I SA 963/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-06
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Maria Wiśniewska, Elżbiet Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej, wydana wobec pracownika służby zdrowia, może zostać utrzymana w mocy, jeśli ostatnim zakładem pracy, w którym miał kontakt z czynnikiem szkodliwym, była spółdzielnia pracy, mimo że pracownik w międzyczasie prowadził własną działalność gospodarczą i przebywał na urlopach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej była prawidłowa. Spełnione zostały obie przesłanki: rozpoznane schorzenie odpowiada chorobie z wykazu, a jego przyczyna leży w czynnikach szkodliwych występujących w środowisku pracy. W przypadku pracowników służby zdrowia nie jest wymagane wskazanie konkretnego źródła zakażenia ani dokładnego czasu jego wystąpienia. Ostatnim zakładem pracy, gdzie występowały czynniki szkodliwe, była spółdzielnia, a późniejsza działalność gospodarcza stwarzała mniejsze ryzyko.Stan faktyczny
Spółdzielnia Pracy wniosła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu u Pani A. F. choroby zawodowej. Spółdzielnia podnosiła, że Pani A. F. nie pracuje w niej od 1991 r., a ostatnią jej pracą była własna działalność gospodarcza. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując spółdzielnię jako ostatni zakład pracy, gdzie Pani A. F. miała kontakt z czynnikiem szkodliwym, mimo późniejszej działalności gospodarczej. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po reformie sądownictwa administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Maria Wiśniewska WSA Elżbiet Lenart /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Pracy "[...]" w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją nr. [...] z dnia [...] marca 2003r., wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa oraz § 1 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr. 65 poz.294 z późn .zm.) - po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółdzielni Pracy "[...]" w [...] - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2003r.nr. [...] o stwierdzeniu u Pani A. F. choroby zawodowej – [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że A. F. pracowała jako pielęgniarka w latach 1969-1991 w różnych miejscach pracy. Najpierw - od [...] września 1969r. do [...] lutego1976r.- pracowała w Szpitalu [...] przy ul. [...] w W. na stanowisku pielęgniarki instrumentariuszki w Bloku Operacyjnym. W tym czasie urodziła dziecko i w dniach od 31 grudnia1971r. do 30 września 1972r. przebywała na urlopie bezpłatnym na wychowanie dziecka .Następnie od [...] marca 1976r. do [...] lutego 1984r. pracowała w Szpitalu Klinicznym im [...] przy ul. [...] w W. również na stanowisku pielęgniarki instrumentariuszki w Bloku Operacyjnym a następnie jako pielęgniarka oddziałowa. Pracując w w/w szpitalach , podczas wykonywania swoich obowiązków , miała ona stały kontakt z biologicznym materiałem zakaźnym ( krew, mocz , wydzieliny). W dniu [...] listopada 1978r. urodziła drugie dziecko i w związku z tym przebywała na urlopie macierzyńskim i wychowawczym do dnia 14stycznia 1982r.). Będąc na tym urlopie - w dniach od [...] lutego1978r. do [...] grudnia 1981r.- pracowała na niepełny etat w [...] Spółdzielni Pracy "[...]" w [...], w gabinecie chirurgii plastycznej , wykonując wszelkie iniekcje i wlewy potrzebne przy operacjach plastycznych. Następnie od [...] stycznia1982r do [...] marca 1991r. pracowała w w/w spółdzielni na pełny etat dokonując iniekcji i pobierając krew od pacjentów. Od dnia 25 marca A. F. nie pracowała już w zawodzie pielęgniarki pomagając mężowi w prowadzeniu jego działalności gospodarczej i prowadząc własną działalność gospodarczą- handel obwoźny i prowadzenie pensjonatu.
W dniach [...] luty 2001r. przebywała ona w Wojewódzkim Szpitalu [...] w [...], gdzie stwierdzono u niej stan po przebytym [...] i skierowano ją do Poradni Chorób [...] w Szpitalu [...]. W czasie pobytu w Wojewódzkim Szpitalu [...] w [...] w dniach [...] luty 2001r. i [...] marca 2001r. rozpoznano u niej przewlekłe [...]. A. F. wypełniła wniosek " zgłoszenie choroby zawodowej "i przeprowadzono dochodzenie [...]. Następnie Wojewódzki Szpital [...] w [...] wydał orzeczenie lekarskie nr[...] o rozpoznaniu u niej choroby zawodowej – [...].
Wobec tego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003r.nr. L.dz. [...] o stwierdził u pani A. F. chorobę zawodową –[...], wymienioną w poz. [...] wykazu chorób zawodowych , stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.( Dz.U.nr.65 poz.294). Przyjął też, że ostatnim zakładem pracy, w którym, w czasie wykonywania obowiązków zawodowych, miał miejsce kontakt pani A. F. z biologicznym materiałem [...] była [...] Spółdzielnia Pracy "[...]" w [...]. W oparciu o w/w ustalenia uznał za zasadne potwierdzenie związku przyczynowego między charakterem jej pracy zawodowej a rozpoznaną u niej chorobą o etiologii [...].
Od decyzji tej odwołała się [...] Spółdzielnia Pracy "[...]" w [...].
Podnosiła ,że pani A. F. nie pracuje w spółdzielni od 1991r.i ostatnim jej miejscem pracy była prowadzona przez nią własna działalność gospodarcza. Ponadto organ nie ustalił okresu, w jakim nastąpiło zakażenie oraz jego miejsca.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] nie uwzględnił odwołania i decyzją nr. [...] z dnia [...] marca 2003r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyjaśnił ,że decyzję w sprawie choroby zawodowej przesyła się zakładowi pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową, a w niniejszej sprawie tym zakładem była przedmiotowa spółdzielnia. Dodał też ,że pani A. F. – pracując jako pielęgniarka - należała do grupy zawodowej , której warunki pracy stwarzały wysokie ryzyko zakażenia się [...] .Biorąc pod uwagę specyfikę zakażenia się [...], działalność gospodarcza ( prowadzenie pensjonatu i handel odzieżą ) nie stwarza ryzyka zakażenia się [...], ponadto nie jest możliwe dokładne określenie czasu i miejsca zakażenia , gdyż 80% zachorowań przebiega bezobjawowo.
Na powyższą decyzję ostateczną [...] Spółdzielnia Pracy "[...]" w [...] złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego , w której podnosiła dotychczasowe zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje:
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się - na zasadzie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr. 153 poz.1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Podkreślić należy , że sąd administracyjny , stosownie do przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr. 153 poz.1296 ), jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza , że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał , że niniejsza skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Zgodnie z § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. nr. 65 poz. 294 z późn. zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem , że zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych , o którym wyżej mowa, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej. W w/w wykazie pod pozycją [...] widnieje zapis choroby [...] i [...], w skład których wchodzi [...]. Ponadto A. F. pracowała jako pielęgniarka, a więc w grupie zawodowej szczególnego ryzyka na zagrożenie zakażeniem się [....] i [...]. W przypadku zakażenia pracownika służby zdrowia nie jest wymagane wskazanie osoby stanowiącej źródła zakażenia , ani czasu w którym do niego doszło. Organy prawidłowo przeanalizowały całość zebranej w sprawie dokumentacji : orzeczenia lekarskiego, dochodzenia [...], dokumentacji medycznej, przebiegu pracy zawodowej i wydały właściwą decyzje o stwierdzeniu u pani A. F. choroby zawodowej. Niewątpliwy również jest fakt, że ostatnim zakładem pracy , w którym, w czasie wykonywania obowiązków zawodowych, miał miejsce kontakt pani A. F. z biologicznym materiałem [...] była [...] Spółdzielnia Pracy"[...]" w [...]. Późniejsze prowadzenie przez nią działalności gospodarczej, przebyte porody i zabieg operacyjny stwarzają wielokrotnie mniejsze zagrożenie zakażeniem się [...] i [...] niż praca w grupie ryzyka. Zgodnie z § 10 ust.3 pkt.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr. 65 poz.294 z późn .zm.) organ sanitarny przesłał decyzję o stwierdzeniu u pani A. F. choroby zawodowej do zakładu pracy , w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową- w tym przypadku do [...] Spółdzielnii Pracy"[...]" w [...]. Sam fakt przesłania decyzji nie przesądza o tym , że w tym zakładzie doszło do zarażenia chorobą zawodową i nie narusza dobrego imienia zakładu. Wynika to wprost z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na przykład – wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2001r. w sprawie sygn. akt I S.A. 1780/0 , w którym Sąd stwierdził : "Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej doręcza się zakładowi pracy, w którym pracownik był ostatnio narażony na działanie czynnika wywołującego rozpoznaną chorobę zawodową. Jeżeli powyższe doręczenie odczytywać jako wskazanie zakładu pracy , to tylko zakładu , w którym występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia , nie zaś zakładu , w którym doszło do zakażenia. Chodzi tylko o to , gdzie pracownik był narażony na działanie czynnika szkodliwego, nie zaś o to , na czyją rzecz wykonywał pracę, i który pracodawca będzie ponosić świadczenia z tytułu choroby zawodowej." Podobnie stwierdził NSA w wyroku z dnia 4 listopada 1998r. w sprawie sygn. akt I S.A.1180/98 : "Przesłanie decyzji stosownie do § 10 ust.3 pkt.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz.U. nr. 65 poz.294 z późn .zm.) – poza oczywistymi przypadkami – nie stanowi wskazania zakładu , w którym doszło do zachorowania , gdyż organy inspekcji sanitarnej mają tylko ustalić , gdzie występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia, w sytuacji zaś równoległego zatrudnienia w warunkach ryzyka zawodowego nie są zobowiązane dokonywać wyboru zakładu." Ponieważ obie decyzje są wydane w sposób prawidłowy, dlatego też Sąd, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło