I SA 452/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi Z. K., D. K., P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] oddala skargę I SA 452/03 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. ([...]) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z., D. i P. K. od decyzji Burmistrza Gminy W. (obecnie Prezydenta Miasta W.) nr [...] r. z dnia [...] września 2002 r. (znak: [...]) umarzającej postępowanie w sprawie ustanowienia na rzecz A. K. i R. F. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 1949 r. Rejonowy Urząd Likwidacyjny w W. zwrócił się do Zarządu Miejskiego Miasta W. o przyznanie na rzecz A. K. i R. F. prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...]. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1954 r. (nr [...]) Prezydium Rady Narodowej w Mieście W. nie przyznało dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu wobec nie złożenia przez nich wniosku o ustanowienie takiego prawa w zakreślonym przepisami prawa terminie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. (sygn. akt [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność powyższego orzeczenia. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] września 2002 r. (znak: [...]) Burmistrz Gminy W. umorzył postępowanie w sprawie ustanowienia na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego gruntu uznając, że z wnioskiem tym wystąpił podmiot nieuprawniony do takiego działania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dalszej części uzasadnienia, w sposób obszerny wyjaśniło motywy swojej decyzji powołując się na art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279) określający tryb występowania przez byłych właścicieli gruntów położonych na obszarze Miasta W., które na mocy art. 1 tego dekretu przeszły na własność gminy m.st. Warszawy o przyznanie prawa własności czasowej z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że ani byli właściciele ani też ich następcy prawni nie złożyli wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w zakreślonym w wyżej wymienionym art. terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uznało wniosku złożonego przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny za wniosek określony w art. 2 dekretu, stwierdzając, że dyspozycja art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr. 13, poz. 87 ze zm.) określa wyraźnie ich uprawnienia. Nie ma tam uprawnienia do składania w imieniu byłych właścicieli lub ich następców prawnych wniosków w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Art. 11 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr. 36, poz. 341 ze zm.) mający zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego zastosowanie w czasie składania wniosku przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny stwierdza, że osoba mogła do zastąpienia siebie powołać pełnomocnika. Z przytoczonego wyżej przepisu, wynika, że Rejonowy Urząd Likwidacyjny mógł skutecznie złożyć wniosek dekretowy w imieniu byłych właścicieli lub ich następców prawnych tylko w razie udzielenia przez nich wyraźnego upoważnienia do takiego działania w ich imieniu. W aktach sprawy brak jest takiego pełnomocnictwa. Zatem skoro wnioskodawcy nie mogą wykazać, że ich poprzednicy prawni rzeczywiście upoważnili Rejonowy Urząd Likwidacyjny do działania w swoim imieniu, a z treści wnoszonych przez nich pism wynika, że okoliczności tych udowodnić nie są w stanie, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uznania, że upoważnienie takie miało miejsce i uznało, że postępowanie wszczęte na wniosek złożony przez nieuprawniony podmiot podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Z. K., D. K. i P. K. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący nie sprecyzowali zarzutów wobec zaskarżonej decyzji wyrażając generalnie dezaprobatę wobec decyzji podjętych w ich sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] lutego 2003 r., zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wpłynęły przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270). Podkreślić należy, że sąd administracyjny, stosownie do przepisu art. 1 ustawy dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1296) jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza, że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie podzielił stanowiska skarżących przedstawionego w skardze i uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. i decyzja Burmistrza Gminy W. (obecnie Prezydenta Miasta W.) nr [...] z dnia [...] września 2002 r. umarzająca postępowanie w sprawie ustanowienia na rzecz A. K. i R. F. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] nie naruszają prawa. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że ani byli właściciele nieruchomości ani ich następcy prawni nie złożyli w terminie określonym przez art. 7, ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr. 50, poz. 279) wniosku o przyznanie im prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Natomiast wniosek taki został złożony przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny. Jak wynika z przepisów dekretu oprócz zachowania terminu do złożenia wniosku koniecznym było, aby złożył go uprawniony podmiot tj. dotychczasowy właściciel gruntu, jego następcy prawni będący w posiadaniu gruntu lub osoby reprezentujące prawa dotychczasowego właściciela. Wniosek pochodzący od innych osób nawet złożony w terminie nie wywoływał skutków prawnych. Takim przykładem zrównania w skutkach prawnych nie zachowania terminu do złożenia wniosku i złożenia wniosku przez nieuprawniony podmiot jest zgłoszenie roszczenia w imieniu dotychczasowego właściciela przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny. Zakres działania tych urzędów utworzonych na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr. 13, poz. 87) regulował art. 7 i art. 12 tego dekretu. Wymienione przepisy nie dawały urzędom likwidacyjnym uprawnień do występowania z wnioskami w imieniu byłych właścicieli nieruchomości [...], w tym występowania o przyznanie prawa do gruntu na podstawie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zatem urzędy likwidacyjne nie mogły reprezentować byłych właścicieli nieruchomości ani w postępowaniu administracyjnym ani sądowym. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. nr. 36, poz. 341 ze zm.), które obowiązywało w czasie składania wniosku przez Rejonowy Urząd Likwidacyjny przewidywało w art. 11 możliwość ustanowienia przez stronę pełnomocnika do występowania we wszystkich sprawach z zakresu prawa administracyjnego w zastępstwie strony. Zgodnie z art. 12 powyższego rozporządzenia, pełnomocnictwa mogły być sporządzone przez notariusza, poświadczane notarialnie lub prywatne o ile ich wiarygodność nie budziła wątpliwości. Mogły być sporządzone oddzielnie albo zawarte w protokołach, adnotacjach lub podaniach. Jak wynika z powyższego Rejonowy Urząd Likwidacyjny mógłby skutecznie złożyć wniosek, gdyby takie pełnomocnictwo posiadał. W dokumentach znajdujących się w aktach zbadanych przez Sąd takiego pełnomocnictwa nie ma. Również następcy prawni w trakcie postępowania administracyjnego nie udowodnili, że ich poprzednicy prawni upoważnili Rejonowy Urząd Likwidacyjny do działania w ich imieniu. Zasadnie więc uznało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], że wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...] został złożony przez nieupoważniony do takiego działania podmiot i utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. umarzającą postępowanie w sprawie ustanowienia na rzecz A. K. i R. F. prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...]. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.