I SA 536/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie del. NSA Janina Antosiewicz del. NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. I SA 536/03 UZASADNIENIE Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w P. [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. orzekającą na podstawie § 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) o braku podstaw do uznania schorzeń M. D. za chorobę zawodową. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że M. D. był zatrudniony w [...] Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego w P. w okresie od [...].11.1977 r. do [...].07.2000 r. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z powodu likwidacji warsztatów przy szpitalu w G. Z orzeczeń lekarskich: orzeczenia Nr [...] r. Poradni Chorób Zawodowych [...] [...] Ośrodka Medycyny Pracy w P. Ldz. [...] r. z dnia [...].04.2002 r. i orzeczenia lekarskiego nr [...] r. z dnia [...].11.2002 r. wynika, że rozpoznano u M. D. obustronny ubytek [...] typu odbiorczego, lecz stwierdzone zmiany nie wykazują związku przyczynowego z warunkami pracy. Jak wynika z dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez przedstawiciela Państwowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w P. oraz Oddziału Zamiejscowego w P. [...] Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w W., że na stanowisku pracy mechanika [...] w [...] Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego w P. w warsztatach przy szpitalu w G., gdzie M. D. był zatrudniony w okresie [...]-[...] nie występowało narażenie na [...], które mogłoby stwarzać ryzyko rozwoju przewlekłego urazu [...] (narażenie na [...] było sporadyczne). Ponadto w badaniach profilaktycznych przeprowadzonych w dniu [...].12.1999r. nie stwierdzono żadnych zmian w stanie zdrowia M. D. stanowiących przeciwwskazania do pracy. W związku z tym, że nie stwierdzono związku przyczynowego [...] ubytku [...] typu odbiorczego z narażeniem zawodowym na [...], które mogłoby stwarzać ryzyko rozwoju przewlekłego urazu [...] organy wydały decyzje o braku podstaw do uznania schorzeń M.D. za chorobę zawodową. Na decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w W. złożył skargę M.D. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2002 r. W uzasadnieniu skargi podniósł, że pracował w warunkach narażenia na [...] w warsztacie [....], gdzie działał podnośnik hydrauliczny ze sprężarką, a nadto używali 5 kilogramowego młota, którym uderzali w pióro resora, co wytwarzało duży [...]. W czasie pracy nie mieli ochraniaczy na [...], o poziom [...] nie był mierzony. Skarżący uważa, że stracił [...] w związku z pracą zawodową w warsztacie [...]. W odpowiedzi na skargę Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Jeżeli chodzi o przepisy prawa materialnego to w dniu wydania decyzji przez organ administracji drugiej instancji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), które w § 10 stanowi, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało przed dniem wejścia w życie powołanego wyżej rozporządzenia (przed dniem 3 września 2002 r.), gdyż wszczęte zostało skierowaniem M. D. do Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej przez lekarza I. B. w dniu [...] listopada 2001 r. z podejrzeniem choroby zawodowej, a zatem zasadnie organy administracji obu instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjęły przepis § 1 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Stosownie do § 1 ust. 1 powołanego ostatnio rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych za chorobę zawodową uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Oznacza to, że aby uznać dana jednostkę chorobową za chorobę zawodową musi się ona znajdować w wykazie chorób zawodowych, a ponadto musi zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Oceny stanu zdrowia osoby podejrzanej o wystąpienie choroby zawodowej dokonują jednostki organizacyjne określone w § 7 ust.1 powołanego rozporządzenia, a na podstawie orzeczenia wydanego przez te jednostki oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego organ wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia. W aktach niniejszej sprawy znajdują się orzeczenia dwóch jednostek upoważnionych do ich wydawania. Z orzeczenia Nr [...] wydanego w dniu [...] kwietnia 2002 r. przez Poradnię Chorób Zawodowych [...] [...] Ośrodka Medycyny Pracy w P. wynika, iż po zbadaniu M. D. i wykonaniu 3 – krotnych badań [...] rozpoznano obustronny [...] ubytek [...] wynoszący dla [...] [...] [...], dla [...] [...] [...]pochodzenia pozazawodowego, gdyż z dochodzenia epidemiologicznego wynika brak zawodowego narażenia na poziomy [...] uznane w świetle współczesnej wiedzy za stwarzające ryzyko utraty [...]. M.D. został pouczony o możliwości wystąpienia o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy i skorzystał z tej możliwości. W orzeczeniu nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. Instytut Medycyny Pracy im. Prof. [...]. [...] stwierdzone zostało, że M. D. ma [...] ubytek [...] typu [...], zmiany te nie wykazują związku przyczynowego z warunkami pracy. Z dochodzenia epidemiologicznego Państwowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w P. z dnia [...] lutego 2002 r. wynika, iż na stanowisku mechanika [...] w [...] Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego w P., na którym skarżący był zatrudniony w latach [...] -[...] nie występowało narażenie na [...], które mogłoby stworzyć ryzyko rozwoju przewlekłego urazu [...]. Nadto w badaniach profilaktycznych przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 1999 r. nie stwierdzono żadnych zmian w stanie zdrowia stanowiących przeciwwskazania do pracy. Organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniach lekarskich, wydanych w trybie § 7 i 8 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i nie są uprawnione do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 1998 r. sygn. akt I SA 1520/97; ONSA z 1998 r. Nr 4, poz. 156). Na podstawie wydanych orzeczeń lekarskich organ pierwszej instancji stwierdził brak podstaw do uznania schorzenia M. D. za chorobę zawodową. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że [...] stracił w czasie pracy w warsztacie [...], gdzie występowało narażenie na [...]. Organ odwoławczy zlecił dokonanie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u M. D. Z protokołu z dnia [...] stycznia 2003 r. [...] Stacji Sanitarno – Epidemiologiczna w W. Oddział Zamiejscowy w P. wynika, że M.D. był zatrudniony w [...] Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego w P. w okresie od [...].11.1977 roku do [...].07.2000 roku, kiedy nastąpiło wymówienie przez pracodawcę z powodu likwidacji stanowiska pracy. W okresie tym stale i w pełnym wymiarze czasu wykonywał obowiązki mechanika [...] w warsztacie przy szpitalu w G. – Z. Do obowiązków służbowych należała naprawa i obsługa pojazdów [...] w tym: demontaż, montaż podzespołów, naprawa niektórych części, regulacje, okresowa konserwacja. Warsztat ten obsługiwał pojazdy należące do [...]Stacji Pogotowia Ratunkowego i Transportu Sanitarnego w P. z terenu [...]. Były to samochody – karetki fiaty i polonezy (ich ilość kształtowała się w poszczególnych latach od 8 do około 30 szt.), oraz kilka (2-3) pojazdów dostawczych. W pomieszczeniach warsztatowych znajdowały się dwa kanały naprawcze i jedno stanowisko wyposażone w podnośnik hydrauliczny. Obok, oddzielony ścianą, znajdował się podręczny warsztat ślusarski – wyposażenie: stół ślusarski, szlifierka stacjonarna, kowadło. Prace związane z okresową konserwacją pojazdów, to jest mycie podwozi, natryskiwanie substancji konserwujących (biteks) były prowadzone na otwartej przestrzeni. Laboratorium [...] Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w P. przeprowadzało ocenę środowiska pracy (badania środowiskowe) w tym warsztacie: - w czerwcu 1995 przeprowadzono pomiary stężenia pyłów i składników spalin silnikowych, - w lutym 1996 roku przeprowadzono pomiar oświetlenia. Stężenia badanych czynników szkodliwych utrzymywały się w dniu pomiarów znaczenie poniżej wartości dopuszczalnych, to znaczy warunki pracy na objętych badaniami stanowiskach pracy były bezpieczne dla zdrowia. Nie były przeprowadzone pomiary natężenia dźwięku, ponieważ przeprowadzane okresowo kontrole sanitarne nie stwierdziły prowadzenia prac w tym warsztacie, które powodowałyby narażenie pracowników na [...]. Zakład pracy również nie zgłaszał potrzeby przeprowadzenia takiej oceny. M. D. w swoich pismach do Państwowego Inspektora Sanitarnego stwierdza, że wykonywał tzw. habrowanie resorów, co związane było z dużym [...], polegało to na uderzaniu młotem około jednej godziny w pióro aż do uzyskania właściwego kształtu. Według przedstawiciela pracodawcy naprawy resorów w tym warsztacie zdarzały się sporadycznie (1-2 razy w roku) i polegały przede wszystkim na dokładaniu do resora nowego pióra, zaś użycie młota przy takiej naprawie trwało kilka minut. M. D. poddawany był pracowniczym okresowym badaniom lekarskim zgodnie z harmonogramem lekarza i każdorazowo dopuszczany do pracy na stanowisku mechanika [...] bez żadnych przeciwwskazań zdrowotnych. W oparciu o te ustalenia oceniono, że M. D.w miejscu pracy nie był narażony na[...], który wskazany jest jako przyczyna jego choroby zawodowej. W tej sytuacji organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że tryb postępowania w niniejszej sprawie był zgodny z trybem określonym w przepisach powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, które nakazują zebranie dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej pracownika oraz dokonanie oceny stanu zdrowia przez jednostki właściwe do rozpoznania chorób zawodowych. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.