I SA 560/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Monika Nowicka WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2004 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Burmistrza Miasta J. z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta J. nr [...] r. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w sprawie odmowy odpłatnego przekształcenia ma raty prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan sprawy: Organ pierwszej instancji nie wyraził zgody na rozłożenia opłaty na raty ze względu na trudności w dochodzeniu wierzytelności, gdyż na nieruchomości ustanowiona jest hipoteka. Nadto zainteresowany zalegał z opłatą z tytułu użytkowania wieczystego wobec czego przekształcenia może domagać się przy uiszczeniu jednorazowej opłaty z tego tytułu. W uzasadnieniu organy powołały się na art. 4a ustawy o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności i art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stanowiący, że cena nieruchomości może być rozłożona na raty nie dłużej niż na dziesięć lat. Sformułowanie "może" oznacza, że decyzje w tej kwestii mają charakter uznaniowy, a zatem organ wydający decyzję nie musi wyrazić zgody na rozłożenie należnej opłaty na raty. Podzielając powyższą argumentację organ drugiej instancji wydał decyzję negatywną dla skarżącego. Na tę decyzję zainteresowany złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc, że decyzja mająca charakter uznaniowy daje urzędnikowi furtkę do działań korupcyjnych i że zasłanianie się już istniejącym zabezpieczeniem hipotecznym stanowiącym zaledwie 18 % wartości rynkowej nieruchomości jest nadużyciem prawa, bowiem nie istnieją okoliczności uniemożliwiające zwiększenie obciążenia hipotecznego o dalsze 4 % wartości nieruchomości w związku z przekształceniem dzierżawy w prawo własności. Skarżący wnosi o rozstrzygnięcie czy nadużycie prawa i prowokowanie zachowań korupcyjnych winno być przez prawo eliminowane, czy też usankcjonowane. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowym użytkownikom wieczystym określa ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r., Nr. 65, poz. 746). Stosownie do treści art. 4a tej ustawy do ustalenia opłaty stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1, art. 69 oraz 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr. 46, poz. 543). Zgodnie z ust. 2 art. 70 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. cena nieruchomości sprzedawanej w drodze bezprzetargowej może zostać rozłożona na raty, nie dłużej niż na dziesięć lat. Zapis ten wskazuje, że rozłożenie na raty opłaty za przekształcenie jest fakultatywne co oznacza, że organ nie musi takiej opłaty rozłożyć na raty. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji rozważał ewentualność ratalnej odpłatności, ale istniejące zadłużenie zainteresowanego i obciążenie nieruchomości decydowały o podjęciu decyzji negatywnej w zakresie odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ drugiej instancji decyzję tę utrzymał w mocy. Rozpatrując wniesioną skargę Sąd obowiązany jest ocenić zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza J. z dnia [...] listopada 2002 r. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Obie decyzje dotyczą odmowy przekształcenia odpłatnego na raty prawa użytkowania wieczystego w prawo własności podczas, gdy stosownie do zapisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r., Nr. 65, poz. 746) organ nie może odmówić tego przekształcenia o ile użytkownik wieczysty spełnia warunki określone w art. 1 i 2 tejże ustawy. W niniejszym przypadku jak wynika to z materiału sprawy, skarżący spełniał warunki ustawy do przekształcenia prawa i złożył do organu stosowny wniosek. Rzeczą więc organu administracji było wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności stosownie do art. 2 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy, wskazanie opłaty za przekształcenie ustalonej według art. 4a ustawy a następnie dopiero wypowiedzenie się w przedmiocie rozłożenia odpłatności za przekształcenie na raty, o co też wnosił użytkownik wieczysty. W tych warunkach dokonanie odmowy samego odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, mimo istniejącego w tym zakresie uprawnienia po stronie skarżącego, narusza prawo materialne w stopniu uzasadniającym uchylenie obydwu decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270). Okoliczność, że zapis art. 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr. 46, poz. 543) mówiący między innymi o rozłożeniu na raty ceny nieruchomości, stanowi o fakultatywnym rozłożeniu na raty, pozwalającym organowi zgodnie ze swą wolą i w granicach swobodnego uznania dokonać wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia kwestii opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności, nie może stanowić podstawy do odmowy samego przekształcenia przysługującego użytkownikowi z mocy ustawy z dnia 4 września 1997 r. Z tych względów należało orzec jak w sentencji.