I SA 60/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca /spr./ Sędziowie NSA Anna Lech NSA Marek Stojanowski Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2004 r. sprawy ze skarg K. B. i H. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] marca 2002 r. numer [...]; 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3/zasądza od Wojewody [...] na rzecz H. B. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 60/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2002 roku numer [...] Starosty Powiatu W. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, jako postępowania bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że z zaświadczenia PBN w W. z [...] listopada 1975 roku wynika, że niezabudowana nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] i oznaczona jako działka numer [...] o powierzchni [...] arów [...] metrów kwadratowych ma urządzoną księgę wieczystą Kw. [...], w której jako współwłaściciele wpisani byli T. i K. małżonkowie B. do połowy oraz F. i W. małżonkowie K. do połowy. Decyzją z dnia [...] lutego 1977 roku numer [...] Naczelnik Dzielnicy W., działając na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami) oraz powołując się na decyzję o lokalizacji szczegółowej z [...] czerwca 1976 roku numer [...], orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę ulicy [...] na odcinku [...], części nieruchomości położonej w W. i oznaczonej jako działka numer [...], która to nieruchomość ma urządzoną księgę wieczystą Kw. [...], o powierzchni [...] metry kwadratowe z [...] metrów kwadratowych, będącą przedmiotem współwłasności T. i K. małżonków B. oraz F. i W. małżonków K. oraz orzekł o odszkodowaniu za wywłaszczoną część nieruchomości. Aktem notarialnym z [...] października 1997 roku Repertorium A numer [...] F. K. sprzedał P. M. swój udział wynoszący 3/8 części we współwłasności zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] a składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...] ary [...] metrów kwadratowych i [...] o powierzchni [...] ary [...] metry kwadratowe. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] stycznia 1997 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] Ns [...], spadek po T. B. zmarłym w dniu [...] marca 1996 roku nabyli: żona K. B. oraz córki H. B. i I. P. po 1/3 części każda z nich. Pismami z dnia 31 stycznia 1994 roku oraz z 31 stycznia 2001 roku K. B., H. B. i I. P. wystąpiły o zwrot nieruchomości, położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe wywłaszczonej decyzją z [...] lutego 1977 roku numer [...] Naczelnika dzielnicy W.. Pismem z dnia 20 lutego 2002 roku Starostwo Powiatu W. zawiadomiło K. B., H. B., I. P., że zgodnie z przepisami dotyczącymi zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wniosek o zwrot nieruchomości winien zostać złożony przez wszystkich byłych współwłaścicieli bądź ich spadkobierców i wezwało adresatki pisma do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni. Decyzją z dnia [...] marca 2002 roku numer [...] Starosta Powiatu W., powołując się art.105 k.p.a., morzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2002 roku numer [...] Starosty Powiatu W.. Na decyzję z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Wojewody M. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły K. B. i H. B.. Skarżące domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosły, że aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2001 roku Repertorium A numer [...] zniosły współwłasność zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] objętej Kw. [...], w ten sposób, że zabudowaną działkę gruntu oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe w 1/3 części nabywa H. B. a w 2/3 częściach K. B., natomiast zabudowaną działkę oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych nabyli P. i B. małżonkowie M.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu W.. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że na dzień 26 lutego 1977 roku współwłaścicielami wywłaszczonej nieruchomości byli T. i K. małżonkowie B. oraz F. i W. małżonkowie K.. Poza sporem pozostaje także okoliczność, że spadkobiercy ustawowi po zmarłym współwłaścicielu T. B., w dniu [...] stycznia 1994 roku oraz w dniu [...] stycznia 2001 roku wystąpili z wnioskiem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] lutego 1977 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W.. Ponadto z akt sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia [...] października 1987 roku Repertorium A numer [...] F. K. sprzedał B. i P. małżonkom M. swój udział we współwłasności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...] ary [...] metry kwadratowe i [...] o powierzchni [...] ary [...] metrów kwadratowych. Stosownie do treści art.233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami) sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Natomiast przepis art.136 § 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do treści przepisu art.137 ustawy nieruchomość ta lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W tym miejscu należy podkreślić, że wskazany wyżej przepis art.136 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter normy materialnoprawnej i wraz przepisem procesowym, jakim jest art.28 k.p.a. stanowi podstawę w ustaleniu kręgu podmiotów, które są stroną postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Według treści art.28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uwzględniając powyższe regulacje uznać należy, że stronami w postępowaniu o zwrot nieruchomości, a więc podmiotami posiadającymi interes prawny, jest jej poprzedni właściciel (współwłaściciele) lub jego spadkobiercy, aktualny właściciel nieruchomości, a także osoby które wykażą, że przysługuje im tytuł prawnorzeczowy do tej nieruchomości. Do akt sprawy został złożony akt notarialny z [...] kwietnia 2001 roku Repertorium A numer [...] mocą, którego została zniesiona współwłasność zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], składająca się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...], dla której była urządzona księga wieczysta Kw. [...]. W wyniku zniesienia współwłasności powstały dwie odrębne nieruchomości, jedna oznaczona, jako działka numer [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, a druga oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Nadto z akt sprawy wynika, że skarżące oraz I. P. były wezwane do uzupełnienia wniosku poprzez wystąpienie wszystkich spadkobierców. Tej treści wezwanie nie wyjaśnia jakie podmioty winny złożyć wniosek o zwrot nieruchomości. Skarżące złożyły odpis postanowienia sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym T. B.. Natomiast z treści art.9 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Ponadto powołany przepis nakłada na organ obowiązek czuwania nad tym aby osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym stanie rzeczy zadaniem organu administracji publicznej było wyjaśnienie stronom zasad obowiązujących w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w tym kwestii związanych ze złożeniem wniosku i skutków prawnych jakie zaistnieją, gdy wniosek nie pochodzi od podmiotów wymienionych w art.136 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uwzględniając powyższe uwagi uznać należy, że naruszenie zasady wynikającej z treści art.9 k.p.a. mogło mieć wpływ na wynik postępowania w rozpatrywanej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1pkt.1 lit.c art.152 i art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.