I SA/Wa 1013/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. G. i J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących M. G. i J. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. I SA/Wa 1013/08 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r., nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za zajętą pod drogę nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...]. Prezydent W. umorzył postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę - ulicę [...], z uwagi na fakt, iż wnioskodawcy nie byli stronami w tym postępowaniu, bowiem nie byli w dniu 31 grudnia 1998r właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Od decyzji Prezydenta W. odwołali się M. G. i J. M. kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji. Rozpatrując odwołanie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. Organ II instancji uznał, że postępowanie o odszkodowanie za w/w nieruchomość stało się bezprzedmiotowe, bowiem jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy I instancji aktu notarialnego Rep [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. oraz odpisu z Księgi Wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego [...], w dniu wejścia w życie przepisu art.73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872), czyli w dniu 31 grudnia 1998r., współwłaścicielkami przedmiotowej nieruchomości były : K.L., M. L., A. L. i A. L. i to one mogą ubiegać się o ustalenie odszkodowania. Powyższym aktem notarialnym wnioskodawcy nabyli od ww. współwłaścicielek udziały w przedmiotowej nieruchomości. Organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 73 ww. ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999r stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie za zajęte pod drogi publiczne nieruchomości jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do 31 grudnia 2005r. Przepis ten ogranicza uprawnienia odszkodowawcze wyłącznie do właściciela nieruchomości, wykluczając taką możliwość w stosunku do jego następców prawnych. Skarżący stali się właścicielami tej nieruchomości dopiero w dniu zawarcia umowy sprzedaży aktem notarialnym zawartym w 2002r. Poprzednie współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości nie wystąpiły z wnioskiem o odszkodowanie. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. G. i J. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2007 r. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez niewłaściwą jego interpretację i błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną wypłaca się wyłącznie na wniosek osoby, która była właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 roku, a nie również następcy prawnemu takiego właściciela, mimo, że takiego wymogu nie wprowadza wskazany wyżej przepis, a stanowi on jedynie o dacie, w której mają być złożone przez właścicieli wnioski o wypłatę odszkodowań; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 509 i następnych kodeksu cywilnego, poprzez pominięcie jego treści przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy, który to przepis przewiduje zbycie praw i roszczeń majątkowych, co oznacza, że również zbyciu podlega roszczenie ówczesnego - tj. w dniu 31 grudnia 1998 roku właściciela nieruchomości wynikające z art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, co w konsekwencji oznacza, że z roszczeniem o odszkodowanie mogą wystąpić również ich następcy prawni -również więc osoby, które nabyły takie roszczenie wraz z nieruchomością; 3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 §1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 105 §1 kpa, poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący i rzetelny materiału zgromadzonego w sprawie oraz niewłaściwą ocenę stanu faktycznego, tj. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy skarżoną decyzję I instancji, mimo, że decyzja organu I instancji umarzająca postępowanie, uznająca postępowanie za bezprzedmiotowe była nieprawidłowym rozstrzygnięciem w niniejszym stanie faktycznym; 4. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 §1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 97 §1 pkt 4 kpa poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy skarżoną decyzję I instancji, mimo, że decyzja I instancji odmawiająca przyznania nam odszkodowania za działkę [...], została wydana bez uprzedniego zakończenia postępowania w sprawie wydania decyzji przez wojewodę [...] stwierdzającej z mocy prawa przejście własności działki [...] na rzecz Gminy, pomimo iż rozstrzygniecie merytoryczne w przedmiotowej sprawie powinno być wydane jedynie po rozstrzygnięciu i zakończeniu postępowania o stwierdzenie przejścia z mocy prawa własności działki [...] na gminę, a postępowanie w sprawie stwierdzenia przejścia własności działki [...] nie zostało jeszcze zakończone; 5. naruszenie art. 107 §3 kpa poprzez nierzetelne i niekompletne wskazanie faktów istotnych dla sprawy, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł przy rozstrzygnięciu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę wniesioną w niniejszej sprawie należy uwzględnić. Zgodnie z treścią art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999r stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie za zajęte pod drogi publiczne nieruchomości jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001r. do 31 grudnia 2005r. Jak wynika z akt sprawy współwłaścicielami przedmiotowego gruntu w w dniu 31 grudnia 1998 r. byli K.L., M. L., A. L. i A. L . Natomiast skarżący M. G. i J. M. właścicielami przedmiotowej nieruchomości stali się na podstawie aktu notarialnego Rep [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. W ocenie skarżących stali się oni zatem następcami prawnymi sprzedających, a tym samym nabyli prawo do zgłaszania roszczeń o odszkodowanie za przedmiotową działkę. W związku z powyższym skarżący wystąpili w dniu 21 grudnia 2005 r. do Wojewody [...] o wydanie decyzji w trybie art. 73 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – tj. deklaratoryjnej decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa własności działki [...] przez Skarb Państwa lub Gminę. Do dnia dzisiejszego przedmiotowa decyzja nie została wydana. Natomiast w dniu 28 grudnia 2007 r. skarżący wystąpili do Prezydenta W. o przyznanie im odszkodowania za przejście na własność gminy z mocy prawa działki nr [...]. Jednocześnie zaś wnieśli o zawieszenie postępowania o odszkodowanie do czasu wydania decyzji przez Wojewodę [...] potwierdzającej przejście na Gminę własności działki. Tymczasem w dniu [...] września 2007 r. Prezydent W. wydał decyzję umarzającą w sprawie, z uwagi na fakt, iż wnioskodawcy nie byli stronami w tym postępowaniu, bowiem nie byli w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowym postępowaniu Prezydent W. wydając decyzję z dnia [...] września 2007 r., nr [...] naruszył przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. To bowiem w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 ust. 3 powołanej ustawy następuje ustalenie właścicieli nieruchomości, którym z mocy prawa odjęte zostaje prawo własności. W tym też postępowaniu organ bada czy w ogóle tryb przewidziany w tym przepisie ma zastosowanie do przedmiotowej nieruchomości. Te kwestie nie podlegają badaniu w postępowaniu o odszkodowanie. W związku z powyższym przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Prezydent W. powinien zawiesić postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozpatrzenia przez Wojewodę [...] wniosku skarżących z dnia 21 grudnia 2005 r. o wydanie decyzji w trybie art. 73 ust. 3 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.