I SA 916/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA - Monika Nowicka WSA - Elżbieta Sobielarska Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] października 2002 roku numer [...] Burmistrza Gminy [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z [...] października 2002 roku numer [...] Burmistrza Gminy [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] oznaczona numerem hipotecznym [...] miała urządzoną księgę hipoteczną pod nazwą " W mieście W. przy ulicy [...] pod numerem [...]" i w której w dziale drugim jako właściciel w/w nieruchomości ujawniony był L.T. Nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. 50, poz.279). Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lipca 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. nie przyznało dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej numerem hipotecznym [...] oraz stwierdziło przejście na własność Skarbu Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Orzeczenie administracyjne zostało skierowane do I Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego w W. Postanowieniem z dnia [...] lutego 1960 roku numer [...] Sąd Powiatowy dla [...] postanowił wpisać Skarb Państwa, jako właściciela nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] numer hipoteczny [...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z [...] stycznia 1991 roku, wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po zmarłym w dniu [...] grudnia 1950 roku L.T. nabył w całości syn A.T. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z [...] października 1988 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po zmarłym w dniu [...] września 1988 roku A.T. nabyli: E.T., T.T. i K.T. po [...] części każdy z nich. W dniu 15 listopada 1999 roku M.M. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] lipca 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. Decyzją z dnia [...] listopada 2000 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] lipca 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. Decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję z [...] listopada 2000 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z [...] lipca 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. W dniu 14 marca 2001 roku M.M., K.T., E.T. i T.T. wystąpili z wnioskiem do Burmistrza Gminy [...] o zwrot nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] (dawny numer [...]) i wskazali, że decyzją z [...] lutego 2001 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z [...] lipca 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. Aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2001 roku Repertorium A Nr.[...] T.T., K.T. i E.T. sprzedali M.M. z przysługujących im udziałów w prawach i roszczeniach do nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] numer hipoteczny [...] udziały wynoszące po [...] części z udziałów wynoszących po [...] części a M.M. zobowiązał się do nieodpłatnego reprezentowania sprzedających w sprawie zwrotu nieruchomości objętych aktem notarialnym. Nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] oznaczona numerem hipotecznym [...] obecnie wchodzi w skład działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...], [...]-część, [...]-część, [...]-część, [...] stanowiących własność Gminy [...] oraz działki oznaczonej numerem [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Burmistrz Gminy [...], po rozpatrzeniu wniosku M.M. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ulicy [...], odnośnie części gruntu stanowiącego własność Gminy [...] wchodzącego w skład działek oznaczonych numerami [...], [...], [...]-część, [...]-część, [...]-część, [...] postanowił umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, a w zakresie części gruntu wchodzącego w skład działki numer [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa stwierdził swoją niewłaściwość. Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z [...] października 2002 roku numer [...] Burmistrza Gminy [...]. Na decyzję z dnia [...] marca 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.M. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że ostateczną decyzją z [...] lutego 2001 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z [...] lipca 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W., a więc zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W szczególności należy podkreślić, że decyzja z [...] października 2002 roku numer [...] Burmistrza Gminy [...], w zakresie objętym treścią punktu 1 tej decyzji, wskazuje jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przepis art.105 § 1 k.p.a. Stosownie do brzmienia art.105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego wtedy, gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art.105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Tak więc z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art.1 pkt.1 k.p.a. Z tym, że przyczyny powodujące, iż sprawa będąca przedmiotem postępowania utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania dzieli się na podmiotowe i przedmiotowe. W tym stanie rzeczy w orzecznictwie sądowym uznaje się, że jeżeli organ administracji publicznej w oczywisty sposób stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź, gdy ustali, że nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego, władny jest do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego ( vide wyrok NSA z 9.03.2000 r. IV S.A. 12/98 niepublikowany, wyrok NSA z 24.04.2003 r III S.A. 2225/01 Biul. Skarb. 2003/6/25). W orzecznictwie oraz w literaturze zwraca się uwagę na istotną różnicę między bezprzedmiotowością postępowania a bezzasadnością żądania strony. Najogólniej rzecz ujmując bezzasadność żądania strony oznacza brak ustawowych przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku strony postępowania administracyjnego ( vide wyrok NSA z 6.05.1988 r IV S.A. 251/88 ONSA 1989/1/8, Postępowanie administracyjne zagadnienia podstawowe, W. Chróścielewski, J.P. Tarno- Warszawa 2002 s.114). Ewentualny brak ustawowej przesłanki warunkującej uwzględnienie żądania zgłoszonego we wniosku nie czyni prowadzonego postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, lecz oznaczać może jedynie bezzasadność żądania strony. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz uwzględniając zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdzić należy, że organ administracji publicznej nie miał podstaw do uznania, że postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, a tym samym nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.7 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w taki sposób aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] o numerze hipotecznym [...] objęta była działaniem dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. 50, poz.279). Nadto z akt sprawy wynika, że w dniu 14 marca 2001 roku M.M., K.T., E.T. i T.T. wystąpili z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] (obecnie [...]). Natomiast z treści decyzji z [...] października 2002 roku numer [...] Burmistrza Gminy [...] wynika, że wskazana decyzja zapadła po rozpatrzeniu wniosku M.M. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ulicy [...]. Należało więc wyjaśnić, jaki wniosek, jakiej treści był przedmiotem postępowania administracyjnego oraz jakie osoby były wnioskodawcami. Ponadto należy wskazać, że decyzja z [...] lutego 2001 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]., uchylająca decyzję tegoż organu z [...] listopada 2000 roku numer [...] i stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego z [...] lipca 1951 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej w W. nie przesądza o tym, że były właściciel bądź jego spadkobiercy złożyli w ustawowym terminie wniosek w trybie art.7 ust. 1 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta W. Z akt sprawy nie wynika, aby organ administracji publicznej poczynił ustalenia w zakresie dotyczącym złożenia wniosku dekretowego przez byłego właściciela bądź jego spadkobierców. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1lit.c, art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.