I SA 665/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-27
Skład orzekający: Anna Lech, Joanna Banasiewicz, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Straży Granicznej przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli jego małżonka posiada spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, nawet jeśli lokal ten nie spełnia norm mieszkalnych dla rodziny?Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi Straży Granicznej nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli jego małżonka posiada spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Fakt posiadania takiego lokalu przez małżonka stanowi przesłankę do odmowy przyznania równoważnika, niezależnie od tego, czy lokal ten spełnia normy mieszkalne dla rodziny. Kwestia norm mieszkalnych jest istotna przy pomocy finansowej na uzyskanie lokalu, a nie przy równoważniku za brak lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wypłata została wstrzymana w 1995 r., ponieważ żona skarżącego posiadała spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Skarżący domagał się przywrócenia wypłaty, argumentując, że posiadany przez żonę lokal jest zbyt mały dla pięcioosobowej rodziny i nie spełnia norm mieszkalnych. Organy administracji odmówiły, uznając, że sam fakt posiadania lokalu przez małżonkę wyklucza przyznanie równoważnika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lech Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Elżbieta Lenart /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]marca 2003 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
I SA 665/03
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. umarzającą postępowanie w sprawie przywrócenia M. B. wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. - jako bezprzedmiotowe.
Z ustaleń organu wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. Komendant Główny Straży Granicznej wstrzymał M. B. z dniem 1 listopada 1995 r. wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Z uzasadnienia decyzji wynika, że M. B. jako funkcjonariusz Straży Granicznej - nie posiadający lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby - do [...] stycznia 1994 r. zamieszkiwał w internacie Straży Granicznej w W. i pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
W dniu [...] października1991 r. zawarł on związek małżeński z funkcjonariuszką Straży Granicznej T.B., której - na podstawie ugody sądowej w sprawie o podział majątku dorobkowego - Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "G" uchwałą z dnia [...] czerwca 1993 r. przyznał spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W.
W świetle obowiązującego wówczas zarządzenia nr 44 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad wypłaty policjantom, funkcjonariuszom UOP i funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważników pieniężnych związanych z prawem do lokalu mieszkalnego (Dz. Urz. MSWiA Nr 3 poz.43 ) - w przypadku, kiedy małżonka zainteresowanego posiadała spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego - równoważnik pieniężny za brak lokalu nie przysługiwał. Mając powyższe na uwadze wstrzymano M. B. wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Pismem z dnia [...] lipca 1996 r.(data prezentaty) M. B. zwrócił się do Komendanta Głównego Straży Granicznej z prośbą o przywrócenie wypłaty - wstrzymanego wyżej wymienioną decyzją - równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, motywując powyższe brakiem możliwości zamieszkania u swojej żony –T. B.
Decyzją nr [...] z dnia[...] sierpnia 1996 r. Komendant Główny Straży Granicznej odmówił mu przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Od powyższej decyzji M. B. złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych, które uzasadniał faktem, iż spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia, wynikające z § 13 powołanego zarządzenia Nr 44 Ministra Spraw Wewnętrznych, bowiem nie zajmuje lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, decyzji zarządu spółdzielni mieszkaniowej, umowy najmu i nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. Minister Spraw Wewnętrznych utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 1996 r. wstrzymującą M. B. wypłatę przedmiotowego świadczenia. Motywował to faktem, że żona skarżącego posiada spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, zatem nie przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
Ponieważ M. B. nie odwołał się od tej decyzji, zatem stała się ona ostateczna .
W dniu [...] listopada 2002 r. M. B. złożył do Komendanta Głównego Straży Granicznej wniosek o przywrócenie wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1listopada 1995 r. w zwaloryzowanej wysokości wraz z odsetkami ustawowymi.
Wniosek swój uzasadniał wadliwością decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] grudnia 1995 r. Nr [...] o wstrzymaniu z dniem 1listopada 1995r. wypłaty przedmiotowego świadczenia, polegającej - jego zdaniem - na nieuwzględnieniu, iż posiadany przez jego żonę spółdzielczy lokal mieszkalny nie odpowiada przysługującym jego rodzinie normom. Lokal ten ma powierzchnię 29,60m², zatem zapewnia tylko cztery normy mieszkalne ( powierzchnia mieszkalna wynosi 7-10m²), podczas, gdy zamieszkuje go pięć osób. Podnosił przy tym, że w lokalu tym zameldowany jest tylko okresowo. Do wniosku dołączył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2002 r. sygn. akt I SA 472/01 uchylający decyzję w sprawie umorzenia postępowania o przyznaniu pomocy finansowej jego żonie .
Po rozpatrzeniu tego wniosku Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr.[...] z dnia [...] stycznia 2003 r. umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia M. B. wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 listopada 1995 r. - jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że sam fakt posiadania przez żonę funkcjonariusza lokalu mieszkalnego, stanowi już przesłankę do odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego, bez względu na to, czy lokal ten spełnia czy też nie spełnia przysługujące ich rodzinie normy mieszkalne. Dodał, że dołączony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2002 r. sygn. akt I SA 472/01 nie ma żadnego wpływu na niniejsze postępowanie. Podniósł również okoliczność, że obecny wniosek M. B. jest tożsamy z wnioskiem z dnia [...] lipca 1996 r. Postępowanie wszczęte wówczas zakończyło się wydaniem decyzji przez Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. odmawiającej przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją nr [...]z dnia [...] listopada 1996 r. wydaną przez Ministra Spraw Wewnętrznych – która to decyzja jest prawomocna, gdyż nie została zaskarżona.
Na skutek odwołania M. B. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr.[...] z dnia [...] marca 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej nr.[...] z dnia [...] stycznia 2003 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. B. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że przysługuje mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, gdyż z rodziną zamieszkuje w lokalu, który nie spełnia ich norm mieszkalnych – powoływał się przy tym na treść uzasadnienia do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2002 r. sygn. akt I SA 472/01.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 i § 2 oraz art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej polegającą na rozpoznawaniu skarg m. in. na decyzje administracyjne, przy czym rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe zatem oznacza, że Sąd ma obowiązek z urzędu dokonać wszechstronnej oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawnymi.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Stan faktyczny niniejszej sprawy jest identyczny ze stanem sprawy toczącej się z wniosku M. B. z dnia [...] lipca 1996 r. Zapadła wtedy ostateczna decyzja jest prawomocna i ma walor rzeczy osądzonej. Sytuacja mieszkaniowa skarżącego nie uległa zmianie, jest taka sama jak w 1996r.- nadal mieszka on wraz z żoną i trójką dzieci w przedmiotowym lokalu, który nie spełnia norm mieszkalnych dla ich rodziny. Z tym, że w niniejszej sprawie nie ma to żadnego znaczenia, gdyż inne przepisy regulują kwestie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, a inne - równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Posiadanie lokalu nie odpowiadającego przysługującej rodzinie powierzchni mieszkalnej ma istotne znaczenie w kwestii pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Wynika to z treści art. 98 i 99 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej ( Dz. U. Nr 78 poz.462 ze zm.). Z treści tych przepisów wynika, że funkcjonariuszowi przysługuje prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale, a także przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, wtedy,
jeżeli posiada lokal nie odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Natomiast kwestie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego reguluje art. 96 powołanej ustawy. Stanowi on, że funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Przepis ten nie określa powierzchni lokalu - że musi to być lokal odpowiadający przysługującej rodzinie powierzchni mieszkalnej, wystarczy sam fakt posiadania lokalu. Również wydane, na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy wskazanej na wstępie, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014) określa w § 1 pkt 2, iż równoważnik za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi, który bądź którego członek rodziny (w tym przypadku małżonka) m.in. nie posiada spółdzielczego lokalu mieszkalnego. Ten przepis również nie ma odniesienia do norm mieszkaniowych. Fakt, iż żona skarżącego – T. B. - posiada spółdzielczy lokal mieszkalny stanowi już przesłankę do odmowy przyznania funkcjonariuszowi równoważnika za brak lokalu, a tym samym odmowy przywrócenia jego wypłaty, bez względu na to, czy lokal spełnia przysługujące normy zaludnienia i czy mąż jest zameldowany w lokalu na pobyt stały czy czasowy. Zresztą użyty przez skarżącego we wniosku termin "zameldowanie okresowe" nie jest terminem prawnym. Wydane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174, ze zm.) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności (Dz. U. z 1984r. Nr 32, poz. 176) dopuszcza w § 3 ust. 1 zameldowanie na pobyt stały bądź czasowy, a nie okresowy.
W omawianej sprawie nie ma również znaczenia załączony do wniosku wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2002 roku uchylający decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej T. B. - żonie funkcjonariusza, gdyż orzeczona kwestia nie ma wpływu na niniejszą sprawę i stanowi przedmiot odrębnego postępowania.
Ponieważ zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. odpowiada prawu, dlatego też skarga podlega oddaleniu na podstawie przepisu art.151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło