I SA 762/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku Towarzystwa [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Towarzystwa [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 1997 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego K. z dnia [...] marca 1949 r. nr [...] o przekazaniu Gminie Miejskiej w Z. majątku Stowarzyszenia pod nazwą [...] w Z. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W sprawie ze skargi Towarzystwa [...] Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 1997 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego K. z dnia [...] marca 1949 r. nr [...] o przekazaniu Gminie Miejskiej w Z. majątku Stowarzyszenia pod nazwą [...] w Z., postanowieniem z dnia [...] października 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 9 marca 2012 r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w sentencji i komparycji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2002 r., I SA 762/02. W zażaleniu na to postanowienie Towarzystwo [...] Z. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym podnosząc, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest niezbędne z uwagi na okoliczność, że skarżący nie jest w stanie we własnym zakresie dochodzić należnej sobie ochrony prawnej. Jednocześnie podnosząc, że Towarzystwo [...] jest organizacją pożytku publicznego i nie posiada środków, niezbędnych do uiszczenia wynagrodzenia profesjonalnego adwokata lub radcy prawnego. W złożonym w dniu 10 grudnia 2012 r., na urzędowym formularzu (PPPr), wniosku o przyznanie prawa pomocy, wykazano, że Towarzystwo [...] Z. jest organizacją pożytku publicznego działającą na rzecz nauki, edukacji, oświaty i wychowania, kultury, sztuki, ochrony tradycji i dóbr kultury, upowszechniania kultury fizycznej i sportu w harmonii z tradycją, kulturą narodową i wartościami patriotycznymi dla kształtowania męstwa, dyscypliny, odpowiedzialności obywatelskiej i aktywnego trybu życia. Wszystkie pozyskane przez nie środki finansowe przeznaczone są na cele statutowe Towarzystwa, a członkowie jego władz pracują honorowo bez wynagrodzenia. Podnieśli jednocześnie, że niniejsza sprawa została wszczęta z urzędu przez Sąd, w związku z czym skarżący nie jest w stanie sam ocenić o jakie sprawy chodzi, ani jakie to postępowanie będzie miało niekorzystne następstwa prawne dla Towarzystwa. Z tego względu, w ocenie wnioskodawcy, Towarzystwu przysługuje przyznanie pełnomocnika z urzędu. We wniosku podano także, że majątek stowarzyszenia szacowany jest na [...] zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) wynosi [...] zł, zaś w bilansie za ubiegły rok wykazano stratę w wysokości [...] zł. Na rachunku bankowym stowarzyszenia na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku zgromadzono środki w wysokości [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Oceniając przedmiotowy wniosek uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Towarzystwa i przyznania adwokata. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy skierowana jest do tych osób lub podmiotów, których sytuacja materialna jest na tyle trudna, że w sposób oczywisty nie pozwala im na samodzielne opłacenie kosztów związanych z np ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, zaakcentować należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością poniesienia określonych wydatków, jak również zabezpieczyć na ten cel określone środki. Przeprowadzona analiza danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazuje jednoznacznie, że sytuacja materialna Towarzystwa [...] Z. nie uprawnia do skorzystania z prawa pomocy. Stowarzyszenie nie wykazało, aby nie miało dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania zażaleniowego, tym bardziej, że z oświadczenia majątkowego wynika, że na rachunkach bankowych Towarzystwo posiada środki pieniężne w wysokości [...] zł, które znacznie przewyższają ewentualne honorarium profesjonalnego pełnomocnika. Nie ma również dla oceny znaczenia wykazana przez stronę strata za ostatni rok obrotowy w wysokości [...] zł, gdyż strata jest wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodem (skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania - brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79 poz. 855 ze zm.) stowarzyszenie zwykłe (a takim jest strona wnioskująca o prawo pomocy) prowadzi swoją działalność statutową opierając się na środkach finansowych pochodzących ze składek członkowskich. W myśl § 16 Statutu [...] w Z. Fundusz statutowy Towarzystwa powstaje: 1) ze składek członków (uiszczanych miesięcznie zgodnie z § 12 statutu); 2) z opłat, z wynagrodzeń za naukę w poszczególnych sekcjach lub za używanie przyrządów przez osoby nie będące członkami; 3) z dochodów płynących z urządzanych na rzecz Towarzystwa zabaw, koncertów, odczytów; 4) z dotacji, subwencji, zapisów, darowizn i dofinansowań. Ma więc możliwość pozyskania niezbędnych środków finansowych umożliwiających działalność, w tym opłacenie pełnomocnika. Wskazać również należy, że Towarzystwo znalazło się w wykazie organizacji pożytku publicznego znajdującego się na stronach Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (http://www.mpips.gov.pl/bip/wykaz-organizacji-pozytku-publicznego/) i w związku z tym może także uzyskiwać dodatkowe dochody z tytułu 1% podatku dochodowego od osób fizycznych. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego przez to stowarzyszenie wniosku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.