I SA 869/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech Asesor WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wznowienia postępowania o podział nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz I. P. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. P. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] umarzające postępowanie odwoławcze w sprawie zażalenia wniesionego przez skarżącego oraz E. P., A. K. i J. P. na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, iż żalącemu się nie przysługiwał w niniejszym postępowaniu przymiot strony. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się - z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R. w imieniu której działał jako – Prezes Spółdzielni – A. S., zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiących własność w/w Spółdzielni. Decyzja ta stała się ostateczną. W dniu [...] listopada 2002 r. na wniosek I. P. ( członka i poprzedniego Prezesa wspomnianej Spółdzielni ) Prezydent Miasta [...] wznowił postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości stanowiących własność Spółdzielni "[...]". W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że zapadło ono z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności faktycznych i dowodów, istniejących a nie znanych organowi w dniu orzekania tj. treści postanowienia Sądu Rejonowego W. [...] Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] października 2002 r. sygn. akt [...] odmawiającego dokonania w rejestrze sądowym wpisu osoby A. S. jako Prezesa Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R. a tym samym braku umocowania w/w do występowaniu w imieniu Spółdzielni w postępowaniu administracyjnym. Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. [...] Prezydent Miasta [...] – w oparciu o przepis art. 152 § 1 k.p.a. - wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] listopada 2002 r. zatwierdzającej podział nieruchomości zaś w dniu [...] grudnia 2002 r. - z mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – zawiesił postępowanie w sprawie, stojąc na stanowisku, że rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd zagadnienia wstępnego, dotyczącego właściwej reprezentacji Spółdzielni. Powyższe postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości zostało z urzędu podjęte przez organ w dniu [...] stycznia 2003 r. i w tym samym dniu Prezydent Miasta [...] – również z urzędu -wydał postanowienie nr [...] uchylające postanowienie o wstrzymaniu wykonania w/w decyzji zatwierdzającej podział. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że ponieważ zaistniały w sprawie nowe okoliczności polegające na podjęciu przez Radę Nadzorczą Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R. uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. potwierdzającej wybór A. S. na stanowisko Prezesa Zarządu Spółdzielni, Prezydent Miasta [...] uznał, iż tym samym A. S. jest osobą upoważnioną do działania w imieniu i na rzecz Spółdzielni. Od powyższego postanowienia zostało wniesione m. in. przez I. P. zażalenie, w którym żalący się zakwestionował okoliczność, aby A. S. był legalnym Prezesem Spółdzielni. Wskazał przy tym, że przed Sądem Okręgowym w R. zawisł proces, m. in. z jego pozwu, o unieważnienie uchwał organów Spółdzielni na podstawie których zostali wybrani członkowie Rady Nadzorczej Spółdzielni i A. S. na stanowisko jej Prezesa. Ponadto podniósł, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz. U. Nr 17, poz. 209 ze zm. ) Spółdzielnia – w przypadku zmiany danych podlegających ujawnieniu w Krajowym Rejestrze Sądowym - zobowiązana jest do złożenia wniosku do sądu o wpis i nie może powoływać się wobec osób trzecich, działających w dobrej wierze, na dane które nie zostały wpisane do rejestru. Żalący się twierdził także, że wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości na wniosek nieuprawnionej do reprezentacji Spółdzielni osoby, rodzi obawy niektórych członków Spółdzielni ( w tym jego ), że zostaną naruszone ich interesy i dobra materialne i w tym upatrywał swój interes prawny do uczestniczenia w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] umorzyło postępowanie odwoławcze zauważając, iż uchwałą nr [...] Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]’ w R. Prezesem tej spółdzielni został A. S. a w związku z tym on jest osobą upoważnioną do jej reprezentacji. Jednocześnie Kolegium odmówiło żalącemu się przymiotu strony w tym postępowaniu ze względu na brak interesu prawnego. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Sądu przez I. P. W skardze powtórzono zarzuty zawarte w zażaleniu a ponadto to skarżący powołał się – uzasadniając swój interes prawny w uczestniczeniu w przedmiotowym postępowaniu – na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadły w sprawie IV SA 2349/98. Ponadto na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. I. P. przedłożył do akt sprawy prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia [...] maja 2004 r. (sygn. akt [...] ([...]) zapadły w sprawie z powództwa E. P., I. P., A. K. i R. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R. o uchylenie uchwał, z którego wynikało, że Sąd uchylił uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia członków Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R. numer [...], [...] i [...] z dnia [...] października 2001 r. oraz z dnia [...] września 2002 r. numer [...], [...] i [...], które m. in. potwierdzały odwołanie z funkcji Prezesa Spółdzielni I. P. z jednoczesnym powołaniem na to stanowisko A. S. Skarżący załączył także do skargi odpis z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący w/w Spółdzielni zaświadczający, że to on jest jej Prezesem i na rozprawie sadowej, która odbyła się w dniu 14 grudnia 2004 r. poparł przedmiotową skargę także w imieniu Spółdzielni. Dodatkowo też wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym wszystkie pisma i wnioski składał jako Prezes Spółdzielni, ale organy nieuwzględniały tego faktu i traktowały go jedynie jako osobę prywatną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy prawa spółdzielczego nie dają podstaw do udziału w postępowaniu administracyjnym członków spółdzielni w charakterze stron postępowania w sprawie prowadzonej z udziałem spółdzielni a dotyczącej interesu prawnego tej osoby prawnej, wynikającego z prawa własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz Spółdzielni. Wskazane w skardze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2000 r. ( sygn. akt IV 2349/98 ) również potwierdza powyższą regułę, choć w okolicznościach sprawy będącej przedmiotem powyższego rozstrzygnięcia, Sąd wyjątkowo przyjął odmienny pogląd. Uzasadnił go w tym przypadku wpływem konkretnej decyzji administracyjnej na kwestie mające istotne znaczenie dla praw członka spółdzielni do korzystania przez niego z lokalu mieszkalnego. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodziła zatem – w ocenie składu orzekającego – I. P. jako osoba fizyczna będąca członkiem Spółdzielni nie miał interesu prawnego do uczestniczenia zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym. Należy jednak zwrócić uwagę, że skarżący wnioski swoje wnoszone w postępowaniu administracyjnym formułował jako Prezes Spółdzielni "[...]." Świadczy o tym treść tych wniosków, składanych nawiasem mówiąc wielokrotnie na papierze firmowym Spółdzielni oraz wszczęcie - na jego wniosek - postępowania o wznowienie postępowania zatwierdzającego podział nieruchomości. Podkreślenia przy tym wymaga zaistniała sprzeczność pomiędzy sentencją postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2002 r. o wznowieniu "na żądanie Pana I. P." powyższego postępowania a uzasadnieniem orzeczenia. Z treści sentencji można bowiem wnioskować, że postępowanie dotyczące nieruchomości stanowiącej własność Spółdzielni wznowiono na wniosek osoby fizycznej, natomiast uzasadnienie tego postanowienia wskazuje, że postanowienie to dotyczy sytuacji prawnej Spółdzielni. W świetle powyższego, biorąc także pod uwagę oświadczenie złożone na rozprawie sądowej przez skarżącego, że wnioski w postępowaniu administracyjnym składał w imieniu Spółdzielni oraz uwzględniając skutki zapadłego w dniu [...] maja 2004 r. w/w prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w R. należało uznać, że umorzenie postępowaniu odwoławczego, wywołanego zażaleniem wniesionym przez I. P. było co najmniej przedwczesne. Organ odwoławczy winien rzetelnie ustalić w jakim charakterze skarżący istotnie działał w niniejszym postępowaniu. Podkreślenia przy tym wymaga dodatkowo okoliczność o charakterze proceduralnym, powodująca niedopuszczalną z punktu widzenia procedury administracyjnej sytuację polegającą na tym, że choć powyższe postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek skarżącego, pozostaje ono nadal w toku ( nie zostało umorzone ) a wnioskodawcy odmówiono w nim statusu strony. Z tych powodów Sąd uznał skargę za zasadną bowiem na obecnym etapie sprawy nie była ani jasna konstrukcja proceduralna prowadzonego postępowania o wznowienie postępowania a w szczególności zachodziła konieczność dokładnego zbadania w jakim charakterze działał w nim skarżący. Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.