I SA 360/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-19

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Anna Lech, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji komunalizacyjnej może zostać wydana bez należytego wyjaśnienia statusu prawnego nieruchomości i tytułu własności, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieją wątpliwości co do własności Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nieprawidłowo rozpoznał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej, ponieważ nie wyjaśnił statusu prawnego spornej nieruchomości i podstaw władania nią przez poprzedników prawnych skarżącego. Brak wystarczających dowodów na własność Skarbu Państwa oraz niepełne wyjaśnienie kwestii władania nieruchomością przez osoby fizyczne stanowiło podstawę do uchylenia decyzji. Sąd podkreślił, że w przypadku wątpliwości co do własności, organ powinien rozważyć zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1993 r. w części dotyczącej komunalizacji nieruchomości. Skarżący zarzucał, że decyzja komunalizacyjna objęła własność spadkobierców K. B. i była prowadzona bez ich powiadomienia. Wskazywał na testament J. K. oraz postanowienie o nabyciu spadku po K. B. przez jej synów. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że brak jest dowodów na własność osób fizycznych, a działka stanowiła własność Skarbu Państwa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2002 r.; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.), Sędziowie NSA Anna Lech, WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Protokolant Anna Milicka - Stojek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2003 r., nr: [...] w przedmiocie komunalizacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2002 r., nr: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz strony skarżącej – E. B. kwotę 10 zł. (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 360/03 UZASADNIENIE Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku E. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2002r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r. Nr [...] w części stwierdzającej nabycie przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha i opisanej w karcie inwetaryzacyjnej [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozpoznając sprawę podał, że Wojewoda [...] powołując się na art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), decyzją z dnia [...] listopada 1993 r. stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa przez Gminę K. własności nieruchomości położonych w K., bliżej opisanych w sentencji tej decyzji oraz na kartach inwetaryzacyjnych stanowiących załącznik do decyzji. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha wystąpił E. B., zarzucając Wojewodzie [...], iż powyższą decyzją objął własność spadkobierców K. B., zaś postępowanie w tej sprawie prowadził bez powiadomienia synów wyżej wymienionej. Na poparcie wniosku zainteresowany przedstawił fotokopię testamentu J. K. sporządzonego w dniu [...] grudnia 1972 r. w K., postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] września 1998 r., sygn. akt [...], o nabyciu spadku po K. B. przez jej synów: Z. B., E. i E., wypis z rejestru gruntów z dnia [...] sierpnia 1988 r. oraz informację Sądu Rejonowego w K. o zaginięciu księgi wieczystej o numerze K. k. podczas działań wojennych. Pismem z dnia [...] października 2001 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek E. B. postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody G. z dnia [...] listopada 1993 r. w części dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka o numerze [...]. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie Wójt Gminy K. przedstawił wykaz zmian gruntowych z 1986 roku i rejestr ewidencji gruntów Gminy K. - obręb K. z 1964 roku oraz udzielił wyjaśnień w tej sprawie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że brak odpowiednich dokumentów źródłowych oraz stosownych adnotacji w dokumentach administracyjnych dotyczących zabudowanej nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr [...] mogących świadczyć na korzyść wnioskodawcy, pozwala na stwierdzenie, że nieżyjąca K. B. dysponowała nieokreślonym bliżej prawem do budynku. Była ona jedynie użytkownikiem gruntu oznaczonego w ewidencji Gminy K. jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Gdyby nawet wyżej wymieniona nabyła sporną nieruchomość przez zasiedzenie, to z tego względu, że fakt taki nie został stwierdzony w formie prawem przewidzianej (brak postanowienia sądu powszechnego w tej sprawie), należy uznać, iż przeniesienie prawa własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na osobę fizyczną nigdy nie nastąpiło. Oznacza to, że w dniu komunalizacji (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa i jako taka, przeszła zgodnie z wolą ustawodawcy, na rzecz gminy, na terenie której jest położona. Taki stan rzeczy potwierdzają akta sprawy oraz wyjaśnienia udzielone przez Wójta Gminy K. Odnośnie zaś własności budynku położonego na przedmiotowej działce to organ administracji pozostawił tę kwestię bez wyjaśnienia, albowiem sprawa ta nie mieści się w zakresie kompetencji organu administracji publicznej. Osobami uprawnionymi do wystąpienia z ewentualnym powództwem do sądu powszechnego o ustalenie, czyją własnością jest budynek posadowiony na działce nr [...], są spadkobiercy K. B. Przedstawiony we wniosku Pana E. B. argument dotyczący wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] sierpnia 1988 r., na którym figuruje nazwisko K. B., w kontekście nabycia spadku po w/w oraz w związku z tym, że w skład masy spadkowej weszło gospodarstwo rolne położone w K. - nie może zostać uwzględniony, albowiem zestawienie treści postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] września 1998 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku z informacjami zawartymi w wypisie z rejestru gruntów, przyniosło wynik negatywny. Nieruchomość określona w postanowieniu jako gospodarstwo rolne składa się z dwóch działek o numerach [...] i [...], dla której prowadzona jest odrębna księga wieczysta, tj. KW [...], co też potwierdza treść zawiadomienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 2001 r. Przedmiotem rozstrzygnięcia sądowego są inne działki, aniżeli ta, do której pretensje zgłasza wnioskodawca. Z kolei w ewidencji gruntów, jako właściciel działki nr [...] figuruje G. K. (posiadająca jedyny udział w prawie własności), natomiast w pozycji "inne" wpisano K. B. (posiadającą jedyny udział w ograniczonym w prawie rzeczowym, tj. prawie użytkowania lej nieruchomości). W wypisie z rejestru gruntów z dnia [...] sierpnia 1988 r. - sporządzonym prawdopodobnie na wniosek zainteresowanej, (o czym świadczą widniejące na dokumencie znaki opłaty skarbowej) - dane dotyczące właściciela nieruchomości pominięto, gdyż wzór tego druku przewiduje tylko jedną wspólną pozycję: "Imię i nazwisko władającego - właściciela", gdzie pod pojęciem "władający" należy rozumieć osobę sprawującą zarząd, użytkownika wieczystego i użytkownika na czas określony lub nieokreślony. Pismem z dnia [...] listopada 2002 r. E. B. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych, niewłaściwą interpretację przepisów prawa, brak ochrony praw nabytych przez wnioskodawcę oraz naruszenie art. 7 kpa. W ocenie odwołującego się sporna nieruchomość nie spełnia przesłanek ustawowych, albowiem "osoby prywatne dysponowały szerokimi prawami do tej nieruchomości, władały nią jak właściciele", a nadto – K. B. nabyła nieruchomość z mocy samego prawa (przez zasiedzenie), co jednakże nie zostało potwierdzone postanowieniem sądu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ponownie rozpatrując sprawę podtrzymał w całości swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] października 2002r. Przedmiotem oceny jest ostateczna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r. (decyzja deklaratoryjna) stwierdzająca nabycie z mocy prawa przez Gminę K. własności nieruchomości położonych w K., w tym spornej działki, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Aby organ nadzoru mógł stwierdzić nieważność powyższej decyzji w całości, lub w części, powinien najpierw dysponować odpowiednimi argumentami uzasadniającymi takie działanie. Samo uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że to nie Skarb Państwa a osoba fizyczna mogła w przeszłości posiadać prawo własności wymienionej nieruchomości, nie stanowi wystarczającego dowodu w tej sprawie. W chwili obecnej brak jest podstaw do wydania orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji Wojewody [...]. E. B. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazuje, że niewątpliwie, nie wiadomo, kto jest według zaginionej księgi wieczystej właścicielem, jednak wysoce nieprawdopodobnym jest fakt własności państwowej (...) osoby prywatne dysponowały szerokimi prawami do nieruchomości, władały nią jak właściciele (...) K. B. władała przedmiotową nieruchomością od [...] roku do chwili śmierci w [...] roku czyli przez [...] lat". E. B. domagając się stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej nie przedstawił - do dnia zakończenia postępowania w tej sprawie - odpowiedniego dokumentu, potwierdzającego, iż jego poprzednicy prawni dysponowali tytułem własności spornej nieruchomości. Dokumentem takim nie jest testament J. K., w którym widnieje zapis "Budynek mieszkalny położony na placu [...] Nr [...] daruję po mojej śmierci K. B. zamieszkałej w tym budynku", na który to powołuje się wnioskodawca. Testament może odnieść spodziewany skutek tylko i wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu komunalizacyjnym prowadzonym przez organ administracji publicznej. Pozostałe dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie pozwalają na zajęcie innego stanowiska. Z dokumentacji nadesłanej przez Wójta Gminy K. wynika, że działka oznaczona numerem [...] położona w K. figurowała na mieniu gminnym Gminy K. oraz, że pierwszy wpis jaki został zachowany pochodzi z 1903 roku (matrykuła art. 747). Co zaś do K. B., to została ona uwidoczniona w ewidencji gruntów w 1986 roku jako osoba władająca działką nr [...], czyli jako jej użytkownik. Wcześniejsze wpisy osoby władającej figurowały na B. K. (a nie na J. K.), o czym świadczy wykaz zmian ewidencji gruntów z 1964 r. oraz rejestr ewidencji gruntów. Odrębną kwestią jest fakt, że do maja 2001 r. spadkobiercy po K. i J. B. nie byli uwidocznieni w ewidencji. Obecnie zgodnie z zawiadomieniem Sądu Rejonowego w K., prawowitymi spadkobiercami są I. B. i M. B. zamieszkali w T. Skargę na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł E. B. i zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego przez naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), obrazę prawa procesowego przez naruszenie art.77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa, które skutkuje wydaniem decyzji niezgodnej z art. 6 kpa, a także naruszenie zasady oficjalności art. 7 i 75 kpa przez nakładanie na stronę na podstawie art. 6 kpc obowiązku dostarczenia dowodu, z którego wywodzi ona skutki prawne, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazał na obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego oraz naruszenie art. 7 i 75 kpa, przez nałożenie obowiązku dostarczenia dowodu, z którego skarżący wywodzi skutki prawne. Podkreślił także, że organ orzekający o komunalizacji nieruchomości musi badać, czy mienie, które ma podlegać komunalizacji stanowi własność Skarbu Państwa, oraz czy należało w dniu 27 maja 1990 r. do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Wojewoda [...], w ocenie skarżącego, nie poczynił takich ustaleń. Nie przedstawił także dowodów, że sporna nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa lub podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Brak stwierdzenia ustawowych przesłanek komunalizacji wyklucza ją z mocy prawa. Przy wydawaniu decyzji konstytutywnych organ orzekający musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie ich wydania, to przesłanki wymienione w omawianym przepisie muszą również istnieć w dacie wydawania decyzji. Oznacza to m.in., że w tej dacie mienie przekazywane gminie musi mieć nadal status mienia ogólnonarodowego (państwowego). Twierdził również, iż nie jest w stanie przedłożyć dowodów na okoliczność, że jego poprzednicy dysponowali tytułem własności spornej nieruchomości, ponieważ podczas działań wojennych zaginął wypis z księgi wieczystej i jej odtworzenie jej nie jest możliwe. W decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 §3 kpa, na temat zasiedzenia przez poprzedników wnioskodawcy tej nieruchomości. Nie ma żadnych wątpliwości, że K. K. otrzymawszy na podstawie testamentu budynek położony na tej nieruchomości władała nim jak właściciel. Opłacała daniny publiczne, ubezpieczała ten budynek, a tuż przed śmiercią rozpoczęła starania, aby uregulować stan własności nieruchomości. Jeśli nie ma dowodów potwierdzających prawa własności Skarbu Państwa, oraz czy przedmiotowa nieruchomość należała w dniu 27 maja 1990 r. do rady narodowej i terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego to wydanie decyzji komunalizacyjnej nie było możliwe, ponieważ nie stwierdzono niezbitymi dowodami istnienia ustawowych przesłanek. Podał również, iż organ administracji rozpoznając sprawę naruszył przepis art. 107 § 3 kpa, ponieważ w niniejszej sprawie stwierdzenia organów zawarte w uzasadnieniach decyzji nie znaj duj ą odzwierciedlenia w dowodach zebranych w sprawie. Skarżący uważa, że zasiedzenie tej nieruchomości przez K. B. nastąpiło z mocy prawa w 1987 r., co nie zostało jedynie potwierdzone deklaratoryjnym postanowieniem sądu. K. B. w 1988 roku rozpoczęła działania zmierzające do uregulowania własności w dokumentach związanych z ta nieruchomością, jednak działania te przerwała śmierć K. B. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoją argumentację prezentowaną dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy określona decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad, o których mowa w art.156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że nie jest istotą tegoż postępowania rozpatrywanie kwestii merytorycznych, a więc ponowne rozpatrzenie sprawy. Inaczej mówiąc, postępowanie nadzorcze prowadzone w oparciu o art. 156 - 158 k.p.a. podlega takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe z tym, że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i ocenił, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993r. nr [...] w części stwierdzającej nabycie przez Gminę K. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha i opisanej w karcie inwetaryzacyjnej [...], czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, należy odnieść się do istoty instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W tej mierze można odwołać się do motywów uchwały Sądu .Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992r. III AZP 4/92 (OSNCAP i US 1992r, nr 12, poz. 211). W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy pokreślił, że decyzja administracyjna obarczona ciężkim wadami wymienionymi w treści art. 156 § 1 k.p.a. wywołuje skutki prawne, lecz nie takie, które powinna powodować decyzja prawidłowa, ale dotknięta ułomnościami o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Te ułomne skutki prawne decyzji nie są, uznawane przez prawo i w celu ich cofnięcia eliminuje się taką decyzję z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Zasadniczy sens tej instytucji prawnej polega więc na tym, że w każdym przypadku decyzja dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego, a tym samym powinny być zawieszone skutki prawne, które decyzja taka wywołała. Wyjątek od tej zasady polegający na tym, że nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne (art. 156 § 2 k.p.a.) nie może być rozumiany i stosowany w taki sposób, iż podważony zostanie cel, któremu ta instytucja służy. Sąd Najwyższy zwracał również uwagę na to, że w ocenie tego, czy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, nie powinny być brane pod uwagę także późniejsze zdarzenia, które stworzyć mogą przeszkody w przywróceniu uprawnień lub nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu. Nie są to bowiem bezpośrednie skutki wykonania nowej decyzji administracyjnej, lecz zamierzone lub nieprzewidziane zastępstwa tego, że decyzja administracyjna, choć obciążona ciężkimi wadami, istnieje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania legalności. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest bowiem wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji wynikającej z art. 16 kpa i może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wynikających z art. 156 § 1 kpa. Przepis ten w pkt. 2 nakłada na organ administracji publicznej obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest przy tym pogląd, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Oznacza to, iż decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym podlegają domniemaniu legalności chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest prawidłowe. Decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993r. oparta na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. ma charakter deklaratoryjny i stwierdza stan faktyczny i prawny istniejący w dniu 27 maja 1990 r. Wszelkie zatem zmiany tak stanu faktycznego jak i prawnego, które nastąpiły po tym dniu nie mogą mieć znaczenia prawnego. Natomiast istotnym jest to, co miało miejsce przed tą datą. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w zasadzie bez ustaleń dotyczących kwestii związanej z wykazaniem władztwa Skarbu Państwa, co do przedmiotowego gruntu, wydał rozstrzygnięcie w sprawie. Organ nie wyjaśnił bowiem statusu mienia pozostającego we władaniu skarżącego poprzez zbadanie, na jakiej podstawie pozostawało ono we władaniu poprzedników prawnych skarżącego. Z materiału dokumentacyjnego sprawy bezsprzecznie wynika, iż sporny grunt jest zabudowany, zaś nieżyjąca już K. B. władała zarówno tym gruntem jak i posadowionym na nim domem. W niniejszej sprawie nie mniej istotne znaczenie ma także konieczność ustalenia w jakiej dacie poprzednicy prawni skarżącego objęli we władanie sporną nieruchomość. Sam skarżący twierdzi, że K. B. władała nią od 1967 r. Zatem przyjęcie przez organ poglądu, że skarżący nie legitymuje się w stosunku do wspomnianej nieruchomości żadnym tytułem o charakterze prawnorzeczowym, należało uznać za co najmniej przedwczesne. Wskazać w tym miejscu wypada, że – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w przepisie art. 7 kpa, organy administracji publicznej obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skoro, jak twierdzi Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, nie było dowodów świadczących o tym czyją w istocie własność stanowi sporny grunt (czy jest to np. własność gminy, Skarbu Państwa czy może skarżącego), to w takiej sytuacji organ powinien rozważyć ewentualność zawieszenia postępowania do czasu wykazania przez skarżącego przed Sądem powszechnym jego praw do wspomnianej nieruchomości. Uznać zatem należy, że organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy naruszył przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O koszach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło