I SA 47/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2004 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z [...] lipca 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 47/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Starosty Powiatu W. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji z [...] grudnia 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] czerwca 1976 roku numer [...] Naczelnik W., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami) orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na wniosek Wojewódzkiego Zarządu Dróg i Mostów nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] uregulowanej w części tab.likw.Nr. [...] [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, a stanowiącej własność M. L. oraz orzekł o ustaleniu odszkodowania dla M. L. za wywłaszczoną nieruchomość. Nieruchomość objęta treścią decyzji o wywłaszczeniu, zgodnie z treścią decyzji z [...] kwietnia 1975 roku numer [...] o lokalizacji inwestycji, przeznaczona została pod budowę ulicy [...] na odcinku [...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lutego 1996 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] Ns [...], spadek po M. L. zmarłej w dniu [...] lipca 1991 roku nabyły dzieci B. S., T. M. i J. L. po 1/3 części każdy z nich. W dniu 11 czerwca 1992 roku z wnioskiem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] czerwca 1976 roku numer [...] Naczelnika W., wystąpił J.L., a do tego wniosku przyłączyli się L. M., D. M. i B. S.. Ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1996 roku numer [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. odmówił zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 1997 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] Ns [...] spadek po T. m. zmarłej w dniu [...] marca 1994 roku na byli: mąż A. M. oraz dzieci L. M. i D. M. po 1/3 części każdy z nich A. M. oraz dzieci L. M. i D. M. po 1/3 części każdy z nich. I SA 47/03 W dniu 8 lipca 1998 roku B. S. i J.L. wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z [...] grudnia 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W.. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2000 roku numer [...] Starosta Powiatu W. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, które zostało zakończone ostateczną decyzją z [...] grudnia 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W.. Z pisma Urzędu Gminy W. z dnia 21 czerwca 1999 roku wynika, że w dniu [...] lutego 1998 roku między Gminą W. a firmą N. "I." Spółka z o.o. z siedzibą w W. została zawarta umowa dzierżawy gruntu w skład którego weszła część nieruchomości objętej decyzją o wywłaszczeniu z [...] czerwca 1976 roku numer [...] Naczelnika W., a nadto wynika, że decyzją z dnia [...] maja 1998 roku numer [...] Burmistrz Gminy R. wydał pozwolenie na budowę stacji benzynowej. Z treści pisma Urzędu Gminy W. wynika także, że realizacja węzła [...] do roku 2000 jest nieaktualna. Natomiast z pisma Urzędu Gminy W. z 18 kwietnia 2002 roku wynika, że 1/3 część nieruchomości wywłaszczonej decyzją z [...] czerwca 1976 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W., wykorzystana została pod rozbudowę ulicy [...], a pozostała część wywłaszczonej nieruchomości została wykorzystana pod wybudowaną w 1999 roku stację benzynową. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Starosta Powiatu W. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] grudnia 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2002 roku numer [...] Starosty Powiatu W.. Na decyzję z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. S.. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że skoro część wywłaszczonej nieruchomości została przeznaczona na stację benzynową to oznacza, że ta właśnie część nieruchomości została wykorzystana niezgodnie z celem na który została wywłaszczona. Ponadto skarżąca podniosła, że wykorzystanie części wywłaszczonej nieruchomości na inny I SA 47/03 cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu jest podstawą do uznania, że istniały przesłanki do zwrotu tej części nieruchomości jej poprzedniemu właścicielowi bądź jego spadkobiercom. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika jednoznacznie, że właścicielką nieruchomości objętej treścią decyzji z [...] czerwca 1976 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W. była M. L. Zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] lutego 1996 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] Ns [...] spadek po M. L. zmarłej [...] lipca 1991 roku nabyły jej dzieci B. S., T. M. i J. L. po 1/3 części każdy z nich. Natomiast z treści postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] grudnia 1997 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] Ns [...] wynika, że spadek po T. M. zmarłej w dniu [...] marca 1994 roku nabył mąż A. M. oraz dzieci L. M. i D. M. po 1/3 części każdy z nich. Z akt sprawy wynika, że wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W., został złożony w dniu 8 lipca 1998 roku przez B. S. i J. L., a postanowienie z [...] lipca 2000 roku Starosty Powiatu W., dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, zostało doręczone wnioskodawcom oraz L. M. i D. M.. Należy także podkreślić, że poza sporem pozostaje okoliczność, iż zarówno decyzja z [...] lipca 2002 roku, numer [...] Starosty Powiatu W., jak i decyzja z [...] grudnia 2002 roku, numer [...] Wojewody [...], zostały doręczone B. S., J. L., L. M. i D. M.. Oznacza to, że wymienione wyżej decyzje nie zostały doręczone A. M., a tym samym należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne toczyło się bez udziału osoby, której w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a., a tym samym we wznowionym postępowaniu administracyjnym występuje przesłanka, o której mowa w art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. W tym miejscu należy jedynie przypomnieć, że postanowienie o stwierdzeniu nabyciu spadku ma charakter deklaratoryjny, bowiem stosownie do treści art.925 k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, to jest z datą śmierci spadkodawcy. Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić z urzędu bądź na żądanie strony. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powoduje wszczęcie postępowania wstępnego, które winno zakończyć się w trybie określonym w art.149 k.p.a. a nadto wskazać należy, że postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją może zostać wydane wówczas gdy organ ustali, iż wniosek pochodzi od osób legitymowanych do wystąpienia o wznowienie postępowania, że dotyczy decyzji ostatecznej, oraz ze podana przyczyna wznowienia jest wymieniona w art.145 § 1 k.p.a. Oczywiście postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego winno zostać doręczone wszystkim stronom postępowania, a samo postanowienie powoduje wszczęcie nowego postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym w celu ustalenia czy postępowanie to było dotknięte jedną z wad wymienionych w art.145 § 1 k.p.a. i art.145a k.p.a. i w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W tym miejscu podkreślić należy, że w postępowaniu prowadzonym w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie zasady dotyczące postępowania zwykłego, w tym zasada dotycząca czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym-art.10 k.p.a. Poza sporem pozostaje okoliczność, że A. M. jest spadkobiercą po T. M. i tym samym jest stroną postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją z [...] czerwca 1976 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W.. Z powyższych względów A. M. jest także stroną postępowania nadzwyczajnego (wznowionego), mającego na celu kontrolę prawidłowości decyzji ostatecznej z [...] grudnia 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W.. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.