I SA 98/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca spr. Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Daniela Kozłowska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. R. G. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości położonej we wsi G. 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję z [...] sierpnia 2001 r. numer [...] Wojewody [...]; 2/ zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2001 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnika Gminy G. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z [...] maja 1980 roku numer [...] Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w K. ustalono lokalizację szczegółową inwestycji o nazwie kopalnia "J." w G. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnik Gminy G., działając na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. z przeznaczeniem pod budowę kopalni "J." szeregu nieruchomości położonych w G., w tym nieruchomości oznaczonej, jako działki numer [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych, stanowiących przedmiot współwłasności W. i J. małżonków S. oraz zobowiązał Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w K. do wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W piśmie z dnia 7 października 1998 roku numer [...] Prokuratura Rejonowa w K. wskazała, że dysponowała aktami Urzędu Gminy w G. i aktami Dyrekcji Okręgowych Dróg Publicznych, dotyczącymi wypłaty rolnikom odszkodowań za wywłaszczony grunt. W piśmie z dnia 30 listopada 1998 roku Bank Spółdzielczy w G. wskazał, ze dokumenty dotyczące wypłaty odszkodowań za wywłaszczony grunt uległy zniszczeniu. Pismami z dnia [...] listopada 2000 roku numer [...] Archiwum Zakładowe [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. oraz z [...] grudnia 2000 roku numer [...] Archiwum Państwowe w K. poinformowały organ prowadzący postępowanie administracyjne, iż nie posiadają akt postępowania wywłaszczeniowego zakończonego decyzją Naczelnika Gminy G. z [...] sierpnia 1982 roku. Do akt postępowania administracyjnego załączono notarialnie poświadczone oświadczenie z 15 grudnia 2000 roku byłego dyrektora KOSD w K. T. M. i oświadczenie z 6 marca 2001 roku byłego Naczelnika Gminy w G. T. N. W dniu 5 kwietnia 2001 roku w [...] Urzędzie Wojewódzkim w K. przesłuchano w charakterze świadka S. C. i J. G. W dniu 19 kwietnia 2001 roku w [...] Urzędzie Wojewódzkim w K. odbyła się rozprawa administracyjna mająca na celu wyjaśnienie okoliczności związanych z przeprowadzeniem postępowania wywłaszczeniowego zakończonego decyzją z [...] sierpnia 1982 roku Naczelnika Gminy G. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnika Gminy G. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Wojewody [...]. Na decyzję z dnia [...] listopada 2001 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł C. S. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie dawał podstaw do odmowy stwierdzenia nieważności oraz wskazał, że przesłuchani w sprawie świadkowie nie mówili prawdy, a także podniósł, iż brak jest dowodów na okoliczność doręczenia decyzji Naczelnika Gminy G. właścicielom wywłaszczonej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze ogólnym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a. zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem zgromadzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i istotne okoliczności, stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje o wadliwości decyzji. Ponadto należy stwierdzić, że z zasadą prawdy obiektywnej w ścisłym związku pozostaje także zasada swobodnej oceny dowodów. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest ocena wiarygodności i mocy dowodowej według własnej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania o wartości dowodowej poszczególnych dowodów i ich wpływie na ustalenie stanu faktycznego. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wyłączenia w postępowaniu nadzorczym ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a więc zasady te znajdują zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Oczywistym jest, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy określona decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organ w postępowaniu nadzorczym nie jest władny do rozpatrywania sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. ( vide wyrok NSA z 22.05.1987 r IV S.A. 1062/86, ONSA 1/87 poz.35, wyrok NSA z 14.08.1987 r IV S.A. 393/87, ONSA 1/90 poz.1). Z akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania nadzorczego była ostateczna decyzja z [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnika Gminy G. dotycząca wywłaszczenia szeregu nieruchomości położonych w G., w tym także nieruchomości oznaczonej jako działki numer [...] i [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, a stanowiącej przedmiot współwłasności W. i J. małżonków S. Z wymienionej wyżej decyzji wynika, że wywłaszczenie nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę kopalni "J.". Poza sporem pozostaje okoliczność, że inwestycja w postaci budowy kopalni "J." została zrealizowana. Ostateczna decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika Gminy G. wydana została w oparciu o przepisy ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami). Z tych względów postępowanie nadzorcze miało dać odpowiedź na pytanie, czy w trakcie postępowania wywłaszczeniowego organ administracji publicznej naruszył przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania administracyjnego w sposób dający podstawę do uznania, iż zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. W oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dokumentacyjny stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, iż organ administracji publicznej wyczerpał wszystkie możliwości poszukiwania akt postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydana została decyzja objęta kontrolą w postępowaniu nadzorczym. W szczególności wskazać należy na treść pisma Prokuratury Rejonowej w z 7 października 1998 roku numer [...], z którego wynika, że organ ten dysponował aktami Urzędu Gminy w G. oraz aktami Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych, dotyczącymi wypłacenia wywłaszczonym rolnikom odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt. Koniecznym więc jest ustalenie, czy Prokuratura Rejonowa w K. dysponuje tymi aktami bądź kserokopiami akt, ewentualnie organ ten winien umożliwić ustalenie miejsca i podmiotu, do którego zostały przekazane. Ponadto w aktach sprawy znajdują się pisma i informacje wskazujące na to, że postępowanie wywłaszczeniowe było prowadzone przez służby geodezyjno-inwestycyjne Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. Z akt sprawy nie wynika, aby zostały zbadane zasoby archiwalne tegoż podmiotu bądź jego następcy prawnego. Wreszcie z akt sprawy nie wynika, czy badane były zasoby archiwalne w Urzędzie Gminy w G. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1c, art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271) oraz na podstawie art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. 74, poz.368 ze zmianami) w związku z art.97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.