I SA 732/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-18

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Monika Nowicka, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która została oddana w wieczyste użytkowanie przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a prawo wieczystego użytkowania zostało ujawnione w księdze wieczystej, może być rozpoznawany na podstawie przepisów o zwrocie nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie o zwrot nieruchomości. Zgodnie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo wieczystego użytkowania na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W niniejszej sprawie prawo wieczystego użytkowania zostało ujawnione w księdze wieczystej przed wejściem w życie ustawy, co czyniło postępowanie o zwrot nieruchomości bezprzedmiotowym.
Stan faktyczny
Skarżący K. D. domagał się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Starosta W. umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na ustanowienie prawa wieczystego użytkowania na rzecz Centralnego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego "S." przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA - Monika Nowicka (spr.) WSA - Jolanta Zdanowicz Protokolant - Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2004 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot nieruchomości oddala skargę I SA 732/03 UZASADNIENIE W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. D. wnosił o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego, przedmiotowa skarga stała się – na podstawnie przepisu art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153. poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w niniejszej sprawie K. D. w dniu [...] listopada 1973 r. – w trybie przepisu art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm. )- zbył na rzecz Skarbu Państwa – Centralnego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu S. "S." w W. nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], w skład której wchodziła dawna działkę nr [...] (obecnie [...]), z obrębu [...]. Ponieważ zgodnie z przepisem art. 64 ustawy z dnia 22 lutego 1991 r. o zmianie ustawy o jednostkach badawczo rozwojowych ( Dz. U. Nr 19, poz. 81 z 1991 r. ) z dniem wejścia w życie ustawy, grunty będące własnością Skarbu Państwa a pozostające w zarządzie jednostki badawczo-rozwojowej stały się przedmiotem użytkowania wieczystego tej jednostki, Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy "S." stał się jej wieczystym użytkownikiem. Wpis prawa do księgi wieczystej Kw [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. nastąpił w dniu [...] marca 1993 r. W dniu [...] listopada 1995 r. K. D. wystąpił z roszczeniem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, domagając się m. in. zwrotu dawnej działki [...]. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. [...] Starosta W. umorzył postępowanie w sprawie podnosząc, że zgodnie z przepisem art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. ) jeżeli nieruchomość została oddana w wieczyste użytkowanie przed dniem wejścia w życie tejże ustawy i prawa wieczystego użytkownika zostały ujawnione w księdze wieczystej, wniosek o zwrot nieruchomości oparty o przepisy art. 136 i 137 ustawy nie może być rozpoznawany a postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji zauważając przy tym , iż w zaistniałej sytuacji, ze względu na brak przedmiotu rozstrzygnięcia brak było podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w kierunku badania czy przedmiotowa działka stała się zbędną w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do sądu, w której skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy a to pominięcie w postępowaniu jego słusznego interesu strony oraz naruszenie przepisów art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez zaniechanie powiadomienia byłego właściciela nieruchomości o zamiarze oddania gruntu w wieczyste użytkowanie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że w zakresie swojej kognicji bada legalność wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji i innych aktów oraz podjętych czynności. W niniejszej sprawie Starosta W. umorzył postępowanie o zwrot nieruchomości a Wojewoda [...] powyższą decyzję utrzymał w mocy. Podstawą tego rodzaju rozstrzygnięć było ustalenie, iż – w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. ustawy o gospodarce nieruchomościami – wnioskodawcy, z mocy przepisu art. 229 tejże ustawy, nie przysługuje roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Rozpatrując skargę na powyższe rozstrzygnięcie zmarłego w dniu [...] marca 2004 r. K. D., którą następnie poparli jego spadkobiercy tj. żona A. D. i dzieci: B. i R. D. oraz M. Z. 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przez organy przepisów prawa. Choć wniosek o zwrot nieruchomości – jak wynika to z akt administracyjnych – został wniesiony do Urzędu Rejonowego w W. w dniu [...] grudnia 1991 r., obie decyzje administracyjne były wydawane w czasie, gdy obowiązywała już ustawa o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zaś z przepisem art. 233 tejże ustawy sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 1998 r. ( dzień wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami ), prowadzi się na podstawie jej przepisów. Z kolei zgodnie z powoływanym przez organy przepisem art. 229 przedmiotowej ustawy, roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ( określone w art. 136 ust. 3 ustawy ) nie przysługuje, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo wieczystego użytkowania na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z tych powodów badanie przesłanek warunkujących zwrot nieruchomości – jak słusznie zauważył to Wojewoda – było całkowicie zbędne. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w dniu [...] marca 1993 r. Sąd Rejonowy dla [...] dokonał wpisu w księdze wieczystej Kw [...] [...] prawa wieczystego użytkowania do przedmiotowej nieruchomości na rzecz jednostki badawczo rozwojowej jaką był Centralny Ośrodek Badawczo Rozwojowy [...] S. "S." w W. ( vide: zawiadomienie z Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 1993 r. i odpis z księgi wieczystej Kw [...] prowadzonej już przez Sąd Rejonowy w W., po utworzeniu w nim wydziału wieczysto - księgowego, który przejął księgi wieczyste z okręgu tego Sądu). Zaznaczyć należy, iż wspomniana nieruchomość nie została oddana w wieczyste użytkowanie a nabycie prawa nastąpiło przez wspomnianą jednostkę z mocy samego prawa z dniem 11 marca 1991 r. tj. dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 lutego 1991 r. o zmianie ustawy o jednostkach badowczo-rozwojowych ( Dz. U. nr 19, poz. 81 ). Zgodnie bowiem z przepisem art. 64 a ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych, dodanym przez art. 1 pkt. 37 w/w ustawy zmieniającej ustawę o jednostkach badawczo-rozwojowych ( Dz. U. Nr 19, poz. 81 ) z dniem wejścia w życie ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa lub gmin, pozostające w zarządzie jednostki badawczo-rozwojowej stały się przedmiotem użytkowania wieczystego tej jednostki, o ile nie naruszało to praw osób trzecich. Badanie czy w niniejszym przypadku nabycie prawa wieczystego użytkowania przez w/w jednostkę badawczo-rozwojową naruszało prawa osób trzecich czy tez nie naruszało takich praw nie wchodzi w zakres postępowania o zwrot nieruchomości. Rozstrzygającym w tym postępowaniu dowodem jest okoliczność ujawnienia w księdze wieczystej wspomnianego prawa i data jego ujawnienia. Dopóki bowiem taki stan prawny wynikać będzie w księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, dopóty następcom prawnym byłego właściciela nie przysługiwać będzie roszczenie o jej zwrot,co biorąc pod uwagę Sąd - z mocy przepisu art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło