I SA/Wa 1001/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] orzekającej o nabyciu przez W. [...] S.A. z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego do gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa a oznaczonego jako działka nr [...] położona w W. przy ul. [...], o powierzchni [...] m kw.. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych: Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Wojewoda Mazowiecki - działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) - stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez W. [...] S.A. z siedzibą w W. prawa użytkowania wieczystego do opisanego na wstępie gruntu oraz nieodpłatne nabycie własności budynków, budowli i urządzeń położonych na tym gruncie. Pismem z dnia 12 stycznia 2007 r. Miasto W. wystąpiło z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody Mazowieckiego, wskazując jako podstawę wniosku na przepis art. 156 § l pkt l i 2 k.p.a. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2007 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, podnosząc, że wnioskodawczyni nie posiada w tego rodzaju postępowaniu przymiotu strony, Rozpoznając sprawę, na skutek wniosku o jej ponowne rozpatrzenie organ centralny podtrzymał w całości swoje pierwotne stanowisko stwierdzając, że postępowanie nadzorcze wszczyna się jedynie na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.), przy czym stroną jest osoba posiadająca w tej, konkretnej sprawie interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Minister ustalił, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa jako tzw. "nieruchomość warszawska" i stan ten do chwili obecnej nie uległ zmianie. Nadto podkreślił, że ostateczną decyzją Wojewody Warszawskiego z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] orzeczono o odmowie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości i decyzja ta dotąd nie została prawnie wzruszona. Odnosząc się do stanowiska wnioskodawcy, sprowadzającego się do poglądu, że sporna nieruchomość powinna podlegać komunalizacji na podstawie art. 5 ustawy z dnia z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), organ zauważył, iż przekonanie to nie jest równoznaczne z przyjęciem tezy o posiadaniu przez Miasto W. interesu prawnego do występowania z przedmiotowym wnioskiem. Potwierdzenie komunalizacji następuje bowiem stosowną decyzją wojewody (art. 18 ust. l cytowanej ustawy komunalizacyjnej). Dopiero zatem wydanie tego typu decyzji umożliwia gminie podejmowanie skutecznych działań w kwestiach dotyczących nieruchomości. W świetle powyższego, wobec nieposiadania przez Gminę Miasta W. do przedmiotowej nieruchomości prawa o charakterze rzeczowym – zdaniem Ministra – nie było podstaw do przyjęcia tezy o posiadaniu przez Miasto W. interesu prawnego w niniejszej sprawie. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi Miasta W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący, wnosząc o uchylenie obu wydanych w tej sprawie decyzji, twierdził, że błędnym jest pogląd, iż tylko legitymowanie się przez gminę decyzją komunalizacyjna wojewody umożliwia jej podjęcie działań w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, ponieważ gmina jest stroną postępowania komunalizacyjnego, na każdym jego etapie, również zanim jeszcze zapadnie decyzja komunalizacyjna. Ponadto akcentowano też okoliczność, że komunalizacja następuje z mocy prawa a decyzja wojewody fakt ten jedynie potwierdza. Poza tym skarżący, podnosząc argumenty merytoryczne dotyczące wadliwości decyzji o uwłaszczeniu, stał także na stanowisku, że – z uwagi na toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie komunalizacji – przedmiotowe postępowanie nadzorcze winno być zawieszone do czasu zakończenia w/w postępowania nadzwyczajnego. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. O oddalenie skargi wnosił również w obszernych pismach procesowych uczestniczący w postępowaniu syndyk masy upadłości [...] S.A. z siedzibą w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola Sądu sprowadza się przy tym do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, ponieważ oceniając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa, skutkowało to oddaleniem skargi. Przedmiotowa sprawa dotyczyła wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej a więc postępowania nadzwyczajnego. Zgodnie z procedurą administracyjną, generalnie tego rodzaju postępowanie jest wszczynane i prowadzone na tych samych zasadach, co postępowanie w trybie zwykłym, ale jednak z pewnymi wyjątkami. Należy do nich m. in. sposób wszczęcia postępowania nadzorczego. W myśl bowiem przepisu art. 157 § 2 k.p.a., wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić z urzędu albo na żądanie strony. Zaakcentować należy, że w tym ostatnim przypadku nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w przepisie art. 61 § 3 k.p.a., sprowadzająca się do zasady, że datą wszczęcia postępowania na wniosek jest dzień doręczenia wniosku organowi, gdyż w postępowaniu nadzorczym, wszczynanym na żądanie strony, organ winien w pierwszej kolejności ustalić czy wnioskodawcy przysługuje w tym postępowaniu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd nie podzielił poglądu skarżącej, że ponieważ komunalizacja następuje z mocy prawa (art. 5 cytowanej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r.) a decyzja wojewody fakt ten tylko potwierdza, to powyższe przemawia za posiadaniem przez gminę interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Wskazać w tym miejscu warto na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale z dnia 30 grudnia 1992 r. III CZP 157/92, w której Sąd ten uznał, że aczkolwiek w przypadku komunalizacji nabycie prawa przez gminę następuje z mocy prawa, to jednak w obrocie prawnym gmina, aby skutecznie powołać się na tytuł prawny do konkretnej nieruchomości, musi legitymować się decyzją deklaratoryjną wojewody. Podkreślenia też wymaga, że – jak wynikało to z akt administracyjnych - Miasto W. nie tylko nie legitymuje się w stosunku do spornego mienia decyzją komunalizacyjną, ale w obrocie prawnym pozostaje nadal ważna i prawnie skuteczna decyzja Wojewody Warszawskiego z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] o odmowie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. Okoliczność, że skarżący zainicjował postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji, nie miało wpływu aktualnie na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Wyjaśnić w tym miejscu dodatkowo należy, co jest wiadome Sądowi z urzędu, że decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2006 r. nr [...] orzeczono o odmowie stwierdzenia nieważności w/w decyzji komunalizacyjnej a postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, które zawisło pod sygnaturą akt I SA/Wa 84/07, ze skargi Miasta W., zostało postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. zawieszone, do czasu zakończenia innych postępowań, w tym m. in. cywilnego. Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącego, że zaskarżona decyzja naruszała przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W sytuacji bowiem, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja o odmowie komunalizacji, brak było podstaw do uznania, że w tym momencie jest rzeczą sporną tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości i rzecz ta wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego. Dodatkowo pogląd skarżącej nie był również zasadny z tego powodu, że mnożenie postępowań, które są następnie są zawieszane do czasu zakończenia innych procedur, powodować może niepewność i nieczytelność odnośnie stanu prawnego nieruchomości. Fakt, że – jak podniesiono na rozprawie – postanowieniem Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] wznowiono z urzędu (na skutek sprzeciwu Prokuratora Apelacyjnego w W.) postępowanie uwłaszczeniowe, również dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, nie miał znaczenia. Postępowanie wszczęte z urzędu jest zupełnie odrębnym postępowaniem od przedmiotowego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.