I SA/Wa 10/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. G. i R. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.10.2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 590/16. 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz J. G. i R. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. G. i R. G. (skarżący) pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 590/16, którym Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul.[...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W uzasadnieniu skargi wskazano, że mimo upływu terminu załatwienia sprawy, jak również wystosowania przez skarżących w dniu [...] kwietnia 2017 r. wezwania do wykonania ww. wyroku, organ nadal nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny w wysokości stosownej do jego bezczynności; przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.) oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny ocenia zatem wydany akt zarówno pod względem jego zgodności z prawem materialnym, jak i zgodności z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności, sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które łącznie muszą być spełnione, aby sąd mógł organowi administracji wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ ten musi pozostawać w bezczynności po wyroku. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, obie te przesłanki zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 154 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Jak wynika z akt sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 590/16 uwzględnił skargę J. G. i R. G. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 1369, ze zm.), zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 28 października 2016 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu [...] lutego 2017 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu [...] maja 2017 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, tj. do dnia [...] maja 2018 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Skarżący w dniu [...] kwietnia 2017 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wezwanie pozostało bezskuteczne, a organ do dnia rozpatrzenia skargi nie wykonał wyroku i nie rozpoznał wniosku skarżących. Wobec tego Sąd uznał, że ustawowe przesłanki, o których mowa w art. 154 § 1 i 6 powołanej wyżej ustawy, w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione, a zatem skarga o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest zasadna. Podkreślić należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być w żadnym razie tolerowane lub akceptowane. W szczególności nie można zaakceptować czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które zobowiązane są do jego stosowania. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z dnia 28 października 2016 r. oraz okoliczność, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku z dnia [...] listopada 2015 r., Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie przedmiotowego wyroku, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wymierzając grzywnę Sąd uwzględnił okoliczność, że termin załatwienia sprawy wyznaczony w powołanym wyroku upłynął w dniu [...] maja 2017 r., natomiast już w dniu [...] czerwca 2017 r. (data prezentaty organu) wniesiono skargę na jego niewykonanie. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że zaraz po wniesieniu skargi, pismem z [...] czerwca 2017 r. skarżący wystąpili o zawieszenie postępowania administracyjnego. W tej sytuacji Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] zawiesił na wniosek stron przedmiotowe postępowanie. Oczywiście okoliczności te nie zwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonanie prawomocnego wyroku, jednakże muszą być uwzględnione przy gradacji nakładanej z tego tytułu grzywny. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 154 § 2 powołanej powyżej ustawy Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 28 października 2016 r. a przed zawieszeniem postępowania administracyjnego w dniu [...] grudnia 2017 r., nie ma jeszcze charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd wziął pod uwagę długość przekroczonego terminu oraz fakt, że zgodnie z art. 103 kpa zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Bezczynność organu po wyroku z 28 października 2016 r. Sąd oceniał zatem od dnia [...] maja 2017 r. (tj. daty, w której upłynął termin wyznaczony ww. wyrokiem Sądu) do dnia [...] grudnia 2017 r. (tj. daty zawieszenia postępowania). Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżących o przyznanie na ich rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w tym zakresie skargę oddalił. Wskazać ponadto należy, że wskazana suma pieniężna ma charakter kompensacyjny. Z treści ww. przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu ten środek w postaci przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd wziął pod uwagę, że skarżący nie uzasadnili złożonego wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej. Z treści skargi nie wynika, aby skarżący doznali krzywdy w związku z niewykonaniem przez organ administracji wyroku, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 oraz na podstawie art. 154 § 7 w związku z art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 265) powołanej ustawy.