I SA 887/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-05
Skład orzekający: Cezary Pryca, Monika Nowicka, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła grunty rolne, podlega komunalizacji na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, w sytuacji gdy plany zagospodarowania przestrzennego są niejednoznaczne lub sprzeczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły prawo, wydając decyzję w oparciu o niejednoznaczne lub sprzeczne części planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku sprzeczności między częścią opisową a graficzną planu, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia rzeczywistych ustaleń planu, a następnie wydać rozstrzygnięcie oparte na jednoznacznej treści planu. Niejasna mapa graficzna, bez objaśnień, nie może stanowić podstawy do wydania decyzji. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Gmina Miasto L. zaskarżyła decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o odmowie komunalizacji nieruchomości. Gmina argumentowała, że część nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się na terenach zielonych, a zatem podlegała komunalizacji. Organy administracji odmówiły komunalizacji, wskazując, że nieruchomość stanowiła grunty rolne zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i została przekazana do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa przez organy obu instancji.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA -Cezary Pryca Sędziowie WSA -Monika Nowicka (spr.) WSA - Elżbieta Sobielarska Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta L. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji nieruchomości położonej w L. przy ulicy [...] 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina Miasto L. wniosła o uchylenie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] o odmowie komunalizacji nieruchomości położonej w L. przy ulicy [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...], domagając się jednocześnie uchylenia decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, że ponieważ cała w/w nieruchomość stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. grunty rolne, nie podlegała ona komunalizacji na zasadzie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. ).
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się - z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Jak wynika ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Wojewoda [...], działając w oparciu o przepis art. 11 ust.1 pkt 3 wyżej cytowanej ustawy komunalizacyjnej, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy samego prawa przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej w L. przy ulicy [...], w skład której wchodziły działki oznaczone nr [...] o pow. [...] m. kw., [...] o pow. [...] m kw., [...] o pow. [...] m kw., [...] o pow. [...] m kw., [...] o pow.[...] m kw., [...] o pow. [...] m. kw., [...] o pow. [...] m kw., [...] o pow. [...] m. kw., [...] o pow. [...] m kw. i [...] o pow. [...] m. kw.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że zgodnie z obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej planem zagospodarowania przestrzennego województwa miejskiego [...] powyższa nieruchomość znajdowała się na terenach o funkcji rolniczej. W związku z tym wchodziła w zasób Państwowego Funduszu Ziemi i z tej przyczyny – na zasadzie przepisu art. 11 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy – nie podlegała komunalizacji.
Nadmieniono także, iż decyzjami Wojewody [...] z lat 1995 – 1997 ( wymienionymi szczegółowo w decyzji) przedmiotowe działki zostały przekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( Dz. U. z 1995 r. Nr 57, poz. 299 ze zm. ). Decyzje te zostały doręczone Wydziałowi Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta L. i nie były przez skarżącą kwestionowane. W rezultacie stały się ostateczne.
W odwołaniu od powyższej decyzji Gmina Miasto L., powołując się na pismo Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta L. z dnia 7 maja 2001 r. podniosła, że działki o numerach [...] i [...] w dniu 27 maja 1990 r. znajdowały się na terenach zielonych a zatem w części podlegały komunalizacji.
Ponadto odwołująca się zauważyła, że decyzją organu I instancji nie została doręczona jej pełnomocnikowi a poza tym – zdaniem Gminy – ponieważ Prezydent Miasta L., jest reprezentantem Gminy Miasta L., nie powinien jednocześnie reprezentować w postępowaniu komunalizacyjnym Skarbu Państwa, gdyż interesy Skarbu Państwa i gminy są sprzeczne.
Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody.
Podzielając w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia ustalenia i wnioski organu I instancji Komisja dodatkowo podniosła, że ze znajdujących się w aktach sprawy wyrysów planów zagospodarowania przestrzennego województwa [...] nie wynika, aby części wskazanych w odwołaniu działek znajdowały się w dniu 27 maja 1990 r. na terenach o innym przeznaczeniu niż rolne. Pozostawanie zaś w 1990 r. pozostałych działek na terenach o funkcji rolniczej jest poza sporem.
Podkreślono przy tym, iż decyzje z lat 1995 – 1997 Wojewody [...] o przekazaniu niniejszych gruntów Agencji Rolnej Skarbu Państwa były doręczone Gminie i nie były przez nią kwestionowane. Aktualnie zresztą Agencja zbyła w/w działki na rzecz osób trzecich. Wskazano też, że zgodnie z obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego województwa nadal wszystkie w/w działki znajdują się w całości na terenach o użytkowaniu rolniczym.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu Komisja stwierdziła, że – w świetle obowiązujących przepisów prawa a to ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46, poz. 543 ze zm. ) oraz ustawy o samorządzie terytorialnym z dnia 8 marca 1990r . – występowanie w postępowaniu komunalizacyjnym zamiast i w zakresie właściwości zastrzeżonych dla Prezydenta miasta na prawach powiatu przez inne podmioty byłoby sprzeczne z prawem.
Odnośnie zarzutu nie doręczenia pełnomocnikowi wnioskodawczyni decyzji Wojewody organ odwoławczy podniósł, iż z treści upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 1998 r. wynika, że wymieniona w tym upoważnieniu osoba Z.S. została upoważniona wyłącznie do podpisywania w imieniu Prezydenta Miasta enumeratywnie wymienionych w treści upoważnienia pism i wniosków, natomiast nie została ona ustanowiona pełnomocnikiem w rozumieniu przepisu art. 40 § 2 k.p.a., mogącym skutecznie występować w imieniu Gminy w postępowaniu administracyjnym.
Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Sądu, w której skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd władny jest stwierdzić nieważność bądź uchylić zaskarżoną decyzję z przyczyn wskazanych w przepisie art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli organ administracyjny dopuścił się naruszenia prawa.
W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce przez organy obu instancji naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim za niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której treść planu zagospodarowania przestrzennego ujęta w części opisowej pozostaje w sprzeczności z treścią zawartą w części graficznej. Stwierdzenie tego rodzaju okoliczności w niniejszej sprawie nie uprawniało organu do wydania decyzji w oparciu o tę część planu, która była dla niego korzystna. Należało najpierw przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe i ustalić jakie były rzeczywiste ustalenia powyższego planu a następnie - w oparciu o jednoznaczną jego treść - wydać rozstrzygnięcie.
Zwrócić trzeba także uwagę, iż kserokopia odpowiedniego fragmentu mapy, będącej graficznym ujęcie w/w planu nie zawiera żadnych objaśnień i tak na prawdę to nie wiadomo na jakiej podstawie organ wyprowadził wniosek, że z wyrysu tego nie wynika by części działek o numerach [...] i [...] znajdowały się przed dniem 27 maja 1990 r. na terenach o innym przeznaczeniu niż rolne. Mapa ta – jak wspomniano – nie określa w jaki sposób zostały na niej oznaczone grunty rolne a w jaki sposób pozostałe tereny.
Rozpatrując niniejszą sprawę i nie będąc związanym granicami skargi, Sąd z urzędu także zauważył, że obecnie działka o numerze [...] stanowi własność małżonków Z. i J.S., którzy nabyli ją w 2000 r. Choć nabycie to nastąpiło po dacie 27 maja 1990 r. należało by rozważyć, czy osoby te nie mają jednak interesu prawnego do występowania w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu komunalizacyjnym. Nabycie bowiem przez nich przedmiotowej działki nastąpiło od Towarzystwa Obrotu Nieruchomościami [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., działającą w imieniu Oddziału Terenowego w W. Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, która sprzedawała powyższy grunt jako grunt rolny. W przypadku, gdy obecnie zostało poddane w wątpliwość przeznaczenia powyższego gruntu oraz uprawnień do niego osoby zbywcy, należało by rozważyć czy aktualni właściciele gruntu nie są osobami zainteresowanymi pod względem prawnym rozstrzygnięciem jakie zapadnie w przedmiotowym postępowaniu.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi dotyczących kwestii procesowych, Sąd uznał je za nieuzasadnione i w tym zakresie podzielił stanowisko Komisji Uwłaszczeniowej zawarte w zaskarżonej decyzji.
W szczególności podkreślenia wymaga, że podjęta w związku z wystąpieniem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwała siedmiu sędziów, na którą powołuje się skarżąca, dotyczyła innej sytuacji niż ta, w której znalazł się Prezydent Miasta L. w przedmiotowej sprawie.
W powyższej uchwale bowiem, podjętej w dniu 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03 ( ONSA 2003/4/115 ) stwierdzono, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt. 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta.
W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta L. jako prezydent miasta na prawach powiatu nie był organem, który wydawał w sprawie decyzję merytoryczną a zatem jego sytuacja była odmienną niż w sprawie przedstawionej w w/w uchwale.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c w związku z art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło