I SA/Wa 1006/21

WyrokWSA w Warszawie2021-09-01

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Dorota Apostolidis, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej, której spadkobierca brał udział w postępowaniu, jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do osoby zmarłej, która zmarła w trakcie postępowania, nie jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli jej spadkobierca brał udział w tym postępowaniu i miał wiedzę o jego przebiegu. W takim przypadku następuje następstwo proceduralne, a brak doręczenia decyzji zmarłemu nie skutkuje nieważnością, gdy następca prawny był aktywny w postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 2015 r. stwierdzającej nabycie przez Powiat prawa własności nieruchomości. Wniosek opierał się na zarzucie, że decyzja została skierowana do osoby zmarłej (A. H.). Minister Rozwoju, a następnie Minister Rozwoju Pracy i Technologii, odmówili stwierdzenia nieważności, wskazując, że jedyna spadkobierczyni zmarłej (A. Z.) brała udział w postępowaniu. Skarżący (M. K., A. K., T. K.) domagali się uchylenia decyzji Ministra Rozwoju Pracy i Technologii.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie: sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi M. K., A. K. i T. K. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Rozwoju Pracy i Technologii decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku M. K., T. K. i A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Rozwoju z [...] września 2020 r., nr [...] Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...] stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem [...] stycznia 1999 r., przez Powiat [...] prawa własności nieruchomości położonej w Istebnej, oznaczonej jako działka nr [...] pow. [...]ha, obręb [...][...], zajętej pod drogę publiczną nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wojewoda [...] zwrócił się do Ministra Infrastruktury i Rozwoju o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2015 r. została skierowana do osoby zmarłej w dniu [...] lutego 2015 r.- A. H.. Minister Rozwoju decyzją z [...] września 2020 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015r., wskazując, że jedyna spadkobierczyni A.H., brała udział w przedmiotowym postępowaniu. Pismem z dnia [...] października 2020 r. M. K., T. K. i A. K. wystąpiły o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. Decyzją Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. Minister Rozwoju Pracy i Technologii decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku M. K., T. K. i A.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Ministra Rozwoju z [...] września 2020 r., nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotem kontroli w trybie nadzorczym jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego2015 r., wydana na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), która została skierowana m.in. do zmarłej w dniu [...] lutego 2015 r. A. H., działającej poprzez opiekuna prawnego A. Z. Z akt sprawy wynika, że spadek po ww. A. H., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., sygn. akt I Ns [...]o stwierdzeniu nabycia spadku, nabyła A. Z, która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Wskazano ponodto, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że wadliwość decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, wynikająca ze skierowania decyzji do osoby zmarłej ma miejsce, w przypadku spełnienia przesłanek: skierowania decyzji do osoby zmarłej oraz pozbawienia spadkobierców tej osoby udziału w postępowaniu. Nie stanowi natomiast rażącego naruszenia prawa skierowanie decyzji do osoby zmarłej, w przypadku, w którym spadkobiercy tej osoby mieli możliwość udziału w prowadzonym postępowaniu Podkreślono również, że w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że A. Z. - jedyny spadkobierca A. H., na podstawie ww. postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., sygn. akt I Ns [...], brała udział w postępowaniu prowadzonym przez organ wojewódzki. W związku z tym nie można uznać, aby skierowanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. do zmarłej A. H., stanowiło rażące naruszenie prawa. Zdaniem Ministra, w przedmiotowej sprawie nie doszło również do naruszenia pozostałych przesłanek określonych w art 156 § 1 Kpa. Skargę na powyższą decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] kwietnia 2021 r. złożyli A. K., M.K. i T. K. – wnosząc o jej uchylenie z powodu jej niezgodności z prawem i ustalonym stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd nie podziela zarzutów skargi. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2015 r., nr [...] stwierdzającej nabycie, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., przez Powiat [...], prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako działka nr [...]o pow. [...] ha, obręb [...][...], zajętej pod drogę publiczną nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...] z uwagi na skierowanie jej do osoby zmarłej- A. H.. Na wstępie należy podkreślić, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Jak wskazał Naczeiny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 maja 2010 r. sygn. II OSK 739/09 ocena organu administracji, orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wadą, okreśioną w art. 156 § 1 Kpa. W tym więc postępowaniu organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie, mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Podkreślić należy, że organ badając, czy w sprawie zachodzą przesłanki wymienione w art. 156 § 1 Kpa, nie gromadzi nowego materiału dowodowego, który prowadziłby do nowych ustaleń faktycznych w sprawie. Badanie zaś przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oznacza obowiązek sprawdzenia jakie były ustalenia faktyczne organu wydającego weryfikowaną decyzję, czy znajdowały oparcie we wskazanym materiale dowodowym oraz, czy wypełniały one przesłanki zastosowanego przepisu prawnego, a jeżeli nie, to czy uchybienie to w sposób rażący odbiegało od prawidłowego stosowania tego przepisu. Podkreślić również należy, że organ, prowadzący postępowanie nieważnościowe, nie kontroluje kwestionowanej decyzji pod względem zebrania w postępowaniu, które ona kończy, materiału dowodowego i dokonanej w nim jego oceny tak, jak ma to miejsce przy rozpoznawaniu odwołania. Zdaniem Sądu organy administracyjne prawidłowo wskazały, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., nie zawiera wady kwalifikowanej, stanowiącej przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto materiał dowodowy zgromadzony przez Wojewodę [...] wskazuje na łączne spełnienie wszystkich przesłanek warunkujących zastosowanie w sprawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z akt sprawy wynika, że spadek po ww. A. H., na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., sygn. akt I Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, nabyła A. Z., która brała udział w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Istotnym dla oceny sytuacji zaistniałej w rozpoznawanej sprawie jest to, że orzeczenie będące przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie nieważnościowym obejmuje prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym, mające charakter praw dziedzicznych. Zgodnie z treścią art. 30 § 4 k.p.a. " w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni". Tak, więc powyższy przepis reguluje przypadki następstwa proceduralnego, w tym między innymi w postępowaniu dotyczącym praw dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni (następstwo proceduralne mortis causa). Jednocześnie nie winno budzić wątpliwości znaczenie aktu doręczenia decyzji administracyjnej jej adresatowi. Nie można zgodzić się zarzutami skarżących, że niedoręczenie decyzji stronie, która po wszczęciu postępowania, lecz przed jego formalnym zakończeniem zmarła skutkuje tym, iż wydana w niniejszej sprawie decyzja z tego tylko względu jest dotknięta wadą nieważności, skoro następca prawny osoby zmarłej o treści podejmowanych czynności, w tym wydania decyzji ostatecznej, przez organ wiedział i jej nie kwestionował. Jak wynika bowiem z akt sprawy A. Z. – jedyny spadkobierca A. H., na podstawie ww. postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 2016 r, sygn akt I Ns [...], brała udział w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę [...]. Stwierdzić należy, że brak dokonania czynności doręczenia decyzji administracyjnej będącej przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie osobie, która zmarła w trakcie toczącego się postępowania, nie będąc jednocześnie jedyną jego stroną oraz faktyczne doręczenie decyzji następcy prawnemu zmarłej strony, skutkuje tym, że nie można przyjąć, aby kontrolowana w sprawie decyzja dotknięta była wadą, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto w ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia pozostałych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło