I SA 475/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia o negatywnym zaopiniowaniu podziału nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA 475/03 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], którym na podstawie art. 157 § 3 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa odmówiono stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] negatywnie opiniującego podział nieruchomości komunalnej położonej w Z. przy ul. [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan prawny: po rozpoznaniu wniosku W. B. z dnia [...] maja 2001 r. Prezydent Miasta Z. orzeczeniem z dnia [...] lipca 2001 r. postanowił negatywnie zaopiniować projekt podziału nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 93 ust 1-5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr. 46, poz. 543) i art. 123 kpa. W motywach organ I instancji podał, iż przedmiotowa działka (nr ewid. [...]) w myśl ustaleń planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na ulicę zbiorczą, obszarową – w liniach rozgraniczających [...] metrów. W związku z powyższym przedstawiony projekt podziału nie jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego miasta Z., zatwierdzonego uchwałą [...] z dnia [...] listopada 1985 r. Podział naruszałby art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto, projekt podziału działki nie przedstawia linii ścian odzielenia przeciwpożarowego, co nie spełnia § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr. 25, poz.130) i § 210 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r, Nr.10, poz. 46 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ustawy o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr. 80, poz. 903 ze zm.) tylko samodzielny lokal może stanowić odrębną nieruchomość. Postanowienie to zostało zaskarżone przez W. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] stwierdziło, iż zażalenie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu i pozostawiło je bez rozpoznania. W dniu [...] listopada 2001 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął wniosek W. B. z dnia [...] listopada 2001 r. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2001 r. Prezydenta Miasta Z. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na podstawie art. 157 § 3 kpa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...]. W dniu [...] marca 2002 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek W. B. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2002 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że głównym roszczeniem było przekazanie mu w użytkowanie wieczyste gruntu, na którym legalnie wybudował pawilon handlowy w oparciu o art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, według której podział nieruchomości nastąpić może niezależnie od ustaleń planu miejscowego w celu zaspokojenia roszczeń wynikających z tejże ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 126 kpa do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie-również art. 145-152 oraz art. 156-159 z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie. Nadto podniosło, że w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma stan prawny obowiązujący w dniu wydania postanowienia, to jest w dniu [...] lipca 2001 r. Zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Działka nr [...], której dotyczy kwestionowane postanowienie, znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Z., zatwierdzonym uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Z. nr [...] z dnia [...] listopada 1985 r., pod ulicę zbiorczą – w liniach rozgraniczających [...] metrów. Projekt podziału nie jest zatem zgodny z ustaleniami tego planu. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym. Wobec tego unormowanie z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi podstawę prawną kwestionowanego przez skarżącego postanowienia z dnia [...] lipca 2001 r., należy odczytywać w ten sposób, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z przepisem gminnym, a więc wówczas, gdy jest on zgodny z częścią tekstową i graficzną planu miejscowego. Zgodność podziału z planem miejscowym (przepisem gminnym) zachodzi wtedy, gdy przedstawiony projekt podziału nie narusza zapisów planu. Prezydent Miasta Z. wydając w dniu [...] lipca 2001 r. postanowienie nr [...] o negatywnym zaopiniowaniu projektu podziału nieruchomości komunalnej (oznaczonej numerem ewidencji [...]), z powołaniem się na przepisy art. 93 ust. 1-5 ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonał właściwej wykładni planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. z 1985 r. Dla organów administracji, zarówno I jak i II instancji przepisy prawa miejscowego – a takim przepisem jest obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – są bezwzględnie obowiązujące. Postanowienie będące przedmiotem nadzoru nie jest dotknięte rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), jak też nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 kpa). Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była jedynie ocena legalności postanowienia z dnia 17 lipca 2001 r. Prezydenta Miasta Z. orzekającego na podstawie art. 93 ust. 1-5 ustawy o negatywnym zaopiniowaniu projektu podziału nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej przy ul. [...] (bez numeru). W. B. winien w organie I instancji ponowić swój wniosek o rozpoznanie sprawy w oparciu art. 95 ust. 4 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy gospodarce nieruchomościami. W razie bezczynności Prezydenta Miasta Z. skarżący może złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę w oparciu o art. 35 kpa. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. złożył skargę W. B. i zarzucił bezzasadność zastosowania przepisu art. 93 ust. 1-5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu skargi podniósł, że postanowienie Prezydenta Miasta Z. wydające opinię co do zgodności wstępnego projektu podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie powinno być w ogóle wydane, gdyż nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania. Wobec żądania uwłaszczeniowego, złożonego na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jego realizacja przez dokonanie podziału nieruchomości powinna być wykonana w oparciu o art. 96 z wyłączeniem art. 93, na co wskazuje art. 95 i jego dyspozycja zawarta w pkt 4, której treść bezpośrednio odnosi się do stanu faktycznego określonego w art. 20 7 ust. 1 tej ustawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem postępowania nadzorczego jest postanowienie Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lipca 2001 r. negatywnie opiniując wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], działka oznaczona w ewidencji [...]. Postępowanie w trybie zwykłym wszczęte zostało na wniosek W. B. z dnia [...] maja 2001 r. o oddanie części przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy w użytkowanie wieczyste na postawie art. 207 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr.46, poz. 543 ze zm.), a w celu wydzielenia tej części nieruchomości, o oddanie której w użytkowanie wieczyste wnosi, zgłosił wniosek o wszczęcie postępowania o podział nieruchomości według załączonego wstępnego jej podziału. Podział ten dotyczył działki stanowiącej własność Gminy [...] i miał na celu wydzielenie z niej części zabudowanej przez wnioskodawcę pawilonem handlowym na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1989 r. o pozwoleniu na budowę. W tak zakreślonym przez wnioskodawcę przedmiocie postępowania organ administracji prowadząc postępowanie w trybie zwykłym winien zatem zbadać czy zachodzą przesłanki do rozstrzygnięcia wniosku W. B. określone w art. 207 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ nie mógł potraktować wniosku W. B. jako żądania podziału nieruchomości, gdyż z wniosku tego wyraźnie wynikało, że działka stanowi własność Gminy [...], a więc w tej sprawie organ mógł działać tylko z urzędu. Wniosek bowiem o dokonanie podziału nieruchomości złożony przez osobę nie będącą właścicielem spotkać musiałby się z odmową jego uwzględnienia bez potrzeby badania dalszych okoliczności sprawy, to jest prawidłowości podziału. Nie załatwiałoby to wszakże głównego wniosku, z którym zwrócił się W. B. Natomiast Prezydent Miasta Z. wydając postanowienie z dnia [...] lipca 2001 r. rozpatrzył sprawę z wniosku W. B. o podział cudzej nieruchomości, a jako podstawę prawną wydania tego postanowienia wskazał art. 93 ust. 1-5 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, które to przepisy dotyczą formy wykonywania prawa własności na nieruchomości, w tym jej podziału, ale tylko nieruchomości własnej wnioskującego, przez co rażąco naruszył prawo. Wydanie postanowienia o takiej treści ma nadto ten skutek, że opiniuje negatywnie projekt podziału ze względu na niezgodność z planem zagospodarowania przestrzennego miasta Z. zatwierdzonym uchwałą Miejskiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] listopada 1985 r., gdyż działka przeznaczona jest pod ulicę zbiorczą, podczas gdy wcześniejsze decyzje o ustalenie lokalizacji inwestycji i pozwoleniu na budowę w powołaniu się na ten sam plan zezwoliły na budowę pawilonu handlowego, jako czynność zgodną z tym planem. Organ prowadzący postępowanie nadzorcze naruszył więc przepisy art. 7, 77 § 1, 107 § 3, 156 § 1 kpa. Nadto organ nadzoru oparł swoje rozstrzygnięcie w zaskarżonych decyzjach o przepis art. 157 § 3 kpa stanowiący o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia, a w rozstrzygnięciu odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, a więc zastosował zupełnie inną instytucję prawną, a tym samym istnieje sprzeczność między rozstrzygnięciem a jego podstawą prawną. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja niepodległa wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc w chwili uprawomocnienia się wyroku.