I SA 569/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-20

Skład orzekający: WSA Daniela Kozłowska, WSA Krystyna Kleiber, WSA Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości, którzy nie brali udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, mają legitymację strony do żądania wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez powiat?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie posiadają legitymacji strony do żądania wznowienia postępowania. Decyzja stwierdzająca nabycie mienia przez powiat na podstawie art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - jest decyzją deklaratoryjną, a skutek nabycia następuje z mocy prawa w dniu wejścia w życie ustawy. W tym dniu nieruchomość należała do Skarbu Państwa, a nie do byłych właścicieli czy ich spadkobierców. Brak materialnoprawnego interesu w sprawie uniemożliwia uznanie skarżących za strony postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący, jako spadkobiercy byłych właścicieli nieruchomości, złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, twierdząc, że nie brali udziału w postępowaniu, które zakończyło się decyzją stwierdzającą nabycie nieruchomości przez powiat. Wojewoda oraz Minister Skarbu Państwa odmówili wznowienia postępowania, uznając, że skarżącym nie przysługiwał status strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia -WSA Daniela Kozłowska Sędziowie -WSA Krystyna Kleiber -WSA Elżbieta Lenart /spr./ Protokolant - Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004 r. sprawy ze skarg E. B. i J. A. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargi. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. nr. [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1999r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. nieodpłatnie przez Powiat [...] własności nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. [...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Starosta Powiatu [...] wnioskiem z dnia [...] października 1999 r. zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] mienia będącego we władaniu jednostki organizacyjnej pod nazwą Szpital [...] w W. a obejmującego nieruchomość zabudowaną, położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha [...] m², powołując się na art.60 ust.1 i3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1999 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie przez Powiat [...] własności nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] ha [...] m². W dniu [...] grudnia 2001 r. J. A. i E. B. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego powołując się na fakt, że jako spadkobiercy poprzednich właścicieli nieruchomości, nie brali udziału w postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości. Po rozpoznaniu w/w wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1999r. nr [...]. Swoją decyzję uzasadniał tym, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art.60 ust.1 w/w ustawy stronami postępowania w rozumieniu art.28 kpa jest Skarb Państwa i właściwa jednostka samorządu terytorialnego , zaś przedmiotem tego postępowania jest przejście własności konkretnego mienia Skarbu Państwa na rzecz właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Osoby domagające się zwrotu utraconej na rzecz Skarbu Państwa własności lub występujące z roszczeniami wiążącymi się z utraconą własnością mogą dochodzić swoich praw w odrębnym trybie i na odrębnych podstawach prawnych od obecnego właściciela – Powiatu [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyli J. A. i E. B. podtrzymując swoją dotychczasową argumentację o tym, że służy im przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2003r.nr. [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 1999r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. nieodpłatnie przez Powiat [...] własności nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. [...]. W ocenie organu odwoławczego Wojewoda [...] prawidłowo odmówił wznowienia postępowania , gdyż skarżącym nie służyły uprawnienia strony w postępowaniu komunalizacyjnym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. A. i E. B. wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji powołując się na to , że postępowanie o nabycie własności nieruchomości powinno się toczyć z udziałem osób , którym przysługuje lub może przysługiwać roszczenie o zwrot tej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się - na zasadzie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr. 153 poz.1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Podkreślić należy , że sąd administracyjny , stosownie do przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr. 153 poz.1296 ), jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza , że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał , że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności może wystąpić tylko strona postępowania. Stroną - jak to określa art. 28 kpa, jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać , że ma matrialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero daje jej legitymację strony. W niniejszej sprawie uprawnień strony nie daje skarżącym sam fakt , że są spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości, gdyż sam przez się nie stwarza on uprawnień strony w postępowaniu komunalizacyjnym, jako , że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998r. tj. w dniu 1stycznia1999r. nieruchomość należała do Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] października 1999r nr. [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie przez Powiat [...] własności nieruchomości zabudowanej, położonej w W. przy ul. [...] na podstawie art.60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) Stanowi on, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999r. przez jednostki samorządu terytorialnego z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Decyzja stwierdzająca nabycie mienia Skarbu Państwa wydana w oparciu o ten przepis jest zatem decyzją jedynie deklaratoryjną , bowiem sam skutek w postaci nabycia mienia następuje z dniem 1 stycznia 1999r .Tak więc przedmiotowa nieruchomość w w/w dniu nie należała do skarżących, lecz stanowiła własność Skarbu Państwa. W tej sytuacji skarżący nie mają żadnego tytułu prawnego do w/w nieruchomości- nie jest nim bowiem hipotetyczna możliwość uzyskania w przyszłości takiego tytułu. Nie posiadają zatem przymiotu strony i w związku z tym nie mogą skutecznie żądać wznowienia postępowania. Ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też Sąd – na podstawie przepisu art.151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło