I SA/Wa 1008/07

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. S. i W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 21 czerwca 2007 r. , sygn. akt I SA/Wa 1008/07 odmówił przyznania prawa pomocy C. i W. małż. S. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Uzasadniając odmowę przyznania tego prawa Sąd podniósł, że wnioskodawcy nie wykazali by poniesienie kosztów procesu mogło spowodować uszczerbek w ich niezbędnych kosztach utrzymania. Wyrokiem z dnia 29 października 2007 r. sygn. I SA/Wa 1008/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. skargę małżonków S. Od wyroku tego C. S. reprezentowana przez r.pr. M. L. złożyła skargę kasacyjną i ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przy piśmie z dnia 18 stycznia 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w ww. zakresie na urzędowym formularzu. W uzasadnieniu wniosku podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Obydwoje są emerytami i w sytuacji gdy uzyskiwane przez nich świadczenia są niewielkie skarżąca nie jest w stanie ponieść należnych w sprawie kosztów sądowych. Łączny miesięczny dochód netto z otrzymywanych przez małżonków emerytur wynosi, zgodnie z załączonymi do wniosku zaświadczeniami, [...] złotych. Wnioskodawczyni oraz jej mąż są osobami schorowanymi, miesięcznie na leki i leczenie wydają ok. [...] złotych. Posiadają oni dom o powierzchni [...] m², w stanie niewykończonym, obecnie wymagającym remontu. Wg danych zawartych we wniosku wnioskodawczyni ani jej mąż nie posiadają oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że wniosek C. S. o przyznanie prawa pomocy z dnia 18 stycznia 2008 r. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie złożonym przez skarżącą. Uprzednio prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 21 czerwca 2007 r. odmówiono przyznania skarżącej i jej małżonkowi prawa pomocy w ww. zakresie. W myśl art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W związku z powyższym rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zbadano czy zmieniła się sytuacja ekonomiczna strony w stosunku do sytuacji uprzednio przez nią przedstawionej i czy zmiana ta uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. C. S. w formularzu wniosku z dnia 18 stycznia 2008 r. wskazała, że wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w tej materii będzie zależało od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Przy czym, jak już wyżej wspomniano, w sytuacji gdy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie rozpoznany (co miało miejsce w niniejszej sprawie), zmiana stanowiska Sądu uzależniona jest od wykazania przez stronę, że jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. Przepisy powołanej ustawy dopuszczają bowiem możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie, jednakże dla zmiany stanowiska Sądu, konieczna jest zmiana okoliczności, na podstawie których odmówiono uprzednio przyznania wnioskodawcy przedmiotowego prawa (vide postanowienie NSA z 20 maja 2005 r., sygn. akt OZ 474/05, niepublikowane). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni, składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie powołała się na żadne nowe okoliczności istotne dla oceny jej sytuacji materialnej, tj. nie wykazała, że uległa ona znacznemu pogorszeniu. Uzasadnienie wniosku jak i dane dotyczące dochodów skarżącej i jej męża nie uległy zmianie in minus w stosunku do danych, w oparciu o które Sąd podjął w dniu 21 czerwca 2007 r. rozstrzygnięcie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skoro zatem okoliczności powołane przez skarżącą były już przedmiotem oceny Sądu, to brak jest przesłanek do zmiany uprzednio zajętego w tym przedmiocie stanowiska i zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Podkreślić należy, ze skarżąca i jej mąż nadal posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci emerytur, a wysokość tych świadczeń nie uległa obniżeniu. Również po stronie wydatków rodziny nie pojawiły się żadne nowe istotne obciążenia mogące mieć wpływ na dokonanie odmiennej oceny ich sytuacji ekonomicznej, niż ocena dokonana w dniu 21 czerwca 2007 r. Zarówno w pierwotnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i niniejszym wniosku skarżąca wskazywała na wydatki związane z leczeniem. Obecnie jedynie doprecyzowała, iż wynoszą one ok. [...] złotych miesięcznie. Powyższe nie zmienia jednak oceny, że przy łącznych dochodach dwuosobowego gospodarstwa domowego w kwocie [...] złotych netto i deklarowanych wydatkach rzędu [...] złotych, poniesienie kosztów procesu obejmujących na obecnym etapie koszty wpisu od skargi kasacyjnej (100 złotych) oraz ewentualne opłaty kancelaryjne, nie pociąga za sobą ryzyka wystąpienia u wnioskodawczyni uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i męża. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.