I SA 370/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-29
Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Łukaszewska – Macioch, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu drugiej instancji, która utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną w trybie art. 155 KPA, może być uznana za prawidłową, jeśli nie odnosi się do przesłanek warunkujących nadzwyczajne postępowanie z art. 154 KPA i pomija ocenę argumentów z punktu widzenia tych przesłanek?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu drugiej instancji, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji wydaną w trybie art. 155 KPA, jest wadliwa. Postępowanie na podstawie art. 155 KPA jest nadzwyczajne i wymaga oceny interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Organ drugiej instancji, mimo zmiany podstawy prawnej na art. 154 KPA, nie odniósł się do tych przesłanek, co stanowi naruszenie prawa. Ponadto, decyzja organu drugiej instancji nosi cechy decyzji odwoławczej, a nie decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym, ograniczając się do analizy stanu faktycznego i prawnego z pierwszej instancji i nie odnosząc się do całości skarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Szpitala Dziecięcego na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego nakazującą usunięcie firan i zasłon z pomieszczeń oddziałów. Szpital kwestionował rygorystyczność zaleceń organów kontrolujących, wskazując na brak konkretnych przepisów nakazujących stosowanie określonych urządzeń zabezpieczających przed nadmiernym nasłonecznieniem i gromadzeniem się kurzu. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po reformie sądownictwa administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Łukaszewska – Macioch WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi [...] Szpitala Dziecięcego w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w sprawie z zakresu nadzoru sanitarnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2002 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2002 r. w przedmiocie usunięcia, w określonym terminie, firan i zasłon z pomieszczeń oddziałów.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 21 września 1992 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1992 r., Nr. 74, poz. 366) w przypadku orientowania pokoi łóżkowych w kierunku południowo – zachodnim i zachodnim, należy przewidywać odpowiednie zabezpieczenia przed ich przegrzaniem.
Urządzenia zabezpieczające przed nadmiernym nagrzaniem i nasłonecznieniem między innymi żaluzje, rolety itp., są wykonane z odpowiednich atestowanych materiałów, są gładkie, łatwe do zmycia i dezynfekcji. Właściwe wyposażenie pomieszczeń ma na celu stworzenie warunków nie dopuszczających do gromadzenia się między innymi kurzu i brudu oraz rozprzestrzeniania się mikroorganizmów.
Na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Szpital Dziecięcy w [...] zarzucając, że rozporządzenie Ministra Zdrowia nie wskazuje na konkretne urządzenia, a skoro skarżący użył sposobów skutecznych, dodatkowo wpływających korzystnie na doznania psychiczne dzieci (kolorowe zasłony), to zalecenia organów kontrolujących są zbyt rygorystyczne i nie oparte na konkretnych przepisach.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego powyższa skarg stała się – na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Sąd nie rozpoznaje sprawy z punktu widzenia merytorycznego, lecz bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. W przedmiotowej sprawie obie decyzje są wadliwe. Pierwsza decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. nakładała na stronę obowiązek, a w wyniku odwołania decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2002 r. wydana została w trybie art. 155 kpa.
Jedną z ogólnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 kpa).
Decyzje administracyjne ostateczne są trwałe i mogą być zmieniane lub uchylone tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bądź z przepisów prawnych szczególnych do których kodeks odsyła.
Jedną z możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przewiduje art. 154 § 1 i art. 155 kpa. Zmiana lub uchylenie decyzji na tej podstawie może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych jak i prawidłowych.
Wzruszenie decyzji ostatecznej w tym trybie możliwe jest tylko wtedy, gdy za zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Wynika stąd, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa, jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej tylko z punktu widzenia interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W przedmiotowej sprawie decyzja z dnia [...] sierpnia 2002 r. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego rozpatrywana w trybie art. 155 kpa, dotyczyła nie nabycia prawa, lecz nałożenia obowiązków na stronę, a więc nie spełniała jednej z przesłanek art. 155 kpa. Z uwagi na brak zwrotnego poświadczenia odbioru, nie sposób ustalić, czy decyzja ta w chwili zmiany była decyzją ostateczna, a tym samym nie można stwierdzić, że została spełniona kolejna przesłanka do postępowania z art. 155 kpa.
Organ drugiej instancji, choć dokonał zmiany podstawy wydania decyzji na art. 154 kpa (co mógł uczynić), to zgodnie z zapisem tego artykułu nie odniósł się do przesłanek warunkujących to nadzwyczajne postępowanie i pominął całkowicie ocenę argumentów z punktu widzenia przesłanek art. 154 kpa, stanowiących istotę orzekania w tym trybie.
Decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. nosi natomiast wszystkie cechy właściwe dla decyzji wydawanych w postępowaniu odwoławczym. Świadczy o tym klauzula "utrzymująca w mocy" zaskarżoną decyzję jak i uzasadnienie w którym ograniczono się do analizy stanu faktycznego i prawnego oraz wniosków będących już przedmiotem rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Nadto organ drugiej instancji odniósł się tylko do części decyzji, podczas, gdy w postępowaniu odwoławczym winien wypowiedzieć się co do całości skarżonej decyzji, czym naruszył normę art. 15 kpa.
Wskazane wyżej uchybienia stanowią podstawę uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło