I SA/Wa 1007/08
WyrokWSA w Warszawie2008-10-24
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Iwona Kosińska, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Skarbu Państwa był właściwym organem do uchylenia postanowienia Wojewody przekazującego sprawę do rozpoznania Ministrowi Skarbu Państwa, w sytuacji gdy przedmiotem sprawy było stwierdzenie nieważności zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Skarbu Państwa, uchylające postanowienie Wojewody o przekazaniu sprawy do rozpoznania Ministrowi, odpowiada prawu. Kwestią sporną była właściwość organu do stwierdzenia nieważności zaświadczenia, a nie samo uprawnienie do określenia wysokości rekompensaty. Sąd podkreślił, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności zaświadczenia wydanego przez Prezydenta Miasta był organ sprawujący nad nim nadzór, którym w tym przypadku był wojewoda, a nie Minister Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi O. K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z maja 2008 r. uchylające postanowienie Wojewody z listopada 2007 r. Wojewoda przekazał sprawę rekompensaty za mienie pozostawione przez K. K. do rozpoznania Ministrowi Skarbu Państwa. Prezydent Miasta wydał zaświadczenie w sprawie rekompensaty, jednak sposób ustalenia wartości nieruchomości był niezgodny z przepisami. Skarżąca kwestionowała prawo Ministra do wydania zaskarżonego postanowienia, wskazując na niewłaściwość organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędzia WSA Iwona Kosińska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2008 r. sprawy ze skargi O. K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania oddala skargę.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] przekazał do załatwienia według właściwości Ministrowi Skarbu Państwa sprawę rekompensaty za mienie pozostawione przez K. K.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że Prezydent Miasta G. w dniu [...] lipca 2001 r. na podstawie art. 217 § 1 i 2 k.p.a., art. 218 k.p.a. w związku z art. 212 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) wydał zaświadczenie w sprawie rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP przez K. K. Zaświadczenie to potwierdza posiadanie przez O. K. uprawnień do rekompensaty za mienie pozostawione przez K. K.
Organ wydający zaświadczenie nie zgromadził aktualnego w dniu jego wydania operatu szacunkowego dotyczącego pozostawionej nieruchomości. Jej wartość została ustalona na podstawie szacunkowej wyceny budynków sporządzonej 7 marca 1972 r. i aneksu z 1 października 1986 r., uzupełniającego szacunek pozostawionego mienia o wycenę gruntów. Ustalona w ten sposób wartość nieruchomości została zwaloryzowana. Taki sposób ustalenia wartości nieruchomości był niezgodny z przepisami § 8 i 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 9, poz. 32 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zasadne jest zatem przeprowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaświadczenia z [...] lipca 2001 r.
Z dniem 30 stycznia 2004 r. kompetencje w zakresie wydania decyzji w sprawie mienia zabużańskiego zostały przekazane wojewodom na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 9 tej ustawy organem wyższego stopnia jest minister do spraw Skarbu Państwa. Nastąpiło więc przeniesienie kompetencji - organem pierwszej instancji został wojewoda, a organem wyższego stopnia Minister Skarbu Państwu. Należało więc uznać, że Minister Skarbu Państwa jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności zaświadczenia wydanego w dniu [...] lipca 2001 r. przez Prezydenta Miasta G.
Po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez O. K. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] uchylił postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2007 r.
Minister stwierdził w uzasadnieniu postanowienia, że obecnie w przedmiocie rekompensat za tzw. mienie zabużańskie obowiązuje ustawa z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Ustawa weszła w życie 7 października 2005 r. Zgodnie z art. 9 ustawy organem wyższego stopnia w tych sprawach jest Minister Skarbu Państwa. Organem właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczenia wydanego w takiej sprawie na podstawie przepisów innych niż ustawa z 8 lipca 2005 r. oraz ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. jest wojewoda. Organ powołał przy tym postanowienia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 2008 r., który w podobnych sprawach wskazał jako organ właściwy do stwierdzenia nieważności zaświadczenia wojewodę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła O. K. Zdaniem skarżącej Minister Skarbu Państwa podejmując zaskarżone postanowienie w oparciu o rozstrzygnięcie Prezesa Rady Ministrów z 25 kwietnia 2008 r. nie był uprawniony do posłużenia się nim, gdyż nie istniało ono w dniu wydania postanowienia przez Wojewodę [...] z [...] listopada 2007 r. jak i złożenia zażalenia z [...] listopada 2007 r. W tym okresie jedynie Minister Skarbu Państwa był organem właściwym do przeprowadzenia postępowania administracyjnego, na co wskazał Wojewoda w postanowieniu z [...] listopada 2007 r.
Odpowiadając na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Postanowienie z dnia [...] maja 2008 r. nie zmienia stanowiska Wojewody [...] co do ewentualnego stwierdzenia nieważności zaświadczenia z [...] lipca 2001 r., wydanego przez Prezydenta Miasta G. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia właściwości organu do stwierdzenia nieważności powyższego zaświadczenia i tylko ona była przedmiotem oceny sądu administracyjnego orzekającego w tej sprawie, a nie samo uprawnienie do określenia wysokości rekompensaty wobec tego, że nie została zrealizowana w wysokości żądanej i wykazanej przez skarżącą w przedstawionych dokumentach. Wbrew stanowisku skarżącej zaskarżone postanowienie nie jest równoznaczne z odebraniem prawa do rekompensaty, lecz oznacza tylko, że Wojewoda samodzielnie oceni, czy zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności zaświadczenia z [...] lipca 2001 r.
W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania przedmiotowego zaświadczenia, właściwym do jego wydania był starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Zgodnie natomiast z przepisem art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), organem wyższego stopnia w sprawach gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, rozstrzyganymi przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej był właściwy wojewoda. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Należy też zwrócić uwagę, że Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 września 1993 r. sygn. akt III AZP 11/93, OSNC 1994/3/65 przyjął, że organu wyższego stopnia właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji należy poszukiwać w pionie organów nadzoru nad organem, który decyzję wydał. Do oceny takiej decyzji powołany będzie zatem organ hierarchicznie wyższy nad organem, który decyzję wydał i sprawujący nad nim nadzór.
Uwzględniając powyższy stan prawny i podzielając pogląd przedstawiony w powołanym wyżej orzeczeniu SN należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i wobec tego skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło