I SA 658/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-25
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Daniela Kozłowska, Marek Stojanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wygaśnięciu zarządu nieruchomością w części ułamkowej, wydana na podstawie art. 35 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o wygaśnięciu zarządu nieruchomością w części ułamkowej, wydana na podstawie art. 35 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ przepis ten dopuszczał wygaśnięcie zarządu jedynie w całości, a nie w części ułamkowej. W związku z tym, stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest uzasadnione na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z 1997 r. o wygaśnięciu zarządu Urzędu Skarbowego w K. w 1/2 części nieruchomości. Urząd Skarbowy wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji z 1997 r., argumentując, że nie było możliwe orzekanie o wygaśnięciu zarządu w częściach idealnych. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, ale Prezes Urzędu uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu wniósł Powiat K., kwestionując stwierdzenie nieważności decyzji z 1997 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Powiatu K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wygaśnięcia zarządu oddala skargę
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast działając w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania Urzędu Skarbowego w K. od decyzji Wojewody [...] wydanej w trybie art. 158 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1pkt 2 kpa z dnia [...] października2000r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997r. nr [...] w sprawie wygaszenia Urzędowi Skarbowemu w K. zarządu w 1/2 części do zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2000r. i orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 1997 r., wydaną na podstawie art.35 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz.127) Kierownik Urzędu Rejonowego w K., uwzględniając wniosek Urzędu Skarbowego, orzekł o wygaśnięciu Urzędowi Skarbowemu w K. zarządu w 1/2 części do zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, wskazując w uzasadnieniu, że część nieruchomości, zajmowana przez inne jednostki organizacyjne Skarbu Państwa, jest zbędna dla zarządcy.
Decyzja ta stała się ostateczna.
Pismem z dnia 10 lipca 2000 r. Urząd Skarbowy w K. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997 r. Wnioskodawca wskazał, że nie było możliwe orzekanie o wygaśnięciu zarządu w częściach idealnych (ułamkowych), w celu dopuszczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w K. do współzarządu nieruchomością. Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w stanowisku Sądu Rejonowego w C. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w K., który postanowieniem z dnia [...] listopada 1997 r. odmówił dokonania wpisu w księdze wieczystej o wykreśleniu prawa zarządu.
Decyzją z dnia [...] października 2000 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że z brzmienia art.35 ust.2 pkt 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wynika, iż wygaśnięcie zarządu mogło dotyczyć całej nieruchomości lub tylko jej części, a ponadto w świetle przepisu § 15 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 72, poz.311) istniała możliwość wygaśnięcia zarządu bez jednoczesnego orzekania o oddaniu nieruchomości w zarząd innej jednostce. W zaskarżonej decyzji nie określono wprawdzie wielkości udziałów stosownie do zajmowanych pomieszczeń, lecz jak wynika z akt sprawy problem ten miał zostać uregulowany odrębnymi dokumentami.
Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] października 2000 r. Urząd Skarbowy w K. złożył odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, podnosząc, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997 r. wydana została bez podstawy prawnej, a także jest niewykonalna i niewykonalność ta ma charakter trwały. Wskazano też, że ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2000 r. odmówiono nabycia z mocy prawa przez Powiat K. 1/2 części wymienionej nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2000r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2000 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzja organu centralnego z dnia [...] grudnia 2000 r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 września 2002 r. Sygn. akt I SA 420/0' uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu wyroku, że naruszony został przepis art.138 § 2 kpa.
Rozpatrując ponownie odwołanie Urzędu Skarbowego w K. z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2002 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, że przepis art.35 ust 2 pkt 1ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości obowiązującej w dacie wydania zakwestionowanej decyzji z dnia 15 lutego 1997 r. stanowił, że właściwy organ może orzec o wygaśnięciu zarządu w razie stwierdzenia, że nieruchomość jest w całości lub w części zbędna zarządcy. Wynikająca z tego przepisu możliwość wygaśnięcia zarządu co do części nieruchomości nie oznacza jednak możliwości wygaśnięcia zarządu w taki sposób, w wyniku którego pozostałby zarząd na własności Skarbu Państwa w części ułamkowej.
Dopuszczalny jest współzarząd nieruchomością w częściach ułamkowych, jednakże współzarządu sprawowanego przez kilka jednostek nad całą nieruchomością nie można utożsamiać z zarządem na udziale w nieruchomości, ukształtowanym w celu rozdysponowania w inny sposób pozostałej ułamkowej części nieruchomości.
W tych okolicznościach, w ocenie organu centralnego, decyzja z dnia [...] lutego 1997 r. orzekająca o wygaśnięciu zarządu nieruchomością w 1/2 części wydana została z rażącym naruszenie prawa (przepisu art.35 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości), ), co wobec braku negatywnych przesłanek określonych w art.156 § 2 kpa obliguje do stwierdzenia jej nieważności na podstawie przepisu art.156 §1 pkt 2 Kpa.
Skargę na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Powiat K. i zarzucając naruszenie art.156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 35 ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U z 1991 r Nr 30 poz. 127 ze zm.), domagał się jej uchylenia.
W uzasadnieniu podał, że podstawa prawna do wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997 r. o wygaśnięciu zarządu wynikała z treści przepisu art. 35 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości.
Przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa . Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1996r nieruchomość tę nabył w zamian za zobowiązania podatkowe Urząd Skarbowy w K. W skutek tej czynności Urząd Skarbowy stał się zarządcą całej nieruchomości w trybie art.9 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r o gospodarce nieruchomościami. Przed nabyciem nieruchomości przez Urząd Skarbowy zostało zawarte w dniu [...] grudnia 1996r porozumienie pomiędzy tym Urzędem i Kierownikiem Urzędu Rejonowego w K. . Urząd Skarbowy nie był zainteresowany pełnieniem roli zarządcy całości nieruchomości co wynika z działań Naczelnika tego Urzędu. Dlatego strony ustaliły , że po nabyciu nieruchomości przez Urząd Skarbowy Naczelnik Urzędu wystąpi o wygaszenie zarządu części nieruchomości do Kierownika Urzędu Rejonowego w K . Przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa w zamian za zobowiązania podatkowe
podatników było możliwe jedynie w sytuacji , gdy Urząd Skarbowy wcześniej znalazł państwową jednostkę organizacyjną zainteresowaną wykonywaniem później zarządu przejętej nieruchomości . Zalecenie takie wynikało z pisma Ministerstwa finansów z dnia 17 października 1995r .
Zainteresowaną jednostką był Kierownik Urzędu Rejonowego . Urząd Rejonowy i Urząd Skarbowy miały już w tym budynku swoje siedziby administracyjne . Dlatego Kierownik Urzędu Rejonowego nie przekazał części budynku w zarząd innej jednostce organizacyjnej . Jednoznacznie wynika to z zawartego porozumienia w którym strony ustaliły , że Urząd Skarbowy przejmie prawo użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków od dotychczasowego użytkownika wieczystego . Po przejęciu nieruchomości wystąpi do Kierownika Urzędu Rejonowego z wnioskiem o wygaszenie zarządu z części budynku i związanego z budynkiem gruntu - § 3 porozumienia.
Zgodnie z § 5 porozumienia administratorem całości budynku po ustaleniu współzarządu pomiędzy Urzędem Skarbowym a Urzędem Rejonowym miał być docelowo Kierownik Urzędu Rejonowego . Strony wykonały postanowienia zawarte w w/w porozumieniu . Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpiła wnioskiem z dnia 31 grudnia 1996r do Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o stwierdzenie wygaśnięcia zarządu części budynku i związanego z nim gruntu położonego w K. przy ul. [...], uznając wniosek w pełni za uzasadniony z uwagi na faktyczne nie użytkowanie w całości budynku przez Urząd Skarbowy lecz również przez inne jednostki organizacyjne Skarbu Państwa . Kierownik wniosek ten uwzględnił i decyzją z dnia [...] lutego 1997r wygasił zarząd Urzędu Skarbowego w tej właśnie części . Część ułamkowa w ½ wynikała z załącznika graficznego ( inwentaryzacja budynku ) stanowiącego załącznik do Zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 1[...] 8 stycznia 1996 o ustanowieniu samodzielnych lokali użytkowych w budynku położonym w K. przy ul. [...]. Decyzja ta stała się prawomocna .
Konsekwencją decyzji było przejęcie przez Urząd Rejonowy ½ części budynku we władanie od Urzędu Skarbowego . Sporządzono na tę okoliczność w dniu 17 marca 1997r protokół zdawczo-odbiorczy. Wykonując powyższe Kierownik Urzędu Rejonowego utworzył Zakład Obsługi jako gospodarstwo pomocnicze Urzędu , którego przedmiotem działania było administrowanie i obsługa gospodarcza całego budynku . Nie zarządzając połową budynku Urząd Rejonowy nie miałby potrzeby tworzenia takiego Zakładu .
Urząd Skarbowy w K. zaczął negować współzarząd dopiero po dniu 1 stycznia 1999r czyli po wejściu w życie reformy administracyjnej Państwa . W dniu 10 lipca 2000r. Urząd Skarbowy wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2000 roku odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. nie znajdując podstaw prawnych do takiego kasacyjnego rozstrzygnięcia. Urząd Skarbowy w K. zaskarżył tę decyzję Wojewody do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który decyzją z dnia [...] grudnia 2000r uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Powodem takiego rozstrzygnięcia było przytoczenie przez organ centralny jednego orzeczenia Sądu dotyczącego zarządu na udziale Skarbu Państwa w nieruchomości, a więc nie znajdującego wprost zastosowania do przedmiotu sprawy. Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast została zaskarżona przez Powiat K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Wyrokiem z dnia 17 września 2002r Sygn. akt . I SA 420/01 uchylił zaskarżoną decyzję uznając skargę za uzasadnioną i zobowiązał organ odwoławczy do rozpatrzenia sprawy merytorycznie uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego , które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rozpatrując ponownie odwołanie Urzędu Skarbowego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2000r i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997r . Podstawa do wydania decyzji wygaszającej zarząd wynikała z art.35 ust.2 pkt 1 w/w ustawy . Przepis ten stanowił bowiem , że w razie stwierdzenia , że nieruchomość jest w całości lub części zbędna zarządcy organ administracyjny może orzec o wygaśnięciu zarządu . Z brzmienia tego przepisu wynika , że wygaszenie zarządu mogło dotyczyć całej nieruchomości lub tylko jej części . Ponadto w świetle art. 15 ust.2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów istniała możliwość wygaszenia zarządu bez jednoczesnego orzekania o oddaniu nieruchomości w zarząd innej jednostce . Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie bowiem decyzja wydana została w następstwie wniosku Urzędu Skarbowego, który wystąpił o wygaszenie zarządu w stosunku do części budynku nie wykorzystywanego przez ten Urząd . Podstawa do wygaszenia zarządu wynikała zatem z art. 35 ust.2 pkt 1 w/w ustawy stąd nie można uznać ,że decyzja wydana została bez podstawy prawnej . Nie określa ona wielkości udziałów w nieruchomości stosownie do zajmowanych pomieszczeń . Problem ten miał zostać uregulowany odrębnymi dokumentami . W następstwie w/w decyzji doszło do sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego z którego wynika, że przedmiotem przejęcia przez organ -Kierownika Urzędu Rejonowego w K. jest ½ część nieruchomości gruntowej oraz wyodrębnione lokale zgodnie z dokonanym podziałem budynku odpowiadającym sposobowi wykorzystania pomieszczeń .
W ocenie skarżącego nie można uznać , że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa bowiem spełnienie tej przesłanki będzie miało miejsce w sytuacji gdy będzie można wskazać przepis, który w wyniku dokonanego rozstrzygnięcia został naruszony i ,że naruszenie to miało charakter rażący .
Powiat K. ma prawo strony w przedmiotowym postępowaniu. Jako następca prawny Kierownika Urzędu Rejonowego w K. ( w wyniku reformy administracyjnej Państwa ) ubiega się o nabycie ½ części nieruchomości objętej wygaszonym zarządem Urzędu Skarbowego , w trybie art. 60 ust. 1ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm. ). Powodem odmowy komunalizacji tej części nieruchomości na rzecz powiatu jest dalsze pozostawanie całej nieruchomości w trwałym zarządzie Urzędu Skarbowego , który wynika z wpisu w księdze wieczystej Kw Nr [...] urządzonej dla tej nieruchomości. Urząd Skarbowy wystąpił z tego względu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu rejonowego w K., bo powiat K. cały czas podnosił w postępowaniu komunalizacyjnym fakt pozostawania tej decyzji w obrocie prawnym. Postępowanie w tym przedmiocie ze skargi powiatu toczy się obecnie przed NSA w Warszawie w sprawie Sygn. akt:( I SA 2115/00 .
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem prezentowane w niej tezy nie znajdują potwierdzenia w przepisach prawa.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy określona decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad, o których mowa w art.156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że nie jest istotą tegoż postępowania rozpatrywanie kwestii merytorycznych, a więc ponowne rozpatrzenie sprawy.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądów literatury przedmiotu decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, co na podstawie jego brzmienia niejako od razu "rzuca się w oczy" (zob. H. Poleszak: Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w postępowaniu przed NSA, Nowe Prawo 1984r. z. 1, s.25).
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast analizując sprawę po w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2002 r. przy uwzględnieniu oceny prawnej w nim zawartej ocenił, że zachodzi tak rozumiane rażące naruszenie prawa w przypadku decyzji Kierownika Urzędu rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1997r., czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.
Sąd bowiem nie ocenia prawa, a jedynie bada czy organy administracji przy wydawaniu orzeczeń prawidłowo je stosują.
W niniejszej sprawie, obok innych kwestii, kluczowym zagadnieniem zdaje się być odpowiedź na postawiony problem czy wniosek o przejęcie zarządzanej nieruchomości jako zbędnej jest wiążący dla organu administracji państwowej, czy też wydaje on decyzję o wygaśnięciu zarządu jako uznaniową. W orzecznictwie ( m. in. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1987 r. sygn. akt SA/Wr 854/86 ) wyrażony został pogląd, iż decyzja taka należy do sfery uznaniowej, nawet w sytuacji kiedy to stwierdzono rzeczywistą zbędność nieruchomości dla zarządzającej nią jednostki. Podstawą takiego rozumowania jest brzmienie przepisów art. 36 ust. 1 oraz art. 35 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( tj. Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz. 127 ze zm. ). Pierwszy z nich nakładał na państwową jednostkę organizacyjną, zarządzającą nieruchomością, obowiązek zgłoszenia rejonowemu organowi rządowej administracji ogólnej lub zarządowi gminy wniosku o przejęcie w całości lub w części nieruchomości, która stała się zbędna dla tej jednostki. Omawiany przepis jednakże nie zobowiązywał organu do każdorazowego uwzględnienia wniosku, ani też nie określał trybu postępowania z takim wnioskiem. Dlatego konieczne jest sięgnięcie do poprzedzającego artykułu tej ustawy, wyróżniającego sytuacje, w których organ mógł orzec o wygaśnięciu zarządu między innymi w razie stwierdzenia, że użytkowana nieruchomość jest w całości lub w części zbędna zarządcy (art. 35 ust. 2 pkt 1).
W świetle powyższego należy stwierdzić, że unormowania zawarte w tych przepisach nakazują przyjąć, że art. 35 omawianej ustawy wskazuje przypadki działania z urzędu, a art. 36 ust. 1 - działania na wniosek jednostki zarządzającej. W każdej z tych sytuacji o wygaśnięciu zarządu orzekał organ rządowej administracji ogólnej – co do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa ( zarząd gminy – co do gruntów stanowiących własność gminy ). Obowiązujące wówczas prawo nie uzasadniało poglądu o zróżnicowaniu zakresu "luzu decyzyjnego", jakim dysponowały owe organy, w zależności od tego, czy orzekały na wniosek, czy też z urzędu.
Temu rozumowaniu nie przeczy powołany przez skarżącego przepis § 15 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 72, poz. 311 ze zm.), a wręcz przeciwnie wspiera on przytoczony wyżej tok myślenia.
Granice uznania administracyjnego, przysługującego organom rozpatrującym takie wnioski, wyznaczają względy celowościowe. Chodzi tu mianowicie o możliwość racjonalnego wykorzystania nieruchomości w przypadku ich przejęcia od jednostki zarządzającej. Ocena takich możliwości należy do wyłącznych kompetencji organów administracji państwowej. Tak więc już chociażby z tych przyczyn nie może być poddawana skutecznej kontroli w toku sądowej kontroli legalności decyzji dotyczących orzeczenia o wygaśnięciu zarządu.
W związku z tym należy zgodzić się z rozumowaniem prezentowanym przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w zaskarżonej decyzji.
Podstawę prawną powołanej wyżej decyzji z dnia [...] lutego 1997r. stanowił przepis art. 35 ust . 2 pkt 1 obowiązującej w dacie jej wydania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1991r. Nr 30, poz.127 ze zm.), który stanowił, że właściwy organ (...) może orzec o wygaśnięciu zarządu (...) w razie stwierdzenia, że nieruchomość jest w całości lub w części zbędna zarządcy (...). W świetle tego unormowania zawartego w treści przytoczonego przepisu, możliwość wygaśnięcia zarządu co do części nieruchomości nie oznaczała jednak możliwości wygaśnięcia zarządu w taki sposób, w wyniku którego pozostałby zarząd na własności Skarbu Państwa w części ułamkowej. Oznacza to, że w wypadku wystąpienia sytuacji wymienionej w cyt. artykule organ mógł wygasić zarząd tylko w całości. Żadna inna możliwość nie wchodziła w grę. Przepis ten bowiem nie dopuszcza innych rozwiązań, a w ocenie Sądu, jest zrozumiały i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.
Zgodnie z powyższym należy wskazać, że dopuszczalny jest wprawdzie współzarząd nieruchomością w częściach ułamkowych. Jednakże współzarządu sprawowanego przez kilka jednostek nad całą nieruchomością nie można utożsamiać z zarządem na udziale w nieruchomości, ukształtowanym w celu rozdysponowania w inny sposób pozostałej ułamkowej części nieruchomości.
W tych warunkach decyzja z dnia [...] lutego 1997 r. orzekająca o wygaśnięciu zarządu nieruchomością w ½ części wydana została z rażącym naruszeniem prawa tzn. przepisu art.35 ust. 2 pkt 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Powyższe zaś, wobec braku negatywnych przesłanek określonych w art.156 § 2 kpa, zobowiązuje do stwierdzenia jej nieważności na podstawie przepisu art.156 §1 pkt 2 kpa.
Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło