I SA 732/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2004r. sprawy ze skargi L. F. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego W. z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w W. na rzecz skarżącego L. F. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA 732/02 UZASADNIENIE Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania L. F. od decyzji Nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z dnia [...] stycznia 2002 r. orzekającej opróżnienie do dnia 28 lutego 2002 r. lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe decyzje - jak wynika z treści ich uzasadnień - zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. został przydzielony J. F. - funkcjonariuszowi Aresztu Śledczego w W. jako kwatera stała - mieszkanie służbowe decyzją Szefa Zarządu Zaopatrzenia Centralnego Zarządu Więziennictwa Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia [...] maja 1957 r. Główny najemca J. F. zmarł w dniu 3 grudnia 2001 r. W lokalu pozostał wnuk głównego najemcy - L. F., który w świetle art. 86 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 z późn. zm.) jest osobą nieuprawnioną do lokalu będącego w dyspozycji Służby Więziennej i nie może otrzymać decyzji uprawniającej do zajmowania przedmiotowego lokalu, jak również nie może wstąpić w stosunek najmu. W odwołaniu od powyższej decyzji L. F. podał, że rozstrzygnięcie przyjęte przez organy Służby Więziennej jest dla niego krzywdzące, gdyż w lokalu przy ul. [...] zamieszkuje od dnia 16 grudnia 1993 r. na podstawie stałego zameldowania, na które Areszt Śledczy W. wyraził zgodę. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w W. nie uwzględnił odwołania podzielając w uzasadnieniu decyzji argumentację organu I instancji. Organ odwoławczy uznał za słuszne wezwanie do opróżnienia lokalu, bowiem odwołujący się nie posiadając uprawnień do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Służby Więziennej nie miał podstaw przypuszczać, że przedmiotowy lokal zostanie mu przydzielony. Skargę na powyższą decyzję złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. F., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący twierdzi, że wezwanie do opróżnienia lokalu byłoby uzasadnione, gdyby Dyrektor Aresztu Śledczego wskazał mu lokal, do którego mógłby zostać przekwaterowany. Takiego lokalu jednak nie zaproponowano. Jako wnuk najemcy lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. skarżący nie zajmował lokalu bez tytułu prawnego, gdyż był w nim zameldowany na stałe. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że są one niezgodne z prawem. Zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z dnia [...] stycznia 2002 r. orzekły o obowiązku opróżnienia przez skarżącego lokalu mieszkalnego, opierając powyższe rozstrzygnięcie na przepisach art. 85 i art. 86 ustawy o Służbie Więziennej. W decyzji organu I instancji powołano ponadto przepis art. 26 pkt 12 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 z późn. zm.). Na podstawie powołanych przepisów nie mogło zapaść rozstrzygnięcie o takiej treści. Przepisy art. 85 i art. 86 ustawy o Służbie Więziennej stanowią o prawie funkcjonariusza Służby Więziennej pełniącego służbę stałą do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni on służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny, do których zalicza się: małżonka, dzieci (własne, małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) wspólnie zamieszkujące z funkcjonariuszem i pozostające na jego utrzymaniu, rodziców funkcjonariusza lub jego małżonka wspólnie z nim zamieszkujących i pozostających na jego utrzymaniu albo wymagających opieki ze względu na inwalidztwo. Treścią zaś art. 26 pkt 12 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego jest zmiana Kodeksu cywilnego polegająca na wprowadzeniu nowego art. 691 w miejsce wcześniej uchylonego ustawą z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509). Żaden z powołanych przepisów nie mógł stanowić podstawy orzeczenia o obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego. Przede wszystkim powołanie się przez organ I instancji na art. 26 pkt 12 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego jest błędne z dwóch powodów. Po pierwsze przepis ten nie ma charakteru normy mogącej stanowić podstawę do rozstrzygania co do istoty sprawy, gdyż jest to wyłącznie norma zmieniająca. Po drugie zaś, gdyby chodziło o zastosowanie przywołanego w nim art. 691 kc, to należy zaznaczyć, że rozstrzyganie w oparciu o normy prawa cywilnego zagadnienia wstąpienia w stosunek najmu lokalu nie należy do drogi administracyjnoprawnej. Jeśli chodzi natomiast o przepisy art 85 i 86 ustawy o Służbie Więziennej, to należy stwierdzić, że mogły one co najwyżej stanowić podstawę do ustalenia, że skarżący L. F. jest osobą nieuprawnioną do przydziału lokalu mieszkalnego przy ul. [...], w którym pozostał po śmierci J. F. Z takiego ustalenia nie wynikał jednak dla skarżącego obowiązek opróżnienia tego lokalu. W sprawie dotyczącej opróżnienia lokalu pozostającego w dyspozycji Służby Więziennej należy uwzględnić przepis art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, z którego wynika, że wykwaterowanie osoby nieuprawnionej z lokalu jest uzależnione od wcześniejszego wskazania jej lokalu mieszkalnego w celu dobrowolnego przekwaterowania. W niniejszej sprawie ten warunek nie został spełniony. Nie zaistniały zatem przesłanki upoważniające organ do wezwania skarżącego do bezwarunkowego opróżnienia lokalu. Tym samym należało uznać, że organy orzekające naruszyły powołany wyżej przepis art. 94 ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.