I SA 845/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska NSA Irena Kamińska Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nie nabycia uprawnień do osobnej kwatery stałej uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. po rozpatrzeniu odwołania R.K. od decyzji nr [...] z [...] grudnia 2002 r. Dyrektora Oddziału Terenowego nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. stwierdzającej nie nabycie uprawnień do osobnej kwatery stałej, utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji podał, że skarżąca nie zamieszkiwała wspólnie w kwaterze z żołnierzem zawodowym w chwili jego śmierci a zatem nie spełniła warunku dla uzyskania prawa do kwatery. W chwili śmierci męża skarżąca była zameldowana przy ul. [...] w W., który to lokal nie był kwaterą stałą a zatem nie została spełniona decydująca o nabyciu uprawnień przesłanka z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., Nr. 42, poz. 368). Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła R.K. podnosząc, że stanowisko odnośnie ekwiwalentu za zwolnioną kwaterę (zawarte w uzasadnieniu decyzji) jest dla niej krzywdzące. Wskazała, że po śmierci męża należny ekwiwalent zmniejszył się do 1/3 wartości pierwotnej a decyzja organu pozbawia ją nawet uprawnień do tej skromnej części ekwiwalentu, który jest związany z posiadaniem uprawnień do kwatery. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego powyższa skarga stała się – na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1271 ze zm.) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. W myśl zasady dwuinstacyjności organ odwoławczy mający zgodnie z art. 138 kpa kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy oznacza, iż organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej (vidé: Komentarz Kodeks Postępowania Administracyjnego, B. Adamiak – J. Borkowski, Wyd. C.H. Beck, k.593). Z uzasadnienia decyzji wynika, że małżonkowie K. od 2 października 1998 r. posiadali spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a w dniu [...] czerwca 1999 r. zdana została zajmowana dotychczas kwatera stała w G.. Mimo wskazanych okoliczności przy rozstrzyganiu sprawy dotyczącej nabycia uprawnień do kwatery przez wdowę po żołnierzu, organ drugiej instancji nie badał, gdzie było faktyczne miejsce zamieszkania małżonków w chwili śmierci żołnierza tj. miejsce gdzie mieściło się ich centrum życiowe (zameldowanie nie jest równoznaczne z miejscem faktycznego zamieszkania), a oparł się jedynie na wynikającym z aktu zgonu zapisie o miejscu zamieszkania zmarłego, nie bacząc, że jest to adres kwatery stałej, zdanej organom wojskowym trzy lata wcześniej. Zmiana przepisów w trakcie postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 5 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa, ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych oraz niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2002 r., Nr. 240, poz. 2055), miała znaczenie, gdyż organ drugiej instancji był zobowiązany stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji, tj. art. 23 w brzmieniu uwzględniającym zmianę wprowadzoną powołaną wyżej ustawą. Powołane w uzasadnieniu decyzji orzeczenie Sądu Najwyższego odnosi się do innego stanu rzeczy. Ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii, które były przedmiotem rozpoznania w postępowaniu administracyjnym. Ograniczenie się organu drugiej instancji tylko do kontroli zasadności argumentów decyzji pierwszej instancji, bez ponownego rozpoznania sprawy merytorycznie w jej całokształcie (rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu) oznacza naruszenie zasady dwuinstancyjności. Naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów art. 7, 77 i 80 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stanowi podstawę uchylenia decyzji organu drugiej instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr. 153, poz. 1270).