I SA 596/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Lech Sędziowie WSA - Jolanta Zdanowicz (spr.) Asesor WSA - Jerzy Siegień Protokolant - Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skarg A. H. i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. H. i J. R. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 596/03 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania spadkobierców dawnego właściciela uchyliło decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w sprawie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, nr hip. [...] i umorzyło postępowanie w tym przedmiocie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił następujący stan faktyczny: Nieruchomość powyższa stanowiła własność W. B. Po wejściu w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy nieruchomość ta przeszła na własność Gminy W. W dniu 23 maja 1949 r., tj. w terminie określonym w dekrecie były właściciel złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] lutego 1993 r., nr [...] Burmistrz Dzielnicy Gminy O. odmówił W. B. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W., przy ul. [...], nr hip. [...]. Decyzja nie została stronie doręczona z uwagi na fakt, iż urząd nie dysponował aktualnym adresem dawnego właściciela. W dniu 7 września 1993 r. A. H. w imieniu swoim i pozostałych następców prawnych W. B. złożyła wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości. W dniu 8 września 1993 r. A. H. zawarła ze Spółdzielnią Budowlano-Mieszkaniową "S." porozumienie wstępne, w którym zrzekła się w imieniu własnym i pozostałych reprezentowanych przez siebie osób z roszczeń do gruntu przedmiotowej działki w zamian za przyrzeczenie przydziału własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m2 w budynku przy ul. [...] bud. [...], bez wniesienia wkładu budowlanego i poniesienia kosztów budowy lokalu. W związku z tym Rada Dzielnicy – Gminy W. w dniu [...] grudnia 1993 r. podjęła uchwałę nr [...] o przeznaczeniu do oddania w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowa "S." w trybie bezprzetargowym nieruchomości o powierzchni [...] m2, w tym nieruchomości nr hip. [...]. Spółdzielnia zobowiązała się zawrzeć porozumienia z byłym właścicielem gruntu. Spółdzielnia nie zawarła porozumienia z A. H., w związku z tym ponowiła ona w dniu 28 listopada 1995 r. wniosek o zwrot nieruchomości. Organ rozpatrując wniosek o zwrot wziął pod uwagę roszczenia Spółdzielni wynikające z art. 88 a ust 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Teren obecnie stanowi osiedle mieszkaniowe Spółdzielni, która wybudowała je na podstawie ostatecznych decyzji lokalizacyjnych. W świetle obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego nieruchomość spełnia warunki wynikające z art. 7 ust 2 dekretu, jednakże trwałe zagospodarowanie go przez Spółdzielnię, wedle organu, uniemożliwia zwrot byłym właścicielom. W oparciu o ten stan sprawy organ drugiej instancji stwierdził, że choć zarzuty odwołania zasługują na uwagę to jednak decyzję należy uchylić, a postępowanie umorzyć z zupełnie innych przyczyn. Organ drugiej instancji stwierdził, że nadal obowiązuje decyzja z dnia [...] lutego 1993 r. Burmistrza Dzielnicy Gminy W. nr [...] orzekająca o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w żadnym z trybów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem wniosek dekretowy z 1949 r. został rozpoznany przez wydanie decyzji [...] z dnia [...] lutego 1993 r., która nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, to obecnie organ nie może wydać tożsamej decyzji w sprawie, bo byłaby ona dotknięta nieważnością. Na powyższa decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli spadkobiercy dawnego właściciela wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucili, że decyzja nr [...] była nieważna ze względu na fakt, iż w dniu jej wydania adresat nie żył i wnieśli o orzeczenie, że decyzja ta nie istnieje w obrocie prawnym. Skarżący zarzucili, że organ drugiej instancji przyjął, iż decyzja nr [...] nadal istnieje i ma samodzielny byt, co jest rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że sąd ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Niemniej jednak Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była lub powinna być przedmiotem postępowania przed organem administracji i wydawanych w nim aktach. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ drugiej instancji badając sprawę, po odwołaniu od decyzji nr [...] Burmistrza Gminy W. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu spadkobiercom dawnego właściciela, uchylił decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że w obrocie funkcjonuje decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 1993 r. orzekająca już o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...], na rzecz dawnego właściciela W. B., a tym samym obecnie organ nie może wydać tożsamej decyzji powołując się na tenże sam przepis prawa materialnego. Organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę, że decyzja nr [...] nie została doręczona adresatowi i przyjął funkcjonowanie tej decyzji w obrocie prawnym, czym naruszył przypis art. 110 kpa, a uchylając decyzję nr [...] i umarzając postępowanie w tym przedmiocie przed organem pierwszej instancji naruszył też art. 105 § 1 kpa, bowiem nie było podstaw do przyjęcia bezprzedmiotowości postępowania, skoro decyzja organu pierwszej instancji nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. została wydana, gdy nie było w obrocie prawnym innej decyzji zawierającej rozstrzygnięcie wniosku dekretowego o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu. W dacie wydawania decyzji przez organ drugiej instancji decyzją nr [...] nie istniała w obrocie prawnym. Na marginesie należy dodać, że decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 1993 r. zaistniała w obrocie prawnym dopiero w dacie 11 marca 2003 r., kiedy odebrana została przez spadkobierców dawnego właściciela. Reasumując, organ drugiej instancji naruszył przepis art. 110 i art. 105 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.