I SA 468/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Krystyna Kleiber (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę - I SA 468/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. odmawiającą S.S. wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2002r. zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości przy ulicy [...] w W. i przedstawiło następujący stan sprawy. Przedmiotem postępowania jest nieruchomość przy ul. [...] w W., oznaczona jako działka nr [...] w obrębie [...] objęta Księgą wieczystą Nr [...]. Nieruchomość ta jest własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Teren jest zabudowany domami jednorodzinnymi członków Spółdzielni. S.S. posiada jeden z takich domów, pobudowała go ze środków własnych. W dacie orzeczenia przez organ I instancji S.S. nie była członkiem Spółdzielni, będąc z niej wykluczona. W dniu 3 lutego 1999 r. S.S. złożyła wniosek do Gminy o wydzielenie działki będącej w jej użytkowaniu. Na postawie art. 64 § 2 KPA Gmina wezwała o uzupełnienie wniosku poprzez dostarczenie projektu podziału nieruchomości oraz dokumentu potwierdzającego tytułu własności bądź wieczystego użytkowania do dzielonej nieruchomości. Powyższe dokumenty wymagane są rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. Nr 25 poz. 130). W związku z niedopełnieniem warunków, w dniu [...] marca 1999r. Burmistrz Gminy W. wydał decyzję nr [...] o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. Natomiast w czerwcu 1999 r. wniosek o podział nieruchomości wraz z projektem podziału złożył Zarząd Spółdzielni. Projekt ten po licznych uzgodnieniach z członkami spółdzielni co do prawidłowego sposobu obsługi komunikacyjnej każdej z wymienionych działek został wstępnie zaakceptowany przez Wydział Architektury. Została sporządzona lista członków spółdzielni akceptujących sposób podziału. Po uzyskaniu opinii urbanistycznej zostało wydane postanowienie dla [...]SM [...] o możliwości podziału przedmiotowej nieruchomości. Projekt podziału został sporządzony zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] września 1992 r. Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. Burmistrz Gminy W. nr [...] zatwierdził projekt podziału. Decyzja zawierała warunek, iż przeniesienie prawa użytkowania kolejnych działek może nastąpić łącznie z przeniesieniem udziału w prawie wieczystego użytkowania, działek wydzielonych pod drogi wewnętrzne natomiast dla działki [...] wymagała ustanowienia służebności drogowej. W dniu 15 marca 2002 r. do Starosty Powiatu W. wpłynęła skarga S. S. z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie wstrzymania czynności dotyczących podziału opisanej nieruchomości. Decyzja zatwierdzająca była już wówczas ostateczna. Wniosek S.S. został potraktowany jako skarga o wznowienie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] Burmistrz Gminy W. odmówił S.S. wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono iż, S.S. jest jedynie posiadaczką budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie spółdzielni (nie jest już członkiem spółdzielni, gdyż została z niej wykluczona) i nie może mieć przymiotu strony w postępowaniu o podział nieruchomości. Stroną w postępowaniu administracyjnym była [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], która jest inwestorem przedmiotowego osiedla oaz posiada prawo do terenu. S.S. złożyła odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie jej praw konstytucyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. Stwierdzono, że S.S. jest jedynie samoistnym posiadaczem i nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że nie posiada ona interesu prawnego w sprawie podziału tej nieruchomości, a co za tym idzie nie jest stroną w niniejszej sprawie i nie przysługuje jej żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie podziału tej nieruchomości. Wprawdzie posiada ona interes, aby ubiegać się o zmianę decyzji o podziale nieruchomości, jednakże nie jest to w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami interes prawny, a jedynie interes faktyczny, który nie może uprawniać do wniesienia żądania wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. S.S. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego nakreśliła, że zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Z względu na fakt niesłusznego – jej zdaniem – wykluczenia jej z grona członków Spółdzielni Mieszkaniowej [...], która to spółdzielnia złożyła wniosek o podział nieruchomości, pozbawiona była możliwości przedstawienia, w postępowaniu wewnątrz spółdzielczym, swoich argumentów dotyczących przygotowanego przez spółdzielnię projektu podziału. Podziału, w którym zaplanowany przebieg granic działek naruszył dotychczasowy stan posiadania i przyczynił się do istotnego pogorszenia możliwości korzystania z posiadanej przez skarżącą nieruchomości. Tym samym skarżąca pozbawiona została możliwości obrony swoich praw. Nie można także zgodzić się z argumentacją organów administracji, z której wynika iż skarżącej przysługuje jedynie interes faktyczny. Zauważyć bowiem należy, że skarżącej przysługiwać będzie prawo ubiegania się o odrębną własność domu jednorodzinnego, za budowę którego zapłaciła właśnie skarżąca. Ustalony zatem w postępowaniu o podział nieruchomości przebieg granic będzie miał dla skarżącej istotne znaczenie dla późniejszego korzystania z prawa do własności domu jednorodzinnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiając materiały postępowania administracyjnego obu instancji wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy W. nie naruszają prawa. Z tego też względu Sąd oddalił skargę. Niewątpliwie S.S. ponosząc nakłady na grunt, którego właścicielem jest Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] jest zainteresowana poszanowaniem jej praw materialnych. Jednakże przymiot strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym należy przyznać osobie, która wywodzi swe prawa z normy prawnej, która kształtuje jej uprawnienia lub obowiązki (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1995r. I SA 1326/93 GLOSA 1996 Nr 15, wyrok NSA z 15 grudnia 1999 IV SA 1610/97 (Lex nr 48736). Należy zacytować jeden z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego – "...Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej" (teza pierwsza wyroku NSA z 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99 – Lex nr 47938). [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] - użytkownik wieczysty nieruchomości, dokonała jej podziału mając na względzie interesy wszystkich osób inwestujących w budowę domów. Okoliczność, iż skarżąca została wykluczona z członkostwa w tej Spółdzielni nie ma w tej sprawie znaczenia z oczywistego względu – wykluczenie z członkostwa nie powodowało powstania prawa do gruntu, na którym postawiła dom. Skarżąca identyfikuje prawo ubiegania się o ustanowienie odrębnej własności budynku jednorodzinnego, z prawem do uczestnictwa w postępowaniu podziałowym nieruchomości, przy czym uczestnictwo w tym postępowaniu wiąże z prawem współdecydowania o sposobie podziału. Tymczasem krąg osób posiadających prawo do wniesienia odpowiedniego żądania podziału nieruchomości określa wprost art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.). Osobami tymi są właściciele, współwłaściciele, użytkownicy wieczyści i współużytkownicy wieczyści. Przepis ten nie wymienia innych osób, w tym ubiegających się o realizację jakichkolwiek roszczeń do gruntu. Nie posiadając przymiotu strony w postępowaniu o podział nieruchomości S. S. nie może domagać się wznowienia takiego postępowania co wynika z literalnego brzmienia art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy W. nie pozostają w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 stycznia 2002 r. sygn. akt I CKN 581/99 dołączonego do akt postępowania administracyjnego, a dotyczącą powództwa ubiegającej się również o prawa strony w postępowaniu o podział nieruchomości przy ul. [...] – B.S. W opisanej sprawie B.S. dochodziła odszkodowania od Skarbu Państwa – Wojewody [...] w związku z wydaną w 1987 roku decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] jako inwestora osiedla przy ul. [...] w W. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że stwierdzenie, że powódka nie była stroną w postępowaniu administracyjnym, w którym wydano decyzję z naruszeniem prawa oznacza tylko tyle, iż nie znajduje w tych okolicznościach zastosowania art. 160 § 1 kpa. Nie prowadzi to jednak do oddalenia powództwa, skoro powódka powoływała jako podstawę prawną swojego roszczenia przepisy art. 417 i 418 k.c." Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi S.S. i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) oddalił tę skargę.