I SA 533/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Gminy M. i Gminy W. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [....] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA 533/03 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [....] stycznia 2003 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku Gmin M., W. i L. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [....], z dnia [...] września 2002 r., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [....] września 2002 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] nr [....] z dnia [...] stycznia 1992 r. wraz z utrzymującą ją w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...]. W wyżej wymienionej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zamieszczono pouczenie o przysługującym stronie prawie wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy do organu, który wydał decyzję w ciągu 14 dni od dnia jej otrzymania. Wśród stron postępowania nie zostały wymienione opisane na wstępie Gminy. Pismem z dnia 14 listopada 2002 r. pełnomocnik Gmin radca prawny E. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności z art. 127 § 3 kpa z powodu nieprawidłowego doręczenia decyzji, co uniemożliwiło pełnomocnikowi zachowanie terminu zakreślonego w pouczeniu decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego na mocy art. 127 § 3 kpa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, może być wniesiony tylko przez stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługuje prawo strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego. Bez znaczenia jest przy tym, czy dana osoba brała udział w postępowaniu administracyjnym. Dopuszczenie danej osoby do udziału w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Organ podniósł, że w omawianej sprawie Gminy W., L. i M. nie mogą zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt I SA 1499/00 zostać uznane za strony postępowania komunalizacyjnego, a co za tym idzie nie są legitymowane do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stroną postępowania jest jedynie Związek Międzygminny [...], a nie poszczególne tworzące go gminy. Dlatego wniosek złożony przez podmioty nieuprawnione nie może być rozpoznany. Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie złożyły Gminy M., L. i W. Zarzuciły postanowieniu naruszenie przepisów art. 28 kpa – przez odmowę skarżącym przymiotu strony i art. 127 § 3 kpa – przez pozbawienie skarżącego poddania kontroli treści decyzji. Skarżący podnieśli, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [....] września 2002 r. nie została doręczona pełnomocnikowi Gmin M., W. i L., mimo przedłożenia do akt sprawy pełnomocnictwa i wskazania adresu dla doręczeń. Organ administracji naruszył więc art. 40 § 2 kpa. Uniemożliwiło to gminom reprezentowanym przez pełnomocnika złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie prawy w zakreślonym ustawą terminie. Pismem z dnia 14 listopada 2002 r. pełnomocnik skarżących gmin złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności z art. 127 § 3 kpa. Ponadto skarżący podkreślili, że gminom przysługuje przymiot strony w postępowaniu, ponieważ są właścicielami gruntów zajętych pod budynki i urządzenia. Tytuły prawne gmin do nieruchomości zostały złożone do akt sprawy przy piśmie z dnia 28 marca 2002 r., a interes prawny gmin został stwierdzony w uzasadnianiu decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2001 r. (sygn. akt I SA 1499/00) wskazał, iż gminy – właściciele gruntów, których częściami składowymi są budynki przekazane Związkowi mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa ze względu na skutki prawne stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący podnieśli także, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w swym orzeczeniu popadł w niekonsekwencję, gdy odmawiając Gminom przymiotu strony dokonał merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołał się na argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skarga wniesiona przez Gminę l. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2004 r. Orzeczenie jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stał się właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie narusza prawo. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego Gminy M. i W. były reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego E. K. Pełnomocnictwa do reprezentowania tych gmin zostały złożone w dniu 18 marca 2002 r. Zgodnie z treścią art. 40 § 2 kpa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Przepis ten stanowi jednoznacznie, że od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem. Przepis nakłada na organ obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi. W niniejszej sprawie, pomimo złożonego pełnomocnictwa, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona wskazanym wyżej gminom. Niedoręczenie odpisu decyzji pełnomocnikowi uniemożliwiło gminom przez niego reprezentowanym złożenia w terminie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Odnosząc się do stanowiska organu prezentowanego w postanowieniu z dnia [....] stycznia 2003 r., że stronami postępowania przed organem pierwszej instancji nie były gminy M. i W. uznać należy, że pogląd taki jest przedwczesny i nie ma odniesienia w ocenie materiału dowodowego. Z treści decyzji z dnia [...] września 2002 r. wynika, że organ polecił doręczyć ją Związkowi Międzygminnemu [...] w K. i Staroście [...] oraz "do wiadomości" trzydziestu gminom, a w tym gminom reprezentowanym przez radcę prawnego E. K. Przepisom kodeksu postępowania administracyjnego nie jest znana forma doręczenia odpisu decyzji "do wiadomości". Poza tym wskazać należy, że pełnomocnik przedłożyła w toku postępowania administracyjnego decyzje komunalizacyjne nieruchomości, na których znajdują się budynki oraz urządzenia do poboru i eksploatacji wody. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że gminy, które przedłożyły decyzje komunalizacyjne i zaświadczenia z ksiąg wieczystych dotyczące nieruchomości, na których usytuowane są urządzenia i budynki objęte decyzją Wojewody [....] z dnia [...] stycznia 1992 r., mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w zakresie postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. W tej sytuacji istnieje wzajemna sprzeczności pomiędzy ustaleniami poczynionymi w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] września 2002 r. i ustaleniami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu. Przedwczesne i nieuzasadnione jest twierdzenie zawarte w postanowieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [....] stycznia 2003 r., że Gminy M. i W. i nie mogą zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2001 r., sygn. akt I SA 1499/00, zostać uznane za strony postępowania i wobec czego nie są legitymowane do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej powołanym wyroku wskazał, że właściciele gruntów, których częściami składowymi są budynki przekazane Związkowi Międzygminnemu [....] mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa ze względu na skutki prawne stwierdzenia nieważności decyzji i powinni być stronami niniejszego postępowania nadzorczego, chociaż nie byli stronami postępowania zwykłego. Organ jednakże nie zbadał tytułu prawnego skarżących gmin, pomimo złożenia przez nie decyzji komunalizacyjnych i zawiadomień o wpisach tytułu własności do ksiąg wieczystych. Stanowisko takie pozostaje w sprzeczności z zaleceniami zawartymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2001 r. w sprawie I SA 1499/00. Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów art. 7, 28, 77 § 1, 80, 127 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje rozstrzygnięciem jak w pkt 1 wyroku, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcie z pkt 2 wyroku uzasadnione jest treścią art. 152 wyżej powołanej ustawy.