I SA 709/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lech Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Elżbieta Lenart /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2002 r.; 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3/ zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz J.K. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 709/03 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2002 r. w części określającej wysokość pomocy finansowej podlegającej zwrotowi i orzekł o zwrocie pomocy finansowej przez J. K. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...]grudnia 1985 r. Nr [...] przydzielono na rzecz 4 osobowej rodziny J.K. lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. W dniu [...] lutego 1988 r. - w związku z zamierzoną budową domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej – J. K. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na realizację tego celu. Kolejno wydanymi decyzjami Nr [...] z dnia [...].11.1988 r., Nr [...] z dnia [...].05.1989 r. oraz Nr [...] z dnia [...].01.1991r. przyznano na rzecz J. K. pomoc finansową w formie zaliczek w łącznej wysokości [...] zł. (po dewaluacji). Komendant Główny Policji decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. postanowił przyznać J. K. pomoc finansową w kwocie [...] zł. Przedmiotowa decyzja nie powodowała skutków finansowych, gdyż kwota ta została już mu wypłacona latach 1988-1991 na podstawie decyzji przyznających pomoc finansową w formie zaliczek w łącznej wysokości [...] zł. Zatem decyzja ta była tylko decyzją rozliczającą przyznaną pomoc finansową. Ponadto, z uwagi na fakt, że ostatnią część pomocy finansowej wypłacono J. K. w 1991 r., wyznaczono mu termin opróżnienia lokalu nr [...] przy ul.[...] w W. do dnia 30 lipca 2002 r. – pod rygorem zwrotu przyznanej pomocy finansowej. J. K. nie wniósł odwołania od tej decyzji, zatem stała się ona ostateczna. Ponieważ J. K. nie opuścił zajmowanego lokalu, dlatego też Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 r. orzekł o zwrocie pomocy finansowej w kwocie [...] zł. Powoływał się na fakt, że pomoc finansowa została pobrana nienależnie, wobec czego podlega zwrotowi - w wysokości wynikającej z pięciu norm zaludnienia według stawki obowiązującej w dniu powstania obowiązku zwrotu. Ustalił, że wysokość stawki obowiązującej w dniu powstania obowiązku zwrotu tj. na dzień wydania decyzji o zwrocie wynosi [...] zł. Mnożąc tę kwotę przez pięć norm zaludnienia otrzymujemy kwotę [...] zł. Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji zaskarżona została przez J. K., który w odwołaniu wniósł o: uchylenie przedmiotowej decyzji, wydanej - jego zdaniem - w wyniku niewłaściwej interpretacji obowiązujących przepisów, bądź wstrzymanie działań do czasu zakończenia budowy segmentu lub przyznanie pomocy finansowej w kwocie [...] zł. na podstawie §6 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów ( Dz. U. Nr 131, poz.1468). Po rozpoznaniu odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2002 r. w części określającej wysokość pomocy finansowej podlegającej zwrotowi i orzekł o zwrocie pomocy finansowej przez J. K. w kwocie [...] zł. Podnosił, że Komendant Główny Policji w sposób zgodny z prawem wydał decyzję o zwrocie pomocy finansowej, lecz nieprawidłowo zastosował stawkę z 2001 r. w wysokości [...] zł, podczas gdy powinien zastosować stawkę z 2002 r. w wysokości [...] zł. Wobec tego kwota pomocy finansowej do zwrotu przez J. K.wynosi [...] zł. (tj. 5 norm x [...] zł.). Organ I instancji orzekając o zwrocie pomocy finansowej przez J.K., w oparciu o stawkę pomocy finansowej obowiązującą w roku poprzedzającym, naruszył przepisy § 5 ust.2, w związku z § 4 ust.2 w/w. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zarzucił ponadto naruszenie obowiązujących w k.p.a. terminów oraz wydanie decyzji niekorzystnej dla strony – co stanowi naruszenie art.139 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 3 §1 i § 2 oraz art.134 § 1ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej polegającą na rozpoznawaniu skarg m. in. na decyzje administracyjne, przy czym rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe zatem oznacza, że Sąd ma obowiązek z urzędu dokonać wszechstronnej oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawnymi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał , że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego jak i procesowego. Z treści art. 88 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. 30, poz.179 ze zmianami) wynika, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień przysługujących z mocy przepisów odrębnych. W związku z prawem, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie pozostają, przewidziane w ustawie, formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności; przydział lokalu mieszkalnego (art.90), prawo do równoważnika pieniężnego ( art.92 ust. 1 ), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ). Poza sporem pozostaje więc okoliczność, że pomoc, o której mowa w art. 94 ust.1 ustawy o Policji, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art.90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Szczegółowe zasady przyznawania pomocy finansowej reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów ( Dz.U.131 poz.1468 ), które w § 6 zawiera przepisy przejściowe odnoszące się do policjantów, którzy skorzystali z pomocy finansowej w formie zaliczki przed dniem 30 października 1997 r. Decyzje o przyznaniu pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości, wydane na podstawie przepisów przejściowych rozporządzenia, mają na celu rozliczenie przyznanych poprzednio zaliczek i określają sposób postępowania w zależności od faktu, czy cel pomocy finansowej został przed tym dniem ( tj.30.10.1997 r.) zrealizowany - § 6 ust. 1 pkt.1, czy też nie nastąpiła do tej daty jego realizacja - § 6 ust. 1 pkt. 2 oraz § 6 ust. 1 pkt. 3. W aktach sprawy znajduje się pismo J. K. z dnia [...].05.2001 r. informujące, że budowa domu jednorodzinnego nie została jeszcze zakończona. Mając powyższe wyjaśnienie na uwadze Komendant Główny Policji w uzasadnieniu swojej decyzji nr [...] z dnia [...] października 2002 r. uznał, że cel pomocy finansowej nie został zrealizowany, wobec tego ma zastosowanie przepis § 6 ust. 1 pkt. 2 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli cel pomocy finansowej nie został zrealizowany przed dniem 30 października 1997 r., a została ona udzielona m. in. na budowę domu jednorodzinnego, wydaje się decyzję o przyznaniu pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości, według stawek obowiązujących w dniu, w którym upłynęły 3 lata od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdzając - że cel pomocy finansowej nie został zrealizowany - Komendant Główny Policji uznał, że pomoc finansowa została nienależnie pobrana , wobec czego podlega zwrotowi w myśl § 5 ust. 1 pkt.1 powołanego rozporządzenia. Takie stanowisko nie znajduje uzasadnienia w przepisach powołanego rozporządzenia. Organ I instancji nie wykazał, dlaczego uważa, że cel pomocy finansowej nie został zrealizowany, a tym samym świadczenie jest nienależnie pobrane i musi zostać zwrócone. Jak wynika, nawet z nazwy, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001r. dotyczy spraw pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Niewątpliwy jest fakt, że pomoc finansowa, uzyskana przez Jacka Kajdy, została przez niego przeznaczona na budowę domu jednorodzinnego. Organ nie kwestionuje tego faktu, podnosi tylko, że budowa nie została jeszcze zakończona – pomimo upływu już kilkunastu lat od jej rozpoczęcia. Fakt, że budowa domu nie została jeszcze zakończona nie świadczy automatyczne o tym, że cel pomocy finansowej nie został zrealizowany. Zgodnie z treścią art.107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zajęcia stanowiska wobec całego materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji, oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przepisów o postępowaniu. W niniejszej sprawie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Organy nie wykazały, że świadczona przez nie pomoc finansowa została nienależnie pobrana, a żądają jej zwrotu na tej podstawie tj. § 5 ust. 1 pkt. 1 powołanego rozporządzenia. Ponadto został naruszony przepis art.139 k.p.a., gdyż organ odwoławczy uchylił decyzję w części i wydał decyzję na niekorzyść strony odwołującej się. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152 poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art.152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) .