I SA 755/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-29

Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Łukaszewska – Macioch, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy konieczne jest dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów, w tym wyodrębnienie koryta rzeki stanowiącego własność Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy konieczne jest dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów. Taka konieczność wynika z przepisów prawa wodnego i geodezyjnego, a czynności związane z ewidencją gruntów należą do kompetencji starosty. Brak jest podstaw do uznania tych czynności za zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, co uzasadnia uchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący W.S. i M.S. wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Starosta zawiesił postępowanie z urzędu, uzasadniając to koniecznością wyodrębnienia z działki koryta rzeki w operacie ewidencji gruntów. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie starosty, wskazując na potrzebę zmiany dokumentacji ewidencyjnej ze względu na błędne zakwalifikowanie rzeki jako rowu i wliczenie jej powierzchni do działek rolników. Skarżący podnieśli, że zmiana w dokumentacji ewidencyjnej nie powinna wpływać na postępowanie, a rzeka była widoczna w dokumentacji od początku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty, a także stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Łukaszewska – Macioch WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi W.S. i M.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. znak [...], 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r., znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. znak [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skarżących do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w [...]. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ przedstawił następujący stan faktyczny: Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] w [...] sygn. akt [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. przysądzone zostało użytkowanie wieczyste nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w [...] oraz własność zabudowań stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności Panu W.S. i M.S. Użytkowanie wieczyste zostało nabyte przez wyżej wymienionych w drodze przetargu od Syndyka Masy Upadłościowej Przedsiębiorstwa Państwowego Zakładów [...] "[...]" w [...]. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2002 r. W.S. i M.S. wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego powyższej nieruchomości w prawo własności. Postanowieniem znak: [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Starosta [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, uzasadniając swoje stanowisko koniecznością dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów wsi [...] polegających na wyodrębnieniu z działki nr [...]powierzchni istniejącego w działce koryta rzeki [...]. Postanowienie to zaskarżyli W.S. i M.S. wnosząc o jego uchylenie i nadanie sprawie dalszego biegu. W zażaleniu podnoszą, iż zmiana w dokumentacji ewidencyjnej nie może mieć wpływu na prowadzone postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, nadto stwierdzają, że w dacie nabywania użytkowania wieczystego działki, z dokumentacji tej wynikało, że przez działkę przepływa rów, a jego powierzchnia została wliczona do powierzchni działki. Rozpoznając odwołanie Wojewoda stwierdził, że przepływająca przez przedmiotową działkę rzeka [...] została mylnie zakwalifikowana jako rów, a jego powierzchnię wliczono do powierzchni działek poszczególnych rolników. Taki stan uwidoczniono w rejestrach ewidencyjnych podczas prowadzonego we wsi scalania gruntów w 1992 r. Obecnie zachodzi konieczność wyodrębnienia z działek koryta rzeki i zmiany dokumentacji. Będzie to również wymagało wzruszenia w trybie nadzoru decyzji zatwierdzającej scalenie gruntów (zgodnie z prawem wodnym grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, z wyjątkiem rowów, stanowią własność Skarbu Państwa). Na to postanowienie użytkownicy wieczyści złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc naruszenie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa, gdyż nie zachodzą przesłanki warunkujące zawieszenie postępowania i domagając się uchylenia postanowienia Wojewody oraz poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 97 § 1 pkt. 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Stosownie zaś do treści art. 100 § 1 kpa organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt. 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba, że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. W przedmiotowej sprawie w związku z nie wyodrębnieniem istniejącego koryta rzeki [...] i opracowaniem map po scaleniu gruntów w 1992 r., w których zaewidencjonowano wyżej wymienioną rzekę jako rów a powierzchnię zajętą przez nią włączono do powierzchni poszczególnych działek rolników, zachodzi konieczność wprowadzenia stosownej zmiany w operacie ewidencji gruntów we wsi [...], polegającej na wyodrębnieniu powierzchni istniejącego koryta rzeki [...]. Konieczność ta wywodzi się z art. 10 i 11 oraz 14 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2001 r., Nr. 115, poz. 1229), które stanowią, że własność wód płynących i gruntów pod nimi, przysługują wyłącznie Skarbowi Państwa i nie podlegają one obrotowi cywilnoprawnemu. Przeprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów zgodnie z art. 22 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 1989 r., Nr. 30, poz. 163 ze zm.) od 1 stycznia 1999 r. należy do starosty, który prowadzi ewidencję gruntów. Skoro więc użytkownicy zwrócili się do starosty o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a organ ten winien przeprowadzić niezbędne czynności celem zmiany w ewidencji gruntów, brak było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego z art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Wobec naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt. 4 przez organ administracji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło