I SA 374/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.), Sędziowie NSA Anna Lech, WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Protokolant Anna Milicka - Stojek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., nr: [...] w przedmiocie uprawnień do kwatery stałej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] października 2002 r., nr: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. na rzecz strony skarżącej – M.M. kwotę 300 zł. (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 374/03 UZASADNIENIE Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M.M. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] października 2002r. nr [...] stwierdzającą nie zachowanie przez M. M. uprawnień do osobnej kwatery stałej. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. rozpoznając sprawę podał, że M.M. w dniu [...] czerwca 2002 r. Decyzją Nr [...] Ministra Obrony Narodowej został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy z powodu zmniejszenia stanu etatowego [...] i braku możliwości na wyznaczenie go na inne stanowisko służbowe. W dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z jednostki podległej MON posiadał [...] lat [...] miesięcy i [...] dni wysługi. Pismem z dnia 3 lipca 2002 r. powiadomił Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w W. o tym fakcie. Został pisemnie poinformowany przez Oddział Terenowy o rodzaju dokumentów jakie powinien dostarczyć do Agencji w celu ustalenia prawa do kwatery. W dniu 20 września 2002 r. M.M. zwrócił się z prośbą do Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM o przyspieszenie wydania decyzji przez Dyrektora OT Nr [...] WAM w W. w związku ze zwolnieniem go do rezerwy. Na podstawie dostarczonych dokumentów tj. wypowiedzenia stosunku służbowego Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r., odpisu przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza oraz wyciągu z decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Nr[...] WAM decyzją z dnia [...] października 2002 r. stwierdził, że M.M. nie zachował uprawnień do osobnej kwatery stałej. Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ( Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 368 ze zm. ) żołnierz zawodowy zwolniony z czynnej wojskowej, pełnionej jako służba stała, jeżeli nie nabył uprawnień do emerytury lub wojskowej renty inwalidzkiej, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy z powodu przeniesienia, przekształcenia lub likwidacji jednostki wojskowej, na skutek restrukturyzacji Sił Zbrojnych, zachowuje prawo do zajmowanej kwatery stałej. Wobec nie wystąpienia żadnej z wymienionych podstaw, gdyż zgodnie z przedłożonym wypowiedzeniem stosunku służbowego Nr [...] z dnia [...] marca 2002 r., przyczyną wypowiedzenia stosunku służbowego M.M. było zmniejszenie stanu etatowego w [...] i nie miało to związku z przeniesieniem, przekształceniem lub likwidacją jednostki wojskowej, na skutek restrukturyzacji Sił Zbrojnych. Od powyższej decyzji M.M. wniósł odwołanie do Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. W uzasadnieniu podał, że decyzja jest bezprzedmiotowa, ponieważ odwołujący się nie posiada kwatery, nie składał wniosku o stwierdzenie nabycia uprawnień do kwatery, zaś jego zwolnienie ze służby wojskowej pełnionej w [...] miało związek z restrukturyzacją w Siłach Zbrojnych. Z uwagi na powyższe wskazał, że z dniem zwolnienia do rezerwy przysługuje mu wypłata ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z osobnej kwatery stałej zgodnie z art. 24 ust. 4 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Odwołanie to zostało przekazane przez Dyrektora OT Nr [...] WAM do rozpatrzenia przez Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM z informacją, że zostało wniesione po terminie. W dniu 23 grudnia 2002r. M.M. w Oddziale Rejonowym WAM złożył ponadto trzy pisma: - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, - wyjaśnienia w związku z pismem Wicedyrektora ds. Mieszkaniowych i Utrzymania Nieruchomości Oddziału Rejonowego WAM z dnia [...] listopada 2002r. - pismo zatytułowane jako "skarga" zarzucające uchybienia w postępowaniu Dyrektora OT Nr [...] WAM w W. zakończonym wydaniem decyzji. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. rozpoznając sprawę jako organ II instancji wskazał, że decyzja organu I instancji powinna być utrzymana w mocy mimo, że błędnie w niej powołano jako podstawę prawną przepis art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zamiast przepisu art. 23 ust. 1 i 5 tejże ustawy, bowiem przepis art. 23 ust. 2 dotyczy wyłącznie przypadku, gdy żołnierzowi przydzielono kwaterę stałą, a w niniejszej sprawie M.M. przydzielono kwaterę zastępczą. Uchybienie to jednak nie wpływa na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia powyższej sprawy. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. poinformował, że z treści pisma M.M. z dnia 18 września 2002 r. adresowanego do Dyrektora OR WAM wynika, iż domaga się on przyspieszenia wydania decyzji administracyjnej w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej. Wydanie decyzji o zachowaniu lub nie zachowaniu prawa do kwatery przez M.M. było niezbędne z uwagi na to, że odwołujący się po zwolnieniu ze służby zgłaszał roszczenia wynikające z prawa do kwatery. Zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP prawo do kwatery jest prawem podmiotowym, osobistym i nieprzenoszalnym przysługującym żołnierzowi zawodowemu pełniącemu czynną służbę wojskową jako stałą oraz osobom wymienionym w art. 23 ust. 1 i 3 tejże ustawy po zwolnieniu ich ze służby. Realizacja tego prawa następuje poprzez przydział kwatery stałej albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Z uwagi na powyższe nietrafny jest zarzut, że wydanie decyzji w przedmiocie zachowania przez M.M. prawa do kwatery jest bezprzedmiotowe. M.M. w czasie pełnienia służby wojskowej złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego, a nadto otrzymał przydział kwatery zastępczej. Rozstrzygnięcie czy po zwolnieniu ze służby wojskowej zachował on prawo do kwatery było niezbędne do ustalenia czy przysługuje mu prawo otrzymania ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu SZ RP, a także ustalenie formy prawnej zajmowania nadal lokalu mieszkalnego Agencji przydzielonego jako kwatera zastępcza — zgodnie z przepisem art. 44 ust. 1. Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 powołanej ustawy żołnierz zawodowy zwolniony z czynnej służby wojskowej pełnionej jako służba stała zachowuje prawo do kwatery jeżeli nabył uprawnienia do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej. M.M. uprawnień emerytalno-rentowych nie nabył. Nie zachował więc prawa do kwatery o którym mowa w art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1 ustawy. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. stwierdził, że sprawie nie ma zastosowania przepis art. 23 ust. 2 cytowanej ustawy, bowiem dotyczy on tylko przypadku gdy żołnierz zwolniony ze służby wojskowej zajmuje kwaterę stałą przydzieloną mu w czasie pełnienia służby wojskowej. Natomiast M.M. przydzielono jedynie kwaterę zastępczą. Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. M. i zarzucając naruszenie art. 22 ust. 1, art. 23 oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1996 r. o zakwaterowaniu Sil Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 42 poz. 368 ze zm.), a ponadto art. 6., art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa, domagał się uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W uzasadnieniu kwestionował zgodność z prawem decyzji z dnia [...] stycznia 2003 r. wydanej z upoważnienia Dyrektora przez Wicedyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] października 2002 r. Dyrektora OT Nr [...] WAM w W. stwierdzającej nie nabycie uprawnień do osobnej kwatery stałej, przedstawiając odmienną interpretację powołanych w decyzjach przepisów. Podkreślił, iż organy WAM wydały decyzje bez wniosku skarżącego. Wskazywał, że na podstawie przepisu art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP skarżący posiada prawo do kwatery. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. analizując sprawę ocenił, tak jak i organ I instancji, że M.M. nie zachował uprawnień do osobnej kwatery stałej z chwilą zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy. Jednakże analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że żądanie zawarte we wniosku M.M. z dnia 10 stycznia 2000 r. dotyczyło wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery nie zaś, ustalenia zachowania bądź nie przez w/w uprawnień do osobnej kwatery stałej. Oznacza to, iż organ administracji rozpoznając sprawę w ogóle pominął treść przedmiotowego wniosku i tym samym dopuścił się wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Inaczej mówiąc, rozpoznał sprawę niezgodnie z wnioskiem skarżącego, który dotyczył wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, nie zaś kwestii związanych z ustaleniem zachowania lub nie przez M. M. uprawnień do osobnej kwatery stałej. W tej sytuacji, zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej, co wypełnia treść normy zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O koszach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.