I SA/Wa 10/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego skargę oddala. Decyzją z [...] października 2013 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.; dalej: "p.o.u.a.") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. nr [...] z [...] września 2013 r. w przedmiocie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skierowanym do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. wnioskiem z [...] września 2013 r. W. T. wniósł o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki B. T., wobec bezskuteczności egzekucji alimentów od zobowiązanej do ich uiszczania.. Pozostającą pod opieką wnioskodawcy córka, jest osoba niesamodzielną i całkowicie niezdolną do pracy. Na jej rzecz wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z [...] kwietnie 1999 r. sygn. akt [...] orzeczono alimenty w kwocie [...] złotych miesięcznie od matki – B. T., płatne do rąk W. T. Decyzją z [...] września 2013 r. Wójt Gminy Z. przyznał B. T. żądane świadczenie w wysokości [...] złotych miesięcznie na okres od [...] do [...] września 2013 r., co odpowiadało kwocie zasądzonych od B. T. alimentów. Od powyższej decyzji pismem z [...] października 2013 r. W. T. wniósł odwołanie, wskazując w nim na nieskuteczność egzekucji alimentów od dłużnika i opisując jej przebieg. W wyniku wezwania przez organ do sprecyzowania treści ww. pisma wskazał, iż odwołanie dotyczy okresu alimentacyjnego wskazanego w decyzji. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia [...] września 2013 r. Odwołując się do treści art. 18 ust. 1 p.o.u.a. Kolegium wskazywało, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Wyjaśniło także, że okresem świadczeniowym, w myśl art. 2 pkt 8 ustawy, jest okres od dnia 1 października do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego. Mając więc na względzie to, że wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego uprawniony do ich odbioru rodzic złożył 19 września 2013 r., okres na jaki jej przyznano mógł dotyczyć jedynie okresu od 1 do 30 września 2013 r. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że w celu otrzymania świadczeń na kolejny okres zasiłkowy, skarżący winien złożyć stosowny wniosek do organu I instancji. Skargę n tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. T., podnosząc w niej, że nie otrzymuje z opieki społecznej zaległych alimentów, co wynikać ma z zaświadczenia komornika sądowego z O. Wskazywał także na wystąpienie do organu o wypłatę zaległych alimentów wraz z odsetkami, albowiem mu się należą, co wskazywano w programach telewizyjnych i co przekazał mu pracownik opieki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wystąpiło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący poinformowany o wniosku organu, dotyczącego trybu rozpoznania skargi, nie zgłosił w tym przedmiocie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd akceptując ustalenia faktyczne poczynione przez organ dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Z. z [...] września 2013 r. pod względem zgodności z prawem Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując w tym aspekcie oceny legalności zaskarżonej, stwierdzić należy, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Utrzymaną w mocy decyzją Wójta Gminy Z. przyznano z funduszu alimentacyjnego na rzecz B. T., reprezentowanej przez skarżącego - będącego jej przedstawicielem ustawowym, świadczenie w kwocie [...] na okres od 1 do 30 września 2013 r. Materialnoprawą podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.; dalej: "p.o.u.a."). W sprawie nie jest sporne, że zaistniały podstawy do przyznania na rzecz córki skarżącego – B. T. świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a to wobec spełniania przez nią kryterium, o którym mowa w art. 9 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 16 lit. b powołanej ustawy (legitymowania się znacznym stopniem niepełnosprawności), a także bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec dłużnika alimentacyjnego – B. T. oraz spełniania kryterium dochodowego, określonego w art. 9 ust. 2 p.o.u.a. Powyższe ustalenia stanu faktycznego znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy materiale dowodowym. Istota sporu sprowadza się natomiast do kwestii kwoty przyznanego z funduszu alimentacyjnego świadczenia (w ocenie skarżącego powinny być mu wypłacone "zaległe alimenty z odsetkami") oraz okresu na jaki zostało ono przyznane. Wyjaśnić zatem należy, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego jedynie zastępują środki, które wierzyciel alimentacyjny winien otrzymać tytułem wypłaty zasądzonych alimentów od dłużnika. Służą one wsparciu osób znajdujących się trudniej sytuacji materialnej z powodu niemożności ich wyegzekwowania od osób zobowiązanych. Z tego względu ich wysokość powiązana jest jedynie z kwotą bieżąco ustalonych alimentów (o czym stanowi art. 10 ust. 1 p.o.u.a.), a nie zaległymi alimentami i odsetkami za ich nieuiszczanie przez osobę do tego zobowiązaną, które obciążają jedynie tego dłużnika, a nie organ wypłacający świadczenie niejako w jego zastępstwie. Dla wymiaru świadczenia prawnie obojętne są także, podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z trudną sytuacji materialną i osobistą osoby uprawnionej, których co należy podkreślić ani organ, ani sąd nie kwestionują. Nie można zatem skutecznie czynić zarzutu Wójtowi Gminy, ani Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...], że ustalając prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz B. T. na poziomie odpowiadającym kwocie zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] kwietnia 1999 r. sygn. akt [...] od B. T. alimentów, tj. w kwocie 100 złotych, określił je w sposób błędny. Podnoszone w tym względzie zarzuty skargi Sąd uznaje więc za chybione. Odnosząc się zaś do kwestii okresu na jaki świadczenie zostało przyznane, to w pierwszym rzędzie zauważyć należy, że ww. ustawa uzależnia możliwość przyznania omawianego świadczenia m.in. od złożenia w tym przedmiocie wniosku przez osobę uprawnioną. Wynika to wprost z art. 15 ust. 1 p.o.u.a., który stanowi, że "ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego". Powyższe oznacza, że to od woli bądź to uprawnionego do alimentów, bądź jego przedstawiciela ustawowego zależy wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia prawa do przedmiotowego świadczenia. Innymi słowy jeżeli taki wniosek nie został złożony organ z urzędu nie mógł podjąć w tym zakresie czynności za stronę. Z kolei w myśl art. 18 ust. 1 powołanej ustawy prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wspomniany wniosek wpłynął do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Okresem zasiłkowym zaś, jak trafnie wyjaśnił organ, jest okres od dnia 1 października do 30 września następnego roku (por. art. 2 pkt 8 p.o.u.a). Przy czym, jak już wyżej wspomniano, wysokość świadczenia ograniczona jest wysokością bieżących alimentów należnych osobie uprawnionej. Tym samym ustawodawca nie przewidział możliwość ustalenia świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okresy wnioskiem nie objęte (wstecznie), bezterminowo bądź na kilka okresów zasiłkowych na przód. W rozpoznawanej sprawie skarżący jako przedstawiciel ustawowy B. T. wniosek o przyznanie świadczeń złożył 19 września 2013 r. (k. 9 akt administracyjnych), a więc w ostatnim miesiącu okresu zasiłkowego, w rozumieniu art. 2 pkt 8 p.o.u.a. W konsekwencji powyższego dopiero w tej dacie doszło do wszczęcia w tym przedmiocie postępowania. Mając zaś na względzie to, że ustalenie czasu pobierania wnioskowanego świadczenie, nie mogło pozostawać w sprzeczności z ww. regulacjami (organy bowiem w myśl art. 6 k.p.a. działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa), to okres ten w ustalonym stanie faktycznym obejmować mógł jedynie wrzesień 2013 r. Przyznając zatem świadczenie na ten miesiąc Wójt Gminy Z., wbrew temu co sądzi skarżący, prawidłowo zastosował przepisy omawianej ustawy. Tym samym nie uchybiło im także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], które decyzję Wójta Gminy Z. utrzymało w mocy. Sąd nie dopatrzył się również w działaniach organów istotnych naruszeń prawa procesowego, które prowadzić by musiało do uchylenia zakwestionowanych decyzji. Na marginesie wskazać jedynie należy, że skarżący może w każdej chwili wystąpić do właściwego organu (tu Wójta Gminy Z.) na zasadzie art. 3 ust. 1 p.o.u.a. o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego, które mogą się przyczynić do wypełniania ciążących na nim obowiązków. Przyznanie świadczeń na kolejny okres zasiłkowy, uwarunkowane jest natomiast złożeniem w tym przedmiocie stosownego wniosku, o czym został on pouczony w uzasadnieniu decyzji Kolegium. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 w zw. art. 119 pkt 2 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.