I SA/Wa 1009/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej sytuacja majątkowa nie pozwala na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeżeli jej sytuacja majątkowa nie pozwala na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd ocenia sytuację materialną wnioskodawcy w kontekście możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, nawet jeśli koszty postępowania sądowego są już zwolnione ustawowo.
Stan faktyczny
K. F. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą przyznania zasiłku stałego. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca podała, że jej dochody z renty i zasiłku pielęgnacyjnego nie pozwalają na opłacenie adwokata, a zamierza wnieść skargę kasacyjną. Po wezwaniu do uzupełnienia informacji dotyczących gospodarstwa domowego i sytuacji majątkowej, skarżąca wykazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie dysponuje środkami po sprzedaży mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano K. F. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego postanawia przyznać K. F. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. W związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, K. F. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżąca podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2. Źródłem jej utrzymania jest renta [...] w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł co łącznie stanowi kwotę [...] zł. W uzasadnieniu złożonego wniosku K. F. podkreśliła, że utrzymując się z renty [...] nie ma środków na opłacenie adwokata, a zamierza wnieść skargę kasacyjną. Nadmienić należy, że skarżąca nie wykazała, iż dysponuje oszczędnościami bądź prawami majątkowymi przynoszącymi pożytki. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem bądź radcą prawnym. W związku z wątpliwościami dotyczącym treści złożonego oświadczenia (w świetle dokumentacji znajdującej się w nadesłanych do sądu aktach administracyjnych) wezwaniem z dnia 6 stycznia 2009 r. zobowiązano K. F. do wskazania z kim pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, skoro jak wynika z treści zaskarżonych do Sądu decyzji rachunki bieżące płaci za dwie osoby oraz zgłosiła fakt zamieszkiwania z przyjacielem M. G. ze względu na konieczność opieki i rzetelnego rozliczenia czynszu z zarządem Wspólnoty Mieszkaniowej, jak również do wyjaśnienia jaką kwotą dysponuje na dzień wysłania jej wezwania po sprzedaży mieszkania, zakupie nowego i przeprowadzeniu remontu. W odpowiedzi na wezwanie K. F. poinformowała, że od września 2008 r. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zadowala się pomocą sąsiedzką, na dowód czego przedłożyła zaświadczenie z dnia 8 stycznia 2009 r. z administracji Wspólnoty Mieszkaniowej z którego wynika, że opłaty za lokal w którym zamieszkuje skarżąca wnoszone są przez jedna osobę. Wnioskodawczyni oświadczyła również, że nie dysponuje żadną kwotą po sprzedaży mieszkania, zakupie nowego i przeprowadzeniu remontu. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Stosownie do treści art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc K. F. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie rozpoznawano tej części wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oceniając przedstawione przez stronę okoliczności uznać należało, że sytuacja majątkowa K. F. jest na tyle trudna, iż uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy bowiem przy miesięcznym dochodzie w wysokości około [...] zł nie byłaby ona w stanie – bez uszczerbku koniecznego dla siebie - opłacić kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o wyżej powołane przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło