz samoistny nieruchomości, który nie był jej właścicielem w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r., nie jest uprawniony do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej na podstawie tego dekretu. Dekret ten odnosił się wyłącznie do prawa własności utraconego w dniu wejścia w życie jego postanowień, a nie do innych praw rzeczowych, takich jak emfiteuza. W związku z tym umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku L. G. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w Warszawie. Wojewoda Mazowiecki umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, uchylając decyzję Starosty odmawiającą uwzględnienia wniosku. L. G. była posiadaczką emfiteutyczną gruntu, który w dacie wejścia w życie dekretu z 1945 r. należał do Skarbu Państwa. Sąd rozpatrywał skargę L. G. na decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę L. G.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2001 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala. I SA 3416/01 UZASADNIENIE Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...].10.2001 r. nr [...], uchylił decyzję Starosty Powiatu W. odmawiającą uwzględnienia wniosku L. G. o przyznanie prawa własności czasowej w odniesieniu do części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji jako bezprzedmiotowe. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że zgodnie z Konsensem wydanym przez Dyrektora Lasów Państwowych w W. z dnia 11 lipca 1938 r. L. G. nabyła prawo emfiteutycznego posiadania gruntu należącego do Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...] o pow. [...]m2, na okres dwudziestu lat od dnia 28.04.1933 r. do dnia 28.04.1953 r. Pełnomocnik L. G., wnioskiem z dnia 15.03.1947 r. wystąpił o przyznanie prawa własności czasowej do wyżej opisanego gruntu. Wniosek ten został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym z dnia [...].12.1949 r., które zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...].07.1950 r. Następnie Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...].07.1993 r. nr [...], stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...].12.1949 r. i utrzymującej to orzeczenie w mocy decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...].07.1950 r. Jak wynika ze świadectwa Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 sierpnia 1945 r. oraz konsensu z dnia 11 lipca 1938 r. L. G. była posiadaczką emfiteutyczną gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w W. przy ul. [...], stanowiącego obecnie działkę ewidencyjną nr [...]. Z dokumentów tych wynika jednoznacznie, że w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26.10.1945 r. L. G., nie będąca właścicielką tego gruntu, nie mogła złożyć w trybie tego dekretu skutecznego wniosku o ustanowienie na jej rzecz prawa własności czasowej. W dekrecie nie ma żadnej wzmianki o zniesieniu innych praw ustanowionych na nieruchomości. Przepisy dekretu dotyczące roszczeń, odnosiły się wyłącznie do prawa własności utraconego w dniu 21 listopada 1945 r. w wyniku wejścia w życie postanowień dekretu. Oznacza to, iż wniosek złożony przez osobę, która nie została pozbawiona na mocy dekretu przysługującego jej prawa emfiteuzy nie może być merytorycznie rozpatrywany na podstawie jego przepisów dlatego postępowanie w powyższej sprawie jest bezprzedmiotowe. W skardze na decyzję Wojewody Mazowieckiego L. G. wniosła o jej uchylenie, nie przedstawiając żadnej argumentacji na poparcie swojego stanowiska. Wojewoda Mazowiecki, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważyło co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 19.12.2001 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Skarga w rozpoznawanej sprawie jest bezzasadna. Zaskarżona decyzja dotyczy umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku L. G. z dnia 15.03.1947 r. o przyznanie jej prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], a obecnie oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. Stosownie do treści art. 7 dekretu z dnia 26.10.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 21.11.1945r. Nr 50, poz.279 ze.zm.) wniosek o przyznanie prawa własności czasowej na gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi mogli zgłosić : dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela będący w posiadaniu gruntu, osoby prawa jego reprezentujące oraz użytkownicy gruntu oddanego na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie. W dniu wejścia w życie powołanego dekretu tj. 21 listopada 1945 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa. Natomiast składająca wniosek o prawo własności czasowej L. G., w tej dacie, była emfiteutyczną posiadaczką przedmiotowej nieruchomości na mocy konsensu z dnia 11 lipca 1938 r., w którym emfiteutyczny okres tego posiadania został ustalony na dwadzieścia lat, a mianowicie od 28.04.1933 r. do 28.04.1953 r. Tak więc skarżąca nie należy do kręgu osób uprawnionych do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w trybie przepisu art. 7 ust. 1 powołanego dekretu, gdyż w dacie wejścia w życie dekretu nie była właścicielem gruntu objętego działaniem tego dekretu ani nie przysługiwał jej status innych osób uprawnionych i wymienionych w tym przepisie. Dekret z 26.10.1945 r. nie zniósł, istniejących w dacie jego wejścia w życie, praw rzeczowych na cudzej rzeczy w tym i emfiteuzy , gdyż przepisy dekretu nie zawierają żadnych regulacji w tym zakresie. Instytucja emfiteuzy została zniesiona dopiero z dniem 1 stycznia 1947 r. na mocy art. XXXVI § 1 dekretu z dnia 11.10.1946 r. – Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (Dz.U. Nr 57, poz. 321 ze.zm.), który to przepis stanowił, że wszelkie grunty emfiteutyczne, wieczysto – czynszowe i wieczysta – dzierżawne stają się z chwilą wejścia w życie prawa rzeczowego własnością dotychczasowych właścicieli użytkowych. Dekret z dnia 11.10.1946 r. – Prawo rzeczowe (Dz.U. Nr 57, poz.319 ze zm.) wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1947 r. Tak więc L. G. mogła nabyć ewentualnie prawo własności przedmiotowej nieruchomości dopiero z dniem 1 stycznia 1947 r., zaś przepisy dekretu z 26.10.1945 r. odnosiły się wyłącznie do prawa własności utraconego w dniu 21.11.1945 r. Reasumując należy stwierdzić, że posiadacz emfiteutyczny nie jest osobą uprawniona do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z 21.11.1945 r. Umorzenie więc postępowania administracyjnego z wniosku L. G. o przyznanie prawa własności czasowej przez organ odwoławczy, jako bezprzedmiotowego, jest zgodne z prawem. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło