I SA 3471/01
WyrokWSA w Warszawie2004-10-28
Skład orzekający: Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości wydana w 1956 r. może zostać uznana za nieważną, jeśli nie wszystkie strony postępowania zostały prawidłowo wezwane do udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W postępowaniu nie wezwano wszystkich współwłaścicieli nieruchomości do udziału, co stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, uniemożliwiając im obronę swoich interesów prawnych.Stan faktyczny
Skarżący Z. G. wniósł skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1956 r. dotyczącego wywłaszczenia nieruchomości. Skarżący zarzucił organom, że nie wskazano aktu prawnego, na mocy którego uczelnia stała się wykonawcą Narodowego Planu Gospodarczego, oraz że nie wezwano prawidłowo wszystkich współwłaścicieli do udziału w postępowaniu. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2001 r. Zasądzono od Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na rzecz skarżącego kwotę 130 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
I SA/3471/01 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 28 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca: SNSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] zasądza od Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na rzecz skarżącego kwotę130 zł. (słownie: stu trzydziestu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 28 grudnia 2001 r. wpłynęła do Naczelnego Sądy Administracyjnego w Warszawie skarga Z. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...].
Z dniem 1 stycznia 2004 sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponieważ zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1271 ze zm.) -sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004, w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] lutego 1956 r. dotyczącego wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa na cele rozbudowy Akademii [...] w K. nieruchomości położonej w K. Dz. [...] C., obj. [...], składającej się z parceli kat. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej współwłasność S. S., H. S., A. P., J. A, J. A. i H. A.
Podejmując tę decyzję organ stwierdził co następuje. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wydało [...] lutego 1956 orzeczenie administracyjne w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 nr 4 poz. 31). Na ich podstawie wywłaszczeniu podlegały nieruchomości niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych, których nabycie w drodze cywilnoprawnej nie było możliwe. Koniecznym warunkiem wszczęcia postępowania uwłaszczeniowego było uzyskanie zezwolenia Przewodniczącego Komisji Planowania Gospodarczego na nabycie nieruchomości oraz uprzednie wezwanie właściciela przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych do odstąpienia nieruchomości. Zdaniem organu z akt sprawy wynika, iż
Akademia [...] była wykonawcą narodowych planów gospodarczych i posiadała zezwolenie na zbiorowe wezwanie wszystkich właścicieli do dobrowolnego odstąpienia nieruchomości. Wspomniane wezwanie skierowane do właścicieli hipotecznych nieruchomości w K. Dz. [...] C., niezbędnych dla rozbudowy Akademii [...], zostało wywieszone na tablicy urzędowych ogłoszeń PMRN w K. i Urzędu Obwodu III przez okres 14 dni co spełniło warunek art. 8 ust. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.
Jak stwierdza organ nie można uznać, że rozbudowa Akademii Górniczo-Hutniczej nie stanowiła realizacji narodowego planu gospodarczego ani że, jak twierdził skarżący, właściciele nie zostali prawidłowo wezwani do odstąpienia nieruchomości.
W związku z powyższym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, iż Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej wydając dnia [...] lutego 1956 r. orzeczenie administracyjne nie naruszyło w sposób rażący obowiązujących wówczas przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Nie wystąpiły zatem przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia, wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W związku z tą decyzją skarżący złożył do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2001 r. i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu tejże decyzji, iż nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia PWRN z dnia [...] lutego 1956 r., ponieważ nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Na tę decyzję Z. G. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. W jej uzasadnieniu poniósł, iż organy rozpatrujące sprawę nie wskazały aktu, na mocy którego Akademia [...] w K. stała się wykonawcą Narodowego Planu Gospodarczego, oraz że akty, na które się powołują pochodzą wyłącznie postępowania wywłaszczeniowego. Zdaniem skarżącego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast błędnie utożsamił uzasadnienie decyzji wywłaszczeniowej z powołaniem A [...] na wykonawcę Narodowego Planu Gospodarczego. Dlatego też Z. G. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...].
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zaskarżona decyzja, a także decyzje ją poprzedzające nie mogą się ostać. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02 Nr 153 poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z analizy akt administracyjnych przekazanych sądowi przez organy, przed którymi toczyło się postępowanie w niniejszej sprawie wynika, iż nie zostały wezwane do udziału w postępowaniu wszystkie osoby, będące stronami w rozumieniu art. 28 kpa.
Z orzeczenia o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości z dnia [...] lutego 1956 roku wynika, iż w dniu jego wydania stanowiła ona współwłasność: S. S., H. S., A. P., J. A., J. A. i H. A. W postępowaniu w niniejszej sprawie uczestniczyli tylko następcy prawni J. A. oraz J. A. - Z. G. oraz A. M. i A. G. Natomiast pozostałe strony lub ich następcy prawni nie zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu.
Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 00 Nr 98 poz. 1071) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, oraz w czynnościach decydujących, realizowanych przez doręczenie decyzji.
Przesłankę uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania należy rozpatrywać mając na uwadze ogólną zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. z której wynika, że mają one zagwarantowany czynny udział w postępowaniu wyjaśniającym. Chodzi tu o stworzenie możliwości prawnych podejmowania przez stronę czynności procesowych w celu obrony jej interesów prawnych.
W niniejszej sprawie nie wszystkie strony miały możliwość obrony swoich interesów prawnych. Organy nie dopełniły bowiem obowiązku ich wezwania do udziału w postępowaniu. Spełniona została zatem przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Na zakończenie należy wyjaśnić, iż niniejsza sprawa została przekazana do rozpoznania w trybie uproszczonym, bowiem zachodzą przesłanki zawarte w art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wspomniany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 00 Nr 98 poz. 1071) sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło