I SA/Wa 1011/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rektora [...] w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Rektor Akademii [...] w S. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie skreślenia M. K. z listy studentów I roku. W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] Dziekan Wydziału [...] Akademii [...] skreślił M. K. z dniem [...] września 2007 r. z listy studentów I roku, kierunek administracja, studia pierwszego stopnia, stacjonarne. Uzasadnił ją tym, że student nie zaliczył drugiego semestru studiów w roku akademickim 2006/2007, co w świetle art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.) stanowi przesłankę skreślenia z listy studentów. Od decyzji Dziekana M. K. odwołał się pismem z dnia [...] października 2007 r. Prośbę swa motywował bardzo złym stanem zdrowia. Rektor Akademii [...] w S. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymał decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [....] września 2007 r. nr [...]. Następnie decyzją Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] M. K. został przyjęty na I rok, drugi semestr studiów stacjonarnych, na kierunku administracja w roku akademickim 2007/2008. Na skutek wniesienia przez M. K. w dniu 8 kwietnia 2008 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Rektor Akademii [...] - uwzględniając skargę na zasadzie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - uchylił decyzję z dnia 5 listopada 2007 r. Po rozpatrzeniu odwołania z dnia 15 października 2007 r. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Rektor Akademii [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z treścią § 16 ust. 1 - obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej decyzji regulaminu studiów - warunkiem zaliczenia semestru studiów było zdanie wszystkich egzaminów i uzyskanie zaliczeń kursów określonych w planie studiów. Natomiast z karty okresowych osiągnięć wynika, że M. K., nie uzyskał zaliczenia (otrzymał oceny niedostateczne) z sześciu kursów odbywających się w semestrze letnim roku akademickiego 2006/2007. Wobec powyższego Rektor uznał, że M. K. nie spełnił podstawowego warunku dotyczącego zaliczenia semestru, dlatego też prawidłowo Dziekan skreślił go z listy studentów. M. K. pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, że decyzję podjęto z naruszeniem jego uprawnień jako osoby niepełnosprawnej, a także nie uwzględniono jego złego stanu zdrowia. Wskazane okoliczności uniemożliwiły mu zdanie niektórych egzaminów w trybie przewidzianym dla studentów pełnosprawnych. W swojej skardze M. K. stwierdził też, że wielokrotnie wyrażał wolę polubownego załatwienia sprawy i wnosił liczne prośby o umożliwienie zdania zaległych egzaminów, w sposób uwzględniający ograniczenia wynikające z jego niepełnosprawności. Pismem, które wpłynęło do akt sądowych w dniu 21 października 2008 r., M. K. uzupełnił swoją skargę. W uzasadnieniu przywołał art. 9 Konwencji Praw Osób Niepełnosprawnych: "Aby umożliwić osobom niepełnosprawnym samodzielne życie i pełne uczestnictwo we wszystkich sferach życia, Państwa - Strony podejmą stosowne kroki, celem zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu na równych zasadach z innymi obywatelami do środowiska fizycznego, transportu, informacji i komunikacji międzyludzkiej, w tym technologii i systemów komunikacyjnych i informacyjnych, oraz do innych udogodnień i usług oferowanych całemu społeczeństwu..." oraz stwierdził, że prawo to zostało wielokrotnie złamane przez Akademię [...]. Skarżący podniósł ponadto, że bagatelizowano wszystkie sposoby pomocy, z których władze uczelni mogły skorzystać, a także kwestionował warunki organizowania nauki osobom niepełnosprawnym – w tym również zdawania egzaminów. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] stwierdził, że skarga nie zawiera żadnych nowych okoliczności faktycznych lub prawnych, które uzasadniłyby zmianę zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z zasadami kształcenia integracyjnego w Akademii [...], w stosunku do osób niepełnosprawnych stawiane są te same wymagania w zakresie edukacji, co do osób pełnosprawnych. W stosunku do osób niepełnosprawnych dostosowana może być jedynie alternatywna forma zaliczeń i udostępniania materiałów na zajęcia w zależności od niepełnosprawności – o czym skarżący był poinformowany przez Centrum [...]. Dodał, że w trakcie rozpoznawania odwołania M. K., Dziekan Wydziału [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. ponownie przyjął go na drugi semestr (I rok) studiów stacjonarnych na kierunku administracja – wobec powyższego jego skarga jest bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] września 2007 r. nie naruszają prawa. Na wstępie podkreślić należy, że przesłanki warunkujące skreślenie studenta z listy studentów określone zostały w art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku niepodjęcia studiów, rezygnacji ze studiów, nie złożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce, nie uzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, nie wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów (art. 190 ust. 2). W myśl art. 190 ust. 3 powołanej ustawy od decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odwołanie do rektora. Decyzja rektora jest ostateczna. W rozpoznawanej sprawie M. K. został skreślony z listy studentów I roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia ma kierunku [...] z powodu nie uzyskania zaliczenia drugiego semestru studiów. Zgodnie z art. 160 ust. 1 i 2 ustawy organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Studia w uczelni prowadzone są według planów studiów i programów nauczania. Zgodnie zaś z Regulaminem Studiów Akademii [...] uchwalonym przez Senat tej Akademii w dniu [...] lutego 2006 r. zaliczenie semestru następuje po zdaniu wszystkich egzaminów i uzyskaniu zaliczeń kursów określonych w planie studiów (§ 16 ust. 1). Wszystkie formy zajęć realizowane w semestrze w ramach planów studiów są oceniane, z wyjątkiem wychowania fizycznego, ćwiczeń terenowych i wykładów kontynuowanych (§ 17 ust. 1). W przypadku nie zaliczenia przez studenta roku lub semestru, w określonym terminie dziekan może wydać decyzję o skreśleniu z listy studentów (§ 26 ust. 2 pkt 2). Z karty okresowych osiągnięć studenta (drugi semestr), złożonego na rozprawie w dniu 30 października 2008 r., wynika, że M. K. nie uzyskał zaliczenia z następujących przedmiotów: Języka niemieckiego, Nauki administracji, Prawa administracyjnego – części ogólnej, Prawa konstytucyjnego, Systemów ustrojowych współczesnych państw, Zarysu prawa cywilnego z umowami w administracji. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wydane w sprawie decyzje orzekające o skreśleniu M. K. z listy studentów nie naruszają prawa, gdyż warunkiem zaliczenia semestru jest zdanie wszystkich egzaminów i uzyskanie zaliczeń kursów określonych w planie studiów. Nie zaliczenie przez studenta semestru w określonym terminie tj. semestru zimowego do 1 marca, a letniego do 30 września (§ 16 ust. 2 Regulaminu studiów) stanowi zaś przesłankę uzasadniającą wydanie decyzji o skreśleniu z listy studentów. Niemożność uzyskania zaliczeń w przewidzianych terminach, a tym samym brak wypełnienia obowiązków studenta, nie może stanowić powoływany przez skarżącego fakt zmęczenia po długotrwałej podróży, ani zaplanowane wizyty u lekarzy specjalistów, gdyż stosownie do § 18 ust 5 ww. aktu student zobowiązany jest przystąpić do egzaminów w terminach uzgodnionych wcześniej przez starostę roku z egzaminatorami i zawartych w harmonogramie sesji egzaminacyjnej, a w razie choroby lub innych uzasadnionych przeszkód uniemożliwiających zdawanie egzaminu w wyznaczonym terminie student jest zobowiązany zawiadomić dziekana o powodach niestawienia się na egzamin w terminie 3 dni, a bezpośrednio po powrocie przedstawić usprawiedliwienie. Dziekan podejmuje decyzję o przedłużeniu sesji i określa termin egzaminu. Zatem ocena okoliczności nieobecności studenta na egzaminie należy do dziekana. Podkreślenia wymaga okoliczność, że każdy student, w przypadku niepowodzenia lub nieobecności na egzaminie, ma prawo przystąpić do egzaminu w sesji poprawkowej (§ 18 ust. 5), jak również może zwrócić się z wnioskiem o przeprowadzenie egzaminu komisyjnego (§ 22). Sąd nie podziela opinii skarżącego, iż przez wydanie decyzji o skreśleniu go z listy studentów naruszono jego prawa jako osoby niepełnosprawnej, bowiem wymagania stawiane wobec wszystkich studentów, a dotyczące zdobytej wiedzy, winny być takie same. Uczelnia zobowiązana jest do zorganizowania odpowiedniej, alternatywnej formy zaliczenia i udostępniania materiałów na zajęcia, w zależności od rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Skarżący powinien uzyskać zatem pomoc w procesie kształcenia, dostosowaną do jego niepełnosprawności, a także możliwość zdawania egzaminów w odpowiedniej formie. Natomiast zakres obowiązującego na egzaminie materiału powinien być taki sam dla wszystkich studentów. Odnosząc się natomiast do podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących niewłaściwych działań pracowników Akademii [...] oraz niestosownego przeprowadzania egzaminów i zaliczeń wskazać należy, że sąd administracyjny nie dokonuje oceny postępowania pracowników danej uczelni, nie jest też uprawniony do rozwiązywania ewentualnych sporów powstałych między studentami i wykładowcami. Sąd administracyjny - jak wyżej wskazano - dokonuje jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Sąd zauważa, że decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. (wydaną pięć miesięcy wcześniej przed złożeniem skargi do Sądu) M. K. został ponownie przyjęty na drugi semestr (I rok) studiów stacjonarnych na kierunku administracja, a ponadto - jak oświadczył na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. - jest studentem I roku prawa na Uniwersytecie [...] w K. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.