I SA/Wa 1000/16

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2016 r. sygn. I SA/Wa 1000/16 odrzucającego zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1000/16 o odrzuceniu skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skarżąca M. B. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W wypełnionym na wezwanie formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że nie posiada środków pozwalających jej na udział w postępowaniu sądowym. Z wniosku wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł (po potrąceniach [...]) oraz dochodów z najmu w wysokości [...] zł. Skarżąca podała, że jest osobą zadłużoną (kredyty hipoteczne – [...] CHF i [...] zł). Aktualnie raty kredytowe wynoszą odpowiednio równowartość [...] CHF i [...] zł. Wydatki eksploatacyjne na mieszkanie wynosić mają, według oświadczenia, około [...] zł. Skarżąca zamieszkuje w mieszkaniu o pow. [...] m². Zarządzeniem z dnia 23 maja 2017 r. M. B. została zobowiązana w związku z tym, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało uznane za niewystarczające do oceny jej aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, do uzupełnienia złożonego wniosku, stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem niewykazania przesłanek przyznania prawa pomocy, poprzez przedstawienie kopii składanych przez wnioskodawczynię deklaracji podatkowych z ostatnich dwóch lat, kopii wskazanego w formularzu PPF aktu notarialnego dotyczącego, jak określono, przekazania domu synowi, kopii umowy najmu wskazanej jako źródło uzyskiwanych dochodów w wysokości [...] zł, informacji o sposobie aktualnego użytkowania lokalu mieszkalnego, wyciągu ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych, lokat i innych instrumentów finansowych wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, a także kopii dokumentów (rachunków, faktur, przelewów) potwierdzających ponoszenie wydatków na utrzymanie i leczenie we wskazanej wysokości. Wykonując powyższe wezwanie, wnioskodawczyni przedstawiła dokumenty wskazujące, że poza podanymi w formularzu nie uzyskuje jakichkolwiek innych dochodów, jak też nie posiada oszczędności. Do swojego oświadczenia skarżąca dołączyła deklarację podatkową dotyczącą dochodów z najmu, zaświadczenie z właściwego oddziału ZUS o wysokości wypłacanego jej świadczenia po potrąceniach, kopię umów najmu lokali, potwierdzenia wpłat gotówkowych z ostatnich miesięcy na raty udzielonych skarżącej kredytów, zaświadczenie i wyciągi bankowe wskazujące na brak operacji przeprowadzanych na posiadanych kontach oraz znajdujące się na nich zerowe saldo, a także inne dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (potwierdzenia wpłat gotówkowych dotyczących bieżących wydatków domowych). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Oceniając zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów postępowania związanych z wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie posiada bieżących dochodów, jak tez oszczędności, których wysokość mogłaby zostać uznana za wystarczającą do pokrycia we własnym zakresie zarówno opłat sądowych, do uiszczenia których strona jest zobowiązana, jak też ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Uwzględnić należy, że wysokość świadczenia emerytalnego, podlegającego dodatkowemu zajęciu, pozostaje bardzo niska. Skarżąca wprawdzie uzyskuje dochody z najmu dwóch lokali, niemniej z przedstawionej dokumentacji wynika, że dochody te nie są stałe, albowiem są uzależnione od woli kontynuowania przez najemców najmu należących do wnioskodawczyni pomieszczeń (potwierdzeniem tego jest chociażby kopia wypowiedzenia z dniem [...] maja 2017 r. najmu jednego z lokali - [...]). Stwierdzić trzeba, że złą sytuację finansową skarżącej, abstrahując od przyczyn, które do tego doprowadziły, potwierdza bardzo wysokie jej zadłużenie ogólne, na które składają się dwa zaciągnięte kredyty hipoteczne, zadłużenie z kart kredytowych i inne zobowiązania, prowadzące do [...]. Wprawdzie przyjąć należy, że konieczność spłaty kredytów, czy innych zaległych zobowiązań nie skutkuje samoistnie zwolnieniem strony z kosztów postępowania, albowiem jak zwraca się uwagę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaciągnięciu kredytów bądź innych zobowiązań, a co za tym idzie w konsekwencji obowiązkowi ich późniejszego zwrotu i spłaty, nie można przyznać pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. I OZ 1826/15), niemniej zasada ta nie może podlegać zastosowaniu w sposób automatyczny w każdej sprawie, w której strona zwraca uwagę na konieczność ponoszenia wydatków na obsługę posiadanego zadłużenia. W konkretnym przypadku wydatki tego rodzaju mogą zostać uznane za wydatki konieczne, wobec czego ich ponoszenie powinno zostać uwzględnione przy rozważeniu dochodów i wydatków prowadzonego gospodarstwa domowego. W niniejszej sprawie taka ocena została przyjęta, co przekładało się na uznanie, że skarżąca, pomimo iż poza samym świadczeniem emerytalnym uzyskiwała dotąd względnie wysoki dochód z najmu, to nie jest w stanie w sposób wystarczający partycypować w kosztach prowadzonego postępowania sądowego. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.