I SA 483/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Krystyna Kleiber (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004 r. sprawy ze skargi Starosty S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji skargę oddala. I SA 483/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], odmawiająca stwierdzenia nabycia przez Powiat S. z mocy prawa, z dnia [...] stycznia 1999 r., nieodpłatnie własności nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa, położonej w S. przy ul. [...], będącej we władaniu Powiatowego Urzędu Pracy w S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] m², objęta księgą wieczystą nr KW [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2000 r. Zarząd Powiatu S. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prze Powiat S. własności zabudowanej nieruchomości, objętej księgą wieczystą nr KW [...] będącej we władaniu Powiatowego Urzędu Pracy w S. Jako podstawę wniosku wskazano przepis art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133 poz. 872 ze zmianami). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez Powiat S. z mocy prawa mienia Skarbu Państwa stanowiącego przedmiotową nieruchomość w S. przy ul. [...], będącą we władaniu Powiatowego Urzędu Pracy. W wyniku wniesionego przez Zarząd Powiatu S. odwołania, Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podstawą tej decyzji jak wskazał było ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa. W dniu [...] grudnia 1992 r. Wojewoda P. działający w imieniu Skarbu Państwa nabył prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własność budynku od [...] Zakładu [...] S.A. W dniu [...] stycznia 1993 r. protokołem zdawczo odbiorczym przejął nieruchomość - w imieniu Urzędu Wojewódzkiego w P., kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w S. Analizując podstawę prawną decyzji podkreślił, że zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dnia 1 stycznia 2002 r. Urzędy Pracy nie wymienione w przepisie ust 2 stały się Powiatowymi Urzędami Pracy wchodzącymi w skład powiatowej administracji zespolonej. Jednocześnie w ust. 5 stwierdzono, że do przejęcia Urzędów Pracy lub ich części stosuje się przypisy niniejszej ustawy w tym przepisy art. 54, art. 57 i art. 58 ustawy. Powiatowe Urzędy Pracy wchodzą w skład powiatowej administracji zepolonej i zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1999 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmianami) realizują zadania administracji rządowej, a w tym samym nie są instytucjami lub państwowymi jednostkami organizacyjnymi przejętymi przez powiat w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Decyzja Ministra Skarbu została zaskarżona prze Zarząd Powiatu S., który skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2003 r. wnosił o jej uchylenie w całości. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko, wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po drugie z treści art. 97§ 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą są chybione i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podstawę materialnoprawną wydanej w tej sprawie decyzji stanowi przepis art. 60 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. 133, poz. 872 ze zmianami). Powołany wyżej przepis prawa stanowi, że mienie Skarby Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy, z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w opisanym wyżej trybie jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną, przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r. przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazana wyżej ustawa nie zawiera definicja pojęcia "władania". Powyższa okoliczność powodowała szereg rozbieżności w orzecznictwie organów administracji publicznej oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. sygnatura akt III RN 206/01 dokonał wykładni pojęcia "władania", o jakim mowa w art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Pojęcie "władania", jako ustawowa przesłanka, wymienione zostało przez ustawodawcę także w innych przepisach rozdziału 4 ustawy "Nabycie mienia", w tym także w art. 60 ust. 1. Wykładnia pojęcia "władania" dokonana prze Sąd Najwyższy odnosi się więc, do wszystkich przepisów ustawy, w których ustawodawca używa tego pojęcia, jako ustawowej przesłanki nabycia mienia. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że użyte w art. 68 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktycznego władania", jakim posługuje się Kodeks cywilny i nie może podlegać wykładni co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej stosowanej w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego (art. 222 k.c., art. 366 k.c., art. 338 k.c., art. 394 k.c., art. 394 k.c.). Dalej Sąd Najwyższy wskazał, że nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w/w wyroku. Z materiału dokumentującego jednoznacznie wynika, że nieruchomość położona w S. o powierzchni [...] m², dla której urządzona jest księga wieczysta nr KW [...] jest własnością Skarbu Państwa, a Rejonowy Urząd Pracy w S., obecnie Powiatowy Urząd Pracy, użytkuje tę nieruchomość bez odrębnego tytułu prawnego, dającego podstawę do określenia tegoż użytkowania jako "władanie" w rozumieniu art. 60 ust. 1 cytowanej ustawy. Powiatowy Urząd Pracy w S. nie jest instytucją ani jednostka organizacyjną przejętą przez Powiat Śremski w rozumieniu zapisu art.60 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy, bowiem w myśl art. 19 ust. 4 cyt. ustawy, jednostka ta weszła w skład powiatowej administracji zespolonej. Zaznaczyć też należy, że w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1998 r. w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek podległych właściwym ministrom wydanym z delegacji art. 147 § 3 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106 z 1998 r. z późniejszymi zmianami), nie wymieniono Urzędów Pracy w S. Powiat S. przejął jedynie Dom Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych w S. i w P. Jest to istotne gdyż – cytowany art. 147 ustawy kompetencyjnej stwierdzający, że jednostki samorządu terytorialnego w zakresie nie objętym art. 145 i 146 przejmują z dniem 1 stycznia 1999r. mające siedzibę na obszarze tych jednostek instytucje i jednostki organizacyjne w tym mające osobowość prawna, podległe lub podporządkowane właściwym ministrom lub centralnym organom administracji rządowej albo przez nich nadzorowane, wykonujące określone w niniejszej ustawie zadania jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem komend, inspektorat5ów i innych jednostek organizacyjnych stanowiących aparat pomocniczy kierowników służb, inspekcji i straży; był równocześnie w punkcie 2 i 3 delegacją dla Prezesa Rady Ministrów do ustanowienia stosownych wykazów. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmując przy ocenie tej sprawy kryterium praw właścicielskich do przedmiotowej nieruchomości podzielił też pogląd Ministra Skarbu Państwa, iż zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1999 r. o zatrudnieniu i przeciw działaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zmianami) Urzędy Pracy realizują zadania administracji rządowej. W tym stanie zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( DZ. U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalono.