I SA 792/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Janina Antosiewicz NSA Izabella Kulig - Maciszewska (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu I SA 792/03 UZASADNIENIE Centralna Komisja ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] marca 1998 r., nr [...] odmawiającą zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie [...] z dnia [...] listopada 1997 r. o nadaniu J. P. stopnia naukowego doktora habilitowanego. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Sekcja Nauk Ekonomicznych po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, po wysłuchaniu opinii recenzentów Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw uchyleniu decyzji Centralnej Komisji o odmowie zatwierdzenia ww. uchwały (za uchyleniem decyzji 6 głosów, przeciw 8 głosów, wstrzymujących się 1). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji, odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Naukowej (za utrzymaniem decyzji 10, przeciw 0, wstrzym.0). Ocena dokonana przez Sekcję wskazuje, że argumenty podniesione w wystąpieniu o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozwalają nadal na uznanie, że rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład w rozwój dyscypliny ekonomia, wymagany zgodnie z art.15 ust. 1 ustawy. Kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartymi w wyrokach z dnia 17 grudnia 1999 r. i 15 listopada 2001 r., Sekcja Nauk Ekonomicznych postanowiła rozszerzyć skład recenzentów uznając, że prowadzić to może do zmniejszenia ryzyka niesłusznego rozstrzygnięcia sprawy. W dotychczasowym postępowaniu Centralnej Komisji przedstawiono 7 recenzji Komisji, których autorzy prezentowali rozbieżne poglądy w kwestii zasadności zatwierdzenia omawianej uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego. Sekcja zwróciła uwagę na to, iż autorzy recenzji pozytywnych nie przedstawili wystarczających dowodów na to, że rozprawa habilitacyjna poszerza w sposób znaczący zasoby wiedzy naukowej w zakresie ekonomii. Nie dostrzegli oni też zasadniczych wad rozprawy, podważających jej wartość naukową, wskazanych w szczegółowo uzasadnionych recenzjach negatywnych. W ocenie autorów recenzji negatywnych i większości członków Sekcji nie można przyjąć argumentu, że rozprawa habilitacyjna stanowiła wartościową pracę naukową w okresie jej powstawania a tylko upływ czasu spowodował, że się ona zdezaktualizowała. Wysokie wymagania jakie stawia się w ustawie rozprawom habilitacyjnym powodują, iż od habilitanta oczekuje się poważnego, znaczącego dla nauki opracowania, które nie staje się nieaktualne już po kilku latach. Faktycznym powodem dla którego rozprawa habilitacyjna J. P. nie jest takim opracowaniem jest to, iż nie stanowi ona ujęcia nowego problemu naukowego, lecz jest podsumowaniem rozważań wcześniej podejmowanych przez innych autorów prac naukowych i praktyków. W pewnych partiach rozprawa ta przypomina podręcznik, w innych pracę popularyzatorską, o charakterze instruktażu skierowanego do przedsiębiorstw. Jej autor nie zaprezentował żadnych własnych badań empirycznych, wykorzystał tylko, i to dość skąpo, badania innych autorów. Formułowane w rozprawie tezy są ogólnikowe i nie zawsze przekonywujące, np. nie bardzo wiadomo jaki związek z procesami integracyjnymi ma aneks statystyczny, przepisany z Rocznika Statystycznego , zawierający dane kończące się na 1993 roku, a więc mało aktualne w 1996 r.(publikacja rozprawy), szczególnie w okresie zasadniczych przemian gospodarczych. Tak skonstruowana rozprawa nie przynosi wartościowych, godnych zaufania wyników, które mogłyby się składać na znaczny wkład autora w rozwój dyscypliny ekonomia. Sekcja zwróciła też uwagę na fakt, iż pozostałe prace kandydata stanowiące podstawę wszczęcia jego przewodu habilitacyjnego mają ograniczoną wartość naukową. Dotyczy to zwłaszcza opracowań z lat 80-tych, pozostających pod wpływem narzuconej odgórnie doktryny. W dorobku brak jest publikacji obcojęzycznych. Niewiele jest prac ogłoszonych w liczących się periodykach o zasięgu ogólnopolskim. Z tych względów członkowie Sekcji Nauk Ekonomicznych, kierując się własną wiedzą i argumentami wynikającymi z opinii recenzentów, postanowili w większości wypowiedzieć się przeciw wnioskowi o zmianę decyzji odmawiającej zatwierdzenia uchwały o nadaniu J. P. stopnia naukowego doktora habilitowanego. Stanowisko to podzieliło Prezydium Komisji. Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. P. zarzucając jej naruszenie prawa poprzez nieprawidłową interpretację wyników głosowania Sekcji Nauk Ekonomicznych obradującej w dniu [...] maja 2002 r. Zdaniem skarżącego niezasadnie uznano, że głosy "wstrzymujące" należy zaliczyć do głosów "przeciwnych", co spowodowało niekorzystny dla skarżącego wynik głosowania. Ponadto skarżący ustosunkował się do przedstawionych w toku postępowania recenzji jego pracy habilitacyjnej i dorobku naukowego. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja ds. Stopni i Tytułów wnosząc o jej oddalenie podtrzymała swoje stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazała również, że nie jest słuszny zarzut błędnej interpretacji wyników głosowania Sekcji Nauk Ekonomicznych, bowiem wniosek o zatwierdzenie habilitacji nie uzyskał wówczas bezwzględnej większości głosów członków sekcji. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i w związku z tym podlega ona rozpoznaniu na podstawie przepisów wskazanej wyżej ustawy. Postępowanie w niniejszej sprawie i wydane w jego ramach decyzje były przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego dwukrotnie. Stosownie do obowiązującego, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz obowiązującego obecnie art. 99 w.w ustawy przepisy wprowadzające (...) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działania lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Należy stwierdzić, iż organ zastosował się do tego przepisu i zgodnie ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w wyroku z dnia 17 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA 294/99, przed wydaniem decyzji zasięgnął opinii kolejnych recenzentów. Prawidłowo też, stosownie do wyroku Sądu z dnia 15 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2515/00, zaskarżona decyzja stanowi rozstrzygnięcie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Centralnej Komisji z dnia [...] marca 1998 r. Tym niemniej należy stwierdzić, iż przeprowadzając ponowne postępowanie dopuszczono się naruszeń prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę wydanej decyzji stanowiły jeszcze przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz.U. Nr 65, poz. 386 z późn. zm.). Art. 34 tej ustawy określa organy Centralnej Komisji oraz stanowił, m.in., że kompetencje tych organów, sposób wyboru prezydium i jej organizacji i tryb działania określa statut. Statut taki został uchwalony i zgodnie z jego zapisami, obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonej decyzji, prowadzenie postępowania opiniodawczego i podejmowanie uchwał w zakresie ustawowych zadań Centralnej Komisji związanych z nadaniem stopni naukowych i tytułów naukowych należy do zadań sekcji (§ 6 ust. 1 pkt 2, § 8). To na sekcji jako organie najbardziej kompetentnym do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć, ciąży obowiązek pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wyrażenia swojej opinii, co do merytorycznych przesłanek nadania m.in. stopnia naukowego. Ta opinia stanowiła również podstawę wydania przez Prezydium zaskarżonej decyzji. Przebieg posiedzenia Sekcji jest protokołowany. Protokół ten powinien odzwierciedlać przebieg posiedzenia, tak w zakresie przedstawionych opinii recenzentów, dyskusji, ale przede wszystkim w zakresie podejmowanych uchwał. Z protokołu powinno wynikać jakiej treści uchwała była głosowana, w jakiej formie dokonano głosowania oraz wynik głosowania. Te trzy podstawowe elementy muszą znaleźć się w protokole, bowiem dopiero wtedy można dokonać oceny czy zachowano rygory prawne co do samego głosowania i co było przedmiotem głosowania. W niniejszej sprawie zarówno w protokole posiedzenia Sekcji z dnia [...] maja 2002 r., jak i z dnia [...] lutego 2003 r. nie wynika jakiej treści uchwała była głosowana. Jeżeli nie jest znana treść uchwały to nie wiadomo co głosowano i w związku z tym nie można stwierdzić jakie jest stanowisko Sekcji w danej sprawie. Z protokołów tych nie wynika także czy głosowanie było tajne chociaż taki wymóg wynika z § 7 ust. 2 statutu. Z protokołów tych nie wynikało również ilu jest członków Sekcji i ilu brało udział w głosowaniu. Dane te są niezbędne do stwierdzenia czy uchwała została podjęta zgodnie z § 7 ust. 1 statutu. Jednakże dane te można uzyskać pośrednio poprzez sprawdzenie składu osobowego Sekcji i zliczenie oddanych głosów. Natomiast takich pośrednich danych nie można uzyskać co do wskazanych wyżej elementów odnoszących się do treści uchwały i trybu głosowania. Sąd korzystając z uprawnień wynikających z art. 106 § 3 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrócił się do Centralnej Komisji o przedłożenie, o ile były sporządzone, dodatkowych protokołów bądź dokumentów stanowiących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Z wyjaśnień komisji wynika, że Sąd dysponuje pełnym materiałem w tej sprawie, którym również dysponowała Komisja. W związku z tym należy stwierdzić, iż Komisja nie posiadała stosownych dokumentów, z których wynikałaby treść podjętej przez sekcje uchwały oraz tryb jej podjęcia. W takiej sytuacji Prezydium Komisji nie mogło uznać, że stanowisko sekcji sprzeciwia się uchyleniu decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego, co wynika z treści uzasadnienia (str. 3) zaskarżonej decyzji. Z tych też względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c oraz art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.