I SA 66/03
WyrokWSA w Warszawie2005-05-23
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Emilia Lewandowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Skarbu Państwa utrzymująca w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez samorząd województwa, może zostać uchylona w sytuacji, gdy poprzednia decyzja Ministra Skarbu Państwa dotycząca tej samej nieruchomości została już prawomocnie uchylona przez WSA?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa, utrzymująca w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia, podlega uchyleniu, ponieważ organ drugiej instancji nie mógł utrzymać w mocy decyzji, która została już prawomocnie uchylona przez sąd administracyjny wyrokiem dotyczącym tej samej nieruchomości. Istotne uchybienia formalne, w tym potencjalne wydanie dwóch identycznych decyzji przez organ drugiej instancji w odniesieniu do tej samej nieruchomości, skutkują uwzględnieniem skargi.Stan faktyczny
Województwo wniosło skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z listopada 2002 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa. Województwo zarzuciło naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę podniósł, że zarzuty skarżącego nie dotyczą zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo, wskazując na istotne uchybienia formalne, w tym fakt, że poprzednia decyzja Ministra Skarbu Państwa dotycząca tej samej nieruchomości została już prawomocnie uchylona przez WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Maria Tarnowska /spr./ Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz Województwa [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...], nieodpłatnie, mienia Skarbu Państwa, obejmującego [...] części nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej przy ul. [...], w K., obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K., Wydział Ksiąg Wieczystych w K. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Minister Skarbu Państwa podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...], nieodpłatnie, mienia Skarbu Państwa, obejmującego [...] części nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej przy ul. [...], w jednostce ewidencyjnej K., obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K., Wydział Ksiąg Wieczystych w K.
W toku postępowania odwoławczego Minister Skarbu Państwa stwierdził, że zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW nr [...] właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarb Państwa.
Zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, mienie będące we władaniu wojewódzkich sejmików samorządowych staje się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mieniem samorządu województwa, na którego obszarze miał siedzibę sejmik. W aktach sprawy brak jest formalnego dokumentu przekazania spornej części nieruchomości Sejmikowi Samorządowemu, co oznacza, że przedmiotowa część nieruchomości ([...] części) objęta księgą wieczystą KW nr [...], pozostawała w nieformalnym jego posiadaniu.
Zdaniem organu, okoliczność ta jest bezsporna, jednakże nie wypełnia przesłanek art. 60 ww. ustawy, która nie definiuje pojęcia władania mieniem Skarbu Państwa, stąd też przy wykładni i stosowaniu przepisów ustawy należy sięgnąć do uregulowań prawnych zawartych w kodeksie cywilnym, a w szczególności do art. 336 kc i następnych, które używają pojęcia "władania". Władanie rzeczą zostało ściśle połączone z prawem dającym określone władztwo nad rzeczą. Pojęcia "władania", występującego w art. 68 ustawy z dnia 13 października 1998 r., nie można oderwać od tytułu prawnego, będącego źródłem jego powstania i wypełniającego go konkretną treścią, która określa zakres uprawnień władającego nad rzeczą. Faktyczne dysponowanie mieniem bez żadnego tytułu prawnego, nie może być podstawą do zastosowania art. 68, ponieważ nie mieści się w pojęciu "władania".
Z ustaleń organu wynika, że uzasadniony jest pogląd zawarty w decyzji Wojewody [...], iż przedmiotowa nieruchomość nie może być przekazana w trybie art. 68 ww. ustawy.
Zdaniem Ministra Skarbu Państwa, takie stanowisko organu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji jest podstawą odmowy nabycia mienia w trybie art. 68 ww. ustawy, a potwierdzeniem słuszności tej decyzji jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt SA 1244/00, który stwierdza, że "nie można mówić o władaniu w przypadku, gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości", a ponadto, takie stanowisko obu instancji nie przeszkadza przekazaniu przedmiotowego udziału w części nieruchomości w trybie art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 91 poz. 576 z późn. zm.)
Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło Województwo [...], zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że zarzuty skargi skierowane wobec zaskarżonej decyzji faktycznie nie dotyczą decyzji wskazanej przez skarżącego. Z treści uzasadnienia wynika inny niż z akt sprawy stan faktyczny - według skarżącego zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa o nr [...] utrzymywała w mocy decyzję Wojewody [...] o nr [...] podczas gdy w rzeczywistości - co jednoznacznie wynika z akt sprawy - zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...].
W tej sytuacji, zdaniem organu, uznać należy, iż skarżący zaskarżając decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2002 r. o nr [...] nie określił, w jaki sposób i czy w ogóle decyzja powyższa narusza prawo, ponieważ zarzuty zgłoszone w uzasadnieniu skargi nie dotyczą zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest zasadna, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Ze skargi wynika, że przedmiotem postępowania jest decyzja odmawiająca przekazania Województwu [...] udziału w części [...] nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako obręb [...] działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objęta księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K., Wydział Ksiąg Wieczystych w K.
W odpowiedzi na skargę, Minister Skarbu Państwa odniósł się do innej nieruchomości, położonej w K. przy ul. [...], objętej inną księgą wieczystą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 3 listopada 2004 r. sygn. akt I SA 497/03 uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję poprzedzającą, oraz uchylił decyzję poprzedzającą, wydaną przez Wojewodę [...] dnia [...] maja 2002 r. nr [...], mocą której, Wojewoda [...] na podstawie art. 68 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 2001 r. Nr 45, poz. 497 z późn. zm.) odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...], nieodpłatnie, mienia Skarbu Państwa obejmującego [...] część nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej przy ul. [...] w jednostce ewidencyjnej K., obr. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obj. Księgą wieczystą KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. opisaną w protokole zdawczo – odbiorczym z dnia [...] czerwca 1998 r.
Z akt niniejszej sprawy, akt administracyjnych oraz akt sprawy I SA 497/03 wynika, że w sprawie nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej przy ul. [...] w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obj. księgą wieczystą KW nr [...], dnia [...] maja 2002 r. Wojewoda [...] wydał decyzję odmawiającą nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa obejmującego [...] nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], a następnie, po rozpoznaniu odwołania Zarządu Województwa [...] od tej decyzji – Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, a następnie obie decyzje zostały uchylone prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2004 r.
Z decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2002 r. przedstawionej Sądowi przez pełnomocnika skarżącego wynika, że decyzją tą Minister Skarbu Państwa, w rezultacie odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] nieodpłatnie mienia Skarbu Państwa obejmującego [...] nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, obj. księgą wieczystą KW nr [...]. Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2005 r. wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji określona jako decyzja [...] czerwca 2002 r. – powinna być określona jako decyzja z dnia [...] maja 2002 r.
Powyższe wskazuje, że od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2002 r. orzekającej o nieruchomości przy ul. [...] dwukrotnie wniesiono odwołanie, i zostały wydane dwie takie same decyzje, dnia [...] listopada 2002 r. oraz [...] stycznia 2003 r. – utrzymujące w mocy zaskarżoną decyzję.
Ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 3 listopada 2004 r. sygn. akt I SA 497/03 uchylił decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję poprzedzającą, a zatem organ pierwszej instancji ponownie rozstrzygnie sprawę nieodpłatnego nabycia z mocy prawa nieruchomości położonej przy ul. [...], w niniejszej sprawie do uchylenia pozostała jedynie decyzja organu drugiej instancji.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia formalne są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji. Sąd nie uchylił decyzji poprzedzającej, ponieważ decyzja poprzedzająca dotycząca nieruchomości przy ul. [...] została uchylona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2004 r. sygn. akt I SA 497/03, a w niniejszej sprawie, decyzja organu pierwszej instancji wprawdzie ma inną datę niż decyzja organu pierwszej instancji w sprawie już zakończonej, jednakże zdaniem skarżącego, i potwierdzają to akta sprawy, dotyczy tej samej nieruchomości przy ul. [...] w K.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło