I SA 460/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-23

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Krystyna Kleiber, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może uzyskać zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego, jeśli jej wspólnicy prowadzą hurtownię farmaceutyczną w ramach spółki jawnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 101 pkt 3 Prawa farmaceutycznego. Przepis ten stanowi podstawę do odmowy zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego, gdy wnioskodawca prowadzi hurtownię. Wnioskodawcą w niniejszej sprawie była spółka cywilna, która jest podmiotem odrębnym od spółki jawnej prowadzącej hurtownię, nawet jeśli wspólnicy tych spółek są tożsame. W związku z tym, tożsamość wspólników nie stanowiła podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia spółce cywilnej.
Stan faktyczny
Wspólnicy spółki cywilnej "S." wystąpili o zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego. Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny oraz Główny Inspektor Farmaceutyczny odmówili wydania zezwolenia, uznając, że wspólnicy ci prowadzą hurtownię farmaceutyczną w ramach spółki jawnej "Z.", co stanowi naruszenie art. 101 pkt 3 Prawa farmaceutycznego. Skarżący podnieśli, że spółka cywilna jest odrębnym podmiotem od spółki jawnej, a zakaz łączenia prowadzenia hurtowni i punktu aptecznego dotyczy konkretnego przedsiębiorcy.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi I. B., H. B., K. B., S. P. i D. S. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] listopada 2002 r., [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz I. B., H. B., K. B., S. P. i D. S. solidarnie kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA 460/03 Uzasadnienie Skarżący I. B., H.B., K. B., S. P. oraz D. S. jako wspólnicy spółki cywilnej "S." wystąpili do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o wydanie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego w D., wskazując że żaden z wnioskodawców nie posiada zezwolenia na prowadzenie hurtowi i nie narusza zakazu koncentracji określonego w art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 126, poz. 1381 ze zm). Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., [...],[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny na podstawie art. 99 ust. 2 w związku z art. 112 i 70 ust. 4 oraz art. 101 pkt 3 Prawa farmaceutycznego oraz na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.) odmówił udzielenia wymienionym wspólnikom spółki cywilnej "S." zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego. Organ przyjął, że wspólnicy spółki cywilnej w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej jako spółka jawna prowadzą hurtownię farmaceutyczną oraz apteki. Zgodnie z ustawą o działalności gospodarczej za przedsiębiorców uznaje się wspólników spółki cywilnej - art. 2 ust. 3 - a nie spółkę, a zatem zezwolenie powinien uzyskać każdy ze wspólników. Spółka jawna jest też spółką osobową (art. 22 § 1 i art. 24 § 1 ksh), zachodzą więc bezpośrednie związki personalne pomiędzy wspólnikami prowadzące do wniosku, że każdy ze wspólników prowadzi hurtownię farmaceutyczną. Główny Inspektor Farmaceutyczny decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. I.B., H.B., K. B., S. P. oraz D. S. prowadzą jako spółka jawna "Z." hurtownię farmaceutyczną w S.. Zgodnie z art. 2 ust. 2 Prawa działalności gospodarczej przedsiębiorcą jest m.in. niemająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego. Przepis art. 2 ust. 3 tej ustawy stanowi natomiast, że za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej. Spółka jawna jest spółką osobową. Działalność gospodarczą w ramach spółki jawnej prowadzą osoby, które tworzą tę spółkę. Przyznanie zezwolenia stanowiłoby naruszenie art. 101 pkt 3 Prawa farmaceutycznego, który jako powód odmowy zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego wymienia prowadzenie hurtowni farmaceutycznej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. B., H. B., K. B., S. P. oraz D. S. podnieśli, że stosownie do ustawy o działalności gospodarczej osoba fizyczna może prowadzić działalność gospodarczą samodzielnie lub jako wspólnik spółki cywilnej. Wspólnik spółki jawnej nie prowadzi działalności, prowadzi ją spółka. Bezpodstawne jest przyjęcie, że uczestnictwo w spółce jawnej i cywilnej jest analogiczne w skutkach prawnych. Organy dokonały błędnej wykładni art. 101 ust. 3 Prawa farmaceutycznego. Przepis ten posługuje się pojęciem "wnioskodawcy" i jest nim także przedsiębiorca w rozumieniu ustawy Prawo działalności gospodarczej. Prawo farmaceutyczne wyraźnie ustala zakaz łączenia prowadzenia hurtowni i punktu aptecznego wyłącznie do danego przedsiębiorcy. Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie. W przedmiotowej sprawie wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego złożyły osoby, które zawarły umowę spółki cywilnej. Spółka taka nie jest traktowana przez obowiązujące przepisy jak przedsiębiorca. Odrębnym przedsiębiorcą jest każdy ze wspólników tej spółki. Udzielenie skarżącym zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego byłoby równoznaczne z wyrażeniem zgody na podjęcie działalności w tym zakresie przez te same osoby, które w ramach spółki jawnej prowadzą hurtownię farmaceutyczną. Decyzja taka naruszałaby zakaz wynikający z art. 101 pkt 3 ustawy - Prawo farmaceutyczne. Zaskarżona decyzja nie narusza również art. 70 ust. 2 ustawy. Spółka jawna prowadząca hurtownię farmaceutyczną jest spółką osobową i z tego względu osoby, które ją tworzą - jako wspólnicy spółki cywilnej - nie mogą uzyskać zezwolenia na prowadzenie punktu aptecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga jest uzasadniona. Orzekające w sprawie organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 101 pkt 3 Prawa farmaceutycznego. Zgodnie z tym przepisem odmowa zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej (punktu aptecznego) następuje, gdy wnioskodawca prowadzi lub wystąpił z wnioskiem o wydanie zezwolenia na prowadzenie hurtowni. Wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest spółka cywilna, a więc podmiot inny niż ten, który prowadzi hurtownię. Okoliczność, że wspólnikami spółki jawnej "Z.", prowadzącej hurtownię, i spółki cywilnej "S." są te same osoby nie przesądza, że spółka cywilna nie może z powodu tożsamości wspólników prowadzić punktu aptecznego. Wymienione spółki są bowiem podmiotami gospodarczymi, których działalność regulują różne akty prawne - Kodeks cywilny w odniesieniu do spółki cywilnej, natomiast Kodeks spółek handlowych w zakresie spółek jawnych. Wymieniony Kodeks nie zawiera regulacji, która byłaby odpowiednikiem art. 2 ust. 3 Prawa działalności gospodarczej, stanowiącego iż przedsiębiorcą jest także wspólnik spółki cywilnej. Przepis ten odnosi się wyłącznie do wspólników spółki cywilnej i nie ma podstaw do przenoszenia tego uregulowania na wspólników innych spółek, nawet wtedy gdy są to spółki osobowe. Wobec tego, że podmiotem prowadzącym hurtownię jest spółka jawna, do której - wbrew stanowisku organów nie ma zastosowania art. 2 ust. 3 Prawa działalności gospodarczej w związku z art. 101 pkt 3 Prawa farmaceutycznego - wniosek spółki cywilnej podlegał merytorycznej ocenie. Nie było podstaw do odmowy udzielenia zezwolenia tylko z tego powodu, że oba podmioty gospodarcze mają tych samych wspólników. Odmowa udzielenie zezwolenia na wskazanej w decyzjach podstawie prawnej byłaby uzasadniona w przypadku, gdyby o zezwolenie na prowadzenie punktu aptecznego wystąpiła spółka jawna "Z.". Wydając zaskarżone decyzje organy pominęły treść art. 70 ust. 2 Prawa farmaceutycznego według stanu obowiązującego od dnia 1 października 2002 r., a więc w dniu wydania decyzji zarówno I instancji, jak i II instancji, zgodnie z którym punkty apteczne może prowadzić osoba fizyczna, osoba prawna oraz niemająca osobowości spółka prawa handlowego. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło