I SA 82/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-22

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego o należność, którą żołnierz uiszczałby, gdyby lokal był kwaterą, niezależnie od treści umowy najmu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo pomniejszył świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego o należność, którą żołnierz uiszczałby, gdyby lokal był kwaterą. Zgodnie z art. 49 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, koszty najmu pomniejsza się o należność za kwaterę, nie więcej niż wynika to z umowy. Przepis ten ma pierwszeństwo przed regulacjami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, które nie mogą wprowadzać wyjątków ani różnicować wysokości świadczenia na podstawie umowy cywilnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej W., która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Skarżący zarzucił, że świadczenie zostało bezprawnie pomniejszone o kwotę wynikającą z czynszu, gdyby lokal był kwaterą, mimo że zgodnie z umową najmu sam ponosił opłaty na rzecz spółdzielni. Podniesiono również zarzut przewlekłości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2004 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej W. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego skargę oddala I SA 82/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. (nr [...]). Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej W. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] października 2002 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przyznającą kpt. R. P. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w wysokości 1538,92 zł miesięcznie za okres od dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz w wysokości 1375,24 zł miesięcznie za okres od dnia [...] września 2002 r. do dnia utraty uprawnień do tego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podstawą przyznania świadczenia przez organ I instancji był złożony w dniu [...] lipca 2002 r. wniosek oraz zawarta w dniu [...] sierpnia 2002 r. umowa najmu lokalu. Od decyzji organu I instancji odwołał się kpt. R.P., który zarzucił, że bezprawnie odliczono mu od przysługującego świadczenia kwotę wynikającą z czynszu, gdyby lokal był kwaterą. Organ II instancji wskazał, że podstawą przyznania świadczenia finansowego jest przepis art. 49 ust.1 w związku z art.24 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz.368 z póź. zm.) Zgodnie z przepisem art. 49 ust. 4 wysokość świadczenia określa się na podstawie średnich kosztów najmu w danym garnizonie lokalu mieszkalnego odpowiadającego uprawnieniom żołnierza. Koszty najmu pomniejsza się o należność jaką uiszczałby żołnierz, gdyby lokal był kwaterą, nie więcej jednak niż wynika to z umowy. Z kolei według przepisu art. 36 ust.1 wyżej powołanej ustawy osoby zajmujące kwatery na podstawie decyzji o przydziale uiszczają czynsz i opłaty za świadczenie uzyskiwane od wynajmującego. Zdaniem organu interpretacja § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego ( Dz. U. 121 poz. 1302 ) powinna być zgodna z regulacjami ustawowymi. Dlatego przy ustalaniu wysokości przedmiotowego świadczenia należy od kwoty wyliczonej zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia odjąć zarówno czynsz jak również opłaty i inne świadczenia o których mowa w § 2 ust. 2 pkt. 1d.) W przypadku, gdyby w umowie najmu ustalono, że opłaty i świadczenia określone w § 2 ust. 2 pkt.1d będzie uiszczał żołnierz niezależnie od czynszu ustalonego w umowie to odjęciu od wyliczonego świadczenia podlega tylko czynsz najmu jaki żołnierz uiszczałby, gdyby lokal był osobną kwaterą stałą. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył w terminie R. P. Na wstępie skarżący podniósł, że załatwienie jego wniosku trwało cztery miesiące, bez powiadomienia go o przyczynach nie załatwienia sprawy w terminie, co spowodowało konieczność pokrywania przez niego z własnych środków kosztów najmu w kwocie 1900 zł. miesięcznie. Zarzut przewlekłości postępowania, skarżący podniósł także w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisu § 2 ust. 2 pkt. 1d. ) w związku z § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 121 poz. 1302), podnosząc, że pomimo, że zgodnie z treścią § 6 zawartej przez niego umowy najmu pokrywa opłaty na rzecz Spółdzielni, wysokość przyznanego mu świadczenia pomniejszono o czynsz za wynajmowany lokal, gdyby był kwaterą. Skarżący podniósł także, że organ II instancji nie ustosunkował się do podniesionych przez niego zarzutów naruszenia wyżej wskazanego rozporządzenia. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę z dnia [...] marca 2003 r. wniósł o jej oddalenie. Wskazał , że zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne, za wyjątkiem naruszenia terminów; z art.35 i 36 kpa, które to naruszenie, zdaniem organu, nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z treścią art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu zwłoki w załatwieniu sprawy, należy zauważyć, że skarżący nie złożył wraz z wnioskiem wszystkich niezbędnych dokumentów, co następnie powodowało konieczność uzupełnienia dokumentacji. Zwłoka nie może stanowić podstawy zarzutu wadliwości w przyznaniu świadczenia finansowego. Kwestia ta może podlegać rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. Podstawowe znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji ma treść przepisów ustawowych obowiązujących w dacie wydania decyzji. Istotę sprawy stanowi dopuszczalność pomniejszania wysokości świadczenia finansowego należnego żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej, pokrywającemu koszty najmu lokalu mieszkalnego o należność za wynajmowany lokal, gdyby lokal był kwaterą. W sposób nie budzący wątpliwości rozstrzyga tę kwestie przepis art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1995r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych ( Dz. U. Nr 86 poz.433 z późn. zm.) Przepis ten stanowi, że koszty najmu pomniejsza się o należność jaką uiszczałby żołnierz, gdyby ten lokal był kwaterą, nie więcej niż wynika to z umowy. Art. 49 ust. 6 ustawy stanowi, że Minister Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia określi szczegółowo zasady ustalania wysokości oraz tryb przyznania świadczenia finansowego. W przepisie tym, będącym delegacją ustawową dla Ministra Obrony Narodowej, nie ma upoważnienia do regulacji zasad pomniejszania kosztów najmu. Kwestię te rozstrzyga bowiem bezpośrednio ustawa i nie przekazuje ich do unormowania w rozporządzeniu Ministra. Brak jest więc upoważnienia do wprowadzenia wyjątków do nakazu ustawowego, ani do różnicowania wysokości świadczenia na podstawie kryterium treści umowy najmu. Dla dyspozycji art. 49 ust. 4 wyżej powołanej ustawy bez znaczenia jest, w jaki sposób strony określą wzajemne zobowiązania z tytułu innych należności niż umowny czynsz najmu. Przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego( Dz. U. Nr 121 poz. 1302) konkretyzuje art. 49 ust.4 zd.2 ustawy w ten sposób , że z pojęcia " należność jaką uiszczałby żołnierz gdyby lokal był kwaterą" wyodrębnia " czynsz, opłaty i inne świadczenia". Natomiast § 4 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że od wysokości świadczenia nie odejmuje się opłat i innych świadczeń, jeżeli umowa najmu lub podnajmu przewiduje, że żołnierz będzie uiszczał opłaty i inne świadczenia niezależnie od czynszu umownego. Pojęcie czynszu występujące w obu tych przepisach ma różne znaczenie. W przepisie § 4 ust. 2 rozporządzenia mowa jest o czynszu za osobną kwaterę, natomiast w § 4 ust. 3 o czynszu wynikającym z zawartej umowy cywilnej. Ponieważ regulacja określona w § 4 ust. 3 nie odnosi się do czynszu za osobną kwaterę, to oznacza, że czynsz jaki żołnierz zawodowy uiszczałby gdyby lokal był kwaterą należy pomniejszyć o naliczone świadczenie finansowe na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia. Tak wiec niezależnie od treści cywilnej umowy najmu, czynsz, jaki uiszczałby żołnierz gdyby lokal był kwaterą, odejmuje się od wysokości świadczenia finansowego. Ani ustawa, ani § 4 ust. 3 rozporządzenia nie stwarzają podstaw do wypłacenia należności ponoszonych przez żołnierza tytułem "czynszu na rzecz spółdzielni" tj. jak w wypadku skarżącego, z § 6 umowy najmu z dnia [...] sierpnia 2002r. Przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia może budzić wątpliwości interpretacyjne. Budzi też wątpliwości konstytucyjne, bowiem wykracza poza upoważnienie ustawowe. W tej sytuacji należy uznać, że organ trafnie zastosował interpretację wynikającą z przepisu ustawowego. Inna interpretacja prowadziłyby de facto do zwrotu należności nie określonych wymogami ustawowymi lecz wynikającymi z umowy stron. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153 poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło