I SA 768/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-29
Skład orzekający: Monika Nowicka, Jolanta Zdanowicz, Anna Łukaszewska-Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie wniesione po terminie, może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a jeśli tak, to czy stwierdzenie nieważności takiej decyzji jest uzasadnione?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie wniesione po terminie, bez jego przywrócenia, weryfikuje decyzję ostateczną, co stanowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i skutkuje nieważnością decyzji odwoławczej. Ponadto, utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji tylko w części, bez rozpoznania jej całości, również stanowi rażące naruszenie zasady dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. nakładającą na A. S. obowiązek założenia rejestru czynników rakotwórczych. P. S.A. wniosło o anulowanie tej decyzji, jednak organ odwoławczy potraktował pismo jako odwołanie, mimo że wpłynęło ono po upływie terminu. P. S.A. złożyło skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zasadność nałożonych obowiązków. Sąd stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego z powodu rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz skarżącego P. S.A. kwotę 340 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2004 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku założenia rejestru czynników rakotwórczych oraz sporządzenia informacji o czynnikach rakotwórczych i przesłania jej do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w X. oraz do Oddziału Zamiejscowego Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w X. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. na rzecz skarżącego P. S.A. z siedzibą w P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. , w wyniku przeprowadzonej kontroli w [...] nr [...] w O., nałożył na A. S. obowiązek założenia rejestru czynników rakotwórczych oraz sporządzenia informacji o czynnikach rakotwórczych i przesłania jej do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w X. oraz do Oddziału Zamiejscowego Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w X. Decyzja została doręczona A. S. w dniu 6 grudnia 2001 r.
W dniu 20 września 2002 r. wpłynęło do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w X., przekazane następnie Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w W., pismo P. S.A. z siedzibą w P., zwanego dalej "P. S.A." z dnia 17 września 2002 r. nr [...] zawierające wniosek o anulowanie, na podstawie art. 31 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2002 r. Nr 37, poz. 329), powołanej wyżej decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w X. z dnia [...] listopada 2001 r. w części objętej pkt 2 oraz pkt 3. W aktach sprawy znajduje się również nieuwierzytelniona kserokopia pisma P. S.A. z dnia 15 maja 2002 r. nr [...], z którego treści wynika, iż P. S.A. nie zgadza się z treścią wydanej decyzji.
Pismo P. S.A. z dnia 17 września 2002 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. potraktował jako odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w X. z dnia [...] listopada 2001 r., i po jego rozpoznaniu decyzją z dnia [..] lutego 2003 r. postanowił zaskarżoną decyzję w punktach 2 i 3 utrzymać w mocy.
Skargę na decyzję Państwowego Wojewódzki Inspektora Sanitarnego w W. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. S.A, wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i wywodząc w uzasadnieniu skargi, iż w świetle obowiązującego prawa nałożenie obowiązków, o których mowa w zaskarżonej decyzji, było nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaskarżonej decyzji. Organ wskazał ponadto, że odwołanie rozpoznał, mimo iż zostało wniesione po upływie wymaganego terminu, bowiem chodziło o wyjaśnienie spornej kwestii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
W niniejszej sprawie, nie będąc związany granicami skargi stosownie do art. 134 ust. 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa, co wypełnia przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i skutkuje stwierdzeniem nieważności tej decyzji.
Stosownie do art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji administracyjnej wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Z przedstawionych akt sprawy wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w X. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] została doręczona jej adresatowi A. S. w dniu 6 grudnia 2001 r. (data potwierdzenia odbioru). Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 20 grudnia 2001 r. Pismo P. S.A wpłynęło do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w X. w dniu 20 września 2002 r., a zatem po upływie dziewięciu miesięcy od dnia doręczenia decyzji jej adresatowi.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. rozpoznając w/w pismo jako odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w X. z dnia [...] listopada 2001 r. tej okoliczności nie dostrzegł. Należy podkreślić, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia odwołania
obowiązany jest zbadać, czy zostało ono wniesione w ustawowym terminie, bowiem uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Rozpatrzenie zaś odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, oznacza weryfikację decyzji ostatecznej, a więc takiej, która korzysta już z ochrony trwałości i stanowi rażące naruszenie art. 16 kpa, skutkujące nieważnością decyzji w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa (por. wyroki NSA z dnia 14.04.1999 r. I SA 1823/98, z dnia 18.11.1999 r. I SA 330/99 niepubl., a także uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 12.10.1998 r. OPS 11/98, ONSA 1999/1/4).
Zaskarżona decyzja jest obarczona ponadto innymi istotnymi wadami.
Utrzymując w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w X. z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] w części obejmującej pkt 2 i 3 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. nie orzekł co do pozostałej części, tj. co pkt 1 sentencji. Przypomnieć należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 16 § 1 kpa) organ odwoławczy jest obowiązany merytorycznie sprawę rozpoznać na nowo w jej całokształcie. Oznacza to, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. nie był związany granicami odwołania i obowiązany był orzec co do całości rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w X. Pozostawiając sprawę nierozpoznaną w pełnym zakresie organ rażąco naruszył powołany wyżej art. 16 § 1 kpa.
Niezależnie od tego decyzja narusza przepis art. 7, 77 i 107 § 3 kpa przez niewyjaśnienie, kto jest stroną postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w X. – A. S. czy P. S.A. Z akt sprawy wynika, że organ odwoławczy podjął próbę ustalenia zakresu podmiotowego prowadzonego przez siebie postępowania (k.5, 7 i 8), jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie znalazło się jakiekolwiek wyjaśnienie tej sprawy.
Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło