I SA 58/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt oddala skargę I SA 58/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) oraz art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 132, poz. 872 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. ustalającą dla S. K. odszkodowanie za zajętą pod drogę krajową nr [...] niezabudowaną nieruchomość położoną w obrębie [...] gmina C. o powierzchni [...] m2 oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...]. W uzasadnieniu obu decyzji organy przedstawiły następujący stan sprawy: Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna, stwierdził nabycie przez Skarb Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej we wsi L. zajętej pod drogę publiczną – drogę krajową nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr działki [...] o powierzchni [...] m2, [...] o powierzchni [...] m2 i [...] o powierzchni [...] m2 – łączna powierzchnia [...] m2. Grunt zajęty pod drogę do dnia [...] grudnia 1998 r. stanowił własność S. K. i był ujawniony w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w N. S. K. wystąpił z wnioskiem z dnia [...] czerwca 2002 r. o wypłacenie odszkodowania za zajęty pod drogę krajową nr [...] grunt o powierzchnia [...] m2. Rzeczoznawca majątkowy sporządził opinię określającą wartość nieruchomości zajętą pod tę drogę. Odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Starosta [...] ustalił odszkodowanie za zajęte pod drogę działki w wysokości [...] zł, przyznając je na rzecz S. K. W uzasadnieniu decyzji jako organ zobowiązany do wypłaty odszkodowania wskazał Skarb Państwa. Od decyzji tej odwołał się S. K., kwestionując wysokość przyznanego odszkodowania. Wojewoda [...] stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nie budzi zastrzeżeń merytorycznych i formalnych, a obowiązek ustalenia odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 i 5 ustawy reformującej z dnia 13 października 1998 r. jest bezsporny. Zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania nastąpiło po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego – operat szacunkowy z sierpnia 2002 r. O przeprowadzeniu dowodu z wyceny nieruchomości strony zostały poinformowane stosownie do art. 79 § 1 kpa. Zarówno w toku postępowania odszkodowawczego jak i w odwołaniu S. K. kwestionując wysokość ustalonego odszkodowania nie przedstawił dowodu przeciwko treści operatu szacunkowego. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. wydana została z naruszeniem procedury administracyjnej oraz przepisów prawa materialnego. Na decyzję Wojewody [...] złożył skargę S. K. i wniósł o jej uchylenie lub zmianę i zasądzenie odszkodowania za [...] m2 po [...] dolarów amerykańskich za 1 m2, co czyni kwotę [...] tysięcy złotych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzja jest bezwzględnie nieważna, ponieważ podjęta została po wycenie dokonanej tylko przez jednego biegłego, chociaż skarżący wnosił o powołanie drugiego biegłego. Nadto wskazał, iż jego ziemia została zajęta pod budowę trasy [...] przez 16 laty bez odszkodowania. Przyznane teraz odszkodowanie nie odpowiada wartości ziemi, gdyż obecnie rolnicy sprzedają ziemię po [...] dolarów amerykańskich za 1 m2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w pierwszej kolejności podnieść należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Następnie zauważyć trzeba, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, nie może natomiast przyznać odszkodowania. Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę prawną decyzji stanowi przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który stanowi: "1. Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. 2. Odszkodowanie, o którym mowa w ustępie 1 wypłaca: 1) gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, 2) Skarb Państw w odniesieniu do pozostałych dróg 3. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. 3a. Jeżeli istnieje konieczność określenia granicy nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o którym mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości, 4. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. 5. Podstawę o ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem". W niniejszej sprawie własność nieruchomości o powierzchni [...] m2, składającej się z działek nr [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...] gmina C. przeszła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na Skarb Państwa jako zajęta pod drogę krajową nr [...]. Potwierdził to Wojewoda [...] decyzja nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Na skutek wniosku S.K. z dnia [...] maja 2001 r., z którego wynika, że już wcześniej dochodził odszkodowania za zajęty pod drogę grunt, wszczęte zostało postępowanie o odszkodowanie. Odszkodowanie to jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości. W dacie wydania decyzji przez organ drugiej instancji obowiązującymi przepisami w tej kwestii były art. 128–135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Zgodnie z art. 130 ust. 2 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy jest obowiązany do wykonania operatu szacunkowego zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej, kierując się zasadą bezstronności w wycenie nieruchomości, a w razie nie stosowania się do tych obowiązków podlega odpowiedzialności zawodowej. Organy obu instancji przyjęły wysokość odszkodowania równą jej wartości wykazanej w oparcie szacunkowym przez rzeczoznawcę majątkowego. Wprawdzie skarżący wniósł o powołanie drugiego biegłego, lecz nie wykazał, aby przyjęty za podstawę operat szacunkowy miał wady, a sam również nie przedstawił innego szacunku nieruchomości. Skarżący wskazuje wprawdzie, że według jego wiedzy grunty w okolicach sprzedawane są po [...] dolarów amerykańskich za 1 m2, nie podając jednak, czy chodzi o grunty przeznaczone pod budowę drogi, czy też działki budowlane. Skarżący sam przyznaje w piśmie z dnia [...] maja 1986 r., stanowiącym odwołanie od decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za przedmiotową nieruchomość, że nie mogła ona uzyskać statusu działki budowlanej, gdyż plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał budowę szosy. Nie można również przyjąć, że podwyższenie wartości gruntów ciągnących się wokół drogi krajowej, po obu jej stronach, związane z przeznaczeniem ich obecnie na cele działalności produkcyjnej, usług, rzemiosła, mogło mieć wpływ na wartość nieruchomości w chwili jej szacowania, zwłaszcza, że korzystnie dla skarżącego przyjęto w operacie szacunkowym datę określenia wartości nieruchomości. Z tych wszystkich względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na postawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.