I SA 842/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz R. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA 842/03 UZASADNIENIE Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z [...] marca 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. nr [...] z [...] grudnia 2002 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] z [...] października 1999 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu stwierdził, iż bezspornym faktem jest, że skarżący, R. W. domagał się stwierdzenia nieważności jedynie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] z [...] października 1999 r., która została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. nr [...] z [...] grudnia 1999 r. W tej sytuacji należało uznać, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w L. nie ma samodzielnego bytu prawnego. Skoro strona nie chce, aby badano także decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. nr [...] z [...] grudnia 1999 r. to należało odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego, gdyż decyzja Komendanta Powiatowego Policji w L. nie podlega ocenie w oderwaniu od decyzji organu odwoławczego (wyrok NSA z 19 listopada 2001 r., I SA 931/00). Można bowiem stwierdzić nieważność decyzji nieostatecznej, lecz nie można rozstrzygać o nieważności z pominięciem decyzji odwoławczej, bez której decyzja pierwszoinstancyjna nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Wprawdzie organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] z [...] października 1999 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jednak powołanie w podstawie prawnej art. 157 kpa świadczy o tym, że w rzeczywistości chodzi o "odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji" (§ 3 tego przepisu). Z tego względu zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. I SA 842/03 Decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] marca 2003 r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez R. W. Podniósł on, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w L. nr [...] z [...] października 1999 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego została oparta na zarządzeniu, a zatem podlega stwierdzeniu nieważności na zasadzie art. 156 § 1 kpa, bo rażąco narusza art. 93 ust. 2 Konstytucji RP. Cytowany artykuł kpa nie różnicuje decyzji ze względu na jej ostateczność, zatem zaskarżeniu w tym trybie podlegają wszelkie decyzje. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono w niej, że zarzuty podniesione w skardze były przedmiotem rozpoznania już w postępowaniu odwoławczym i nie wniosły żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Skarżący złożył taki wniosek w piśmie z 13 lutego 2004 r., a organ administracji temu nie zaoponował (pismo z 27 lutego 2004 r.), nie było zatem przeszkód, aby skierować sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą polegającą na tym, że organ odwoławczy domniemał treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Komendanta I SA 842/03 Wojewódzkiego Policji w R. nr [...] z [...] grudnia 2002 r. z podstawy prawnej tej decyzji, wbrew wyraźnemu brzmieniu sentencji tego rozstrzygnięcia. Dokonał zatem wykładni tej decyzji, do czego nie był uprawniony. Dokonanie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji możliwe jest jedynie na zasadach określonych w art. 113 § 2 kpa, ale i wówczas – co zgodnie podkreśla się zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie sądowym - niedopuszczalne jest dokonanie tą drogą zmiany treści decyzji. Jeżeli organ odwoławczy uważał, że stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony, a mimo to organ administracji I instancji wydał błędne rozstrzygnięcie, to należało dokonać jego korekty na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono według art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.). Szczegółowe omówienie wszystkich decyzji, jakie występują w omawianej sprawie, a także zarzutów skarżącego było zbędne, ponieważ na skutek niniejszego orzeczenia sprawa zostanie powtórnie rozpoznana przez Komendanta Głównego Policji, zaś ocena prawna Sądu nie może poprzedzać kwalifikacji prawnej dokonywanej przez organy administracji, albowiem pozostawałoby to w sprzeczności z istotą sądowej kontroli administracji – art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269).