I SA 381/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-07

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Cezary Pryca, Daniela Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowej, wydana z powodu prowadzenia postępowania wobec osoby zmarłej, może być utrzymana w mocy, jeśli część nieruchomości objętej wywłaszczeniem wywołała nieodwracalne skutki prawne?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy decyzja wywłaszczeniowa została wydana wobec osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa, organ administracyjny powinien stwierdzić jej nieważność. Jednakże, jeśli część nieruchomości objętej wywłaszczeniem wywołała nieodwracalne skutki prawne, a tylko w odniesieniu do pozostałej części można mówić o braku takich skutków, organ powinien stwierdzić nieważność decyzji tylko w tej części, w której skutki nieodwracalne nie wystąpiły.
Stan faktyczny
Gmina Miasta K. zaskarżyła decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy z 1976 r. o wywłaszczeniu części nieruchomości. Organ uznał, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana wobec osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa. Skarżąca gmina podniosła, że właściciel został ustalony na podstawie księgi wieczystej, a zawiadomienia były publikowane i odbierane przez córkę właściciela. Wskazała również, że decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne w odniesieniu do większości działek, z wyjątkiem jednej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy Miasta K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca WSA Daniela Kozłowska Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2002r.. znak [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2001r. znak [...], w której stwierdzono, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] K. z dnia [...] czerwca 1976r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - części we współwłasności działki nr [...], obr. [...] [...] K. o pow. [...]ha, obj. [...] B., należących do M. G., w części dotyczącej działek nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], obr. [...] [...] K., odpowiadających częściowo wywłaszczonej działce nr [...] obr. [...][...] K. została wydana z naruszeniem prawa; stwierdzono nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] K. z dnia [...] czerwca 1976r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa - części we współwłasności działki nr [...], obr. [...][...] K. o pow. [...] ha, obj. [...] B., należących do M. G., w części dotyczącej działki nr [...] obr. [...][...] K., odpowiadającej częściowo wywłaszczonej działce nr [...] obr. [...][...] K. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2001r. sygn. I S.A. 1821/99 wskazano, iż w dacie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości już nie żył, a więc nie mógł być stroną postępowania, bowiem nie mając zdolności do czynności prawnych nie mógł być podmiotem stosunku administracyjnego. Decyzja o wywłaszczeniu skierowana została zatem do osoby zmarłej, której nie przysługiwał status strony. Decyzja wywłaszczeniowa z tego względu rażąco narusza prawo. Działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] stanowią własność Gminy K. i są w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych i prawnych. W odniesieniu do tych działek decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny we wspomnianym wyroku. O braku nieodwracalnych skutków prawnych, a tym samym negatywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji można mówić w odniesieniu do działki nr 270/193. Z tego względu w części dotyczącej tej działki stwierdzono nieważność przedmiotowej decyzji. Powyższą decyzję zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina Miasta K. W skardze wskazuje, że właściciel wywłaszczanej nieruchomości został ustalony na podstawie wpisu w księdze wieczystej. Zawiadomienia o postępowaniu wywłaszczeniowy podawane były do wiadomości publicznej zgodnie z treścią art. 16 ust 3 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ponadto zostały skierowane na adres właściciela i odebrane przez jego córkę L. C. Decyzja wywłaszczeniowa została skierowana do męża L. C. co przemawia za prawidłowym ustaleniem przez organ strony postępowania. W konkluzji wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji: Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju Sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zm.) ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r. Stosownie do treści art. 97 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez organ lub przez wojewódzki sąd administracyjny, tylekroć będą one związane oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Zatem niezastosowanie się przez organ administracyjny do oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego musiałoby skutkować uchyleniem decyzji. W sprawie niniejszej zarówno Wojewoda [...] jak i Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ściśle zastosowali się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2001r., w którym jednoznacznie Sąd wskazał, iż w dacie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości M. G. już nie żył a więc nie mógł być stroną postępowania, bowiem nie mając zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych nie mógł być podmiotem stosunku administracyjnego. Prowadzenie postępowania i skierowanie decyzji do osoby zmarłej, która nie mogła mieć statusu strony stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, który z mocy cyt. art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. również związany jest oceną prawną wyrażoną wcześniej przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, skargę jako nieuzasadnioną oddalił działając na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. pppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło